Luahloh Run by Zirsangzela Hnamte

Chu Jeep tawng tawh taka pa pakhat, leilung dana lungleng thei em em mai chuan ngaihtuahna ding fahran maiin an zinkawng kama hnim hring phe zut zut chu ngawi rengin a thlir reng a. Kawrchung rawng pawl da lam tawh a hak hnuaia a Kamis var tial hak uk dal tawh tak leh a Jeans kekawr dumpawl zuih tak mawi taka Beatle shoe a bun leh a kawnghren savun chuar khawk niah mawi tak maiin a sam chuan a beng a khuh thak a. A mitmeng hmuh theih hauh loh a Sunglass dum bun phenah chuan eng nge a ngaihtuah tih reng a hriat theih loh! A hmuihmul leh khabe hmul buang thang kara a hmuiah chuan nui hmel ni lovin khawhar ngawih ngawih nun zu han lang hial a maw le! 

Thlasik lai anih avangin khua a vawt tawh hle a, zanriah ei hun hnaih tawha Khawzawl dai an thlen lai tak chuan kawngkama buh an lak zawh tawhna hmun bul lawka In ram pakhat lo ding an tlan pelh dawn lai tak chuan chu pa chu vawilehkhatah a te thawt a! A chuanpui ten mak an tih em avangin rang taka chhuanlam siamin zunram thiar a duh thu a sawi ta a! A zinpuite chu an chhuk sap sap a, mahse chupa chuan zunram thiar reng a ngaihtuah lo! Chu kawngkama In pakhat lo ding sawp niah chu a thlir ta ngawih ngawih mai a ni..................................

Chu hmun chu Buai laia Khawkhawmna hmunpui pakhat a ni a, chu hmunah ngei chuan a ni Zofate manganna hmunpui, kumkhuaa dai ngai tawhlo kha a lo thlen ni! Khaw ram a ni tih hriat theihna tur sulhnu hmuh tur a tam em em tawh lo! Chupa mit la bertu erawh chu In ram, meiin a kan avanga ut khawro ruam tawh, Ban ril bak engmah hmuh tur awm tawh lo chu a ni. Chupa thinlungah chuan zawhna chhan sen ruallohte chu Furpui ruah ang maiin an lo haw zut zut a, Ama nun a chhui kir vawng vawng a. Khawlkhawm a zawh hnu khan engtin nge kan pipute kha an inthen tak hlawm a, khawiah tak chuan nge maw an kal darh tak hlawm ni? Hla lungrun leh lungkuai lutuk, hringnun thawnthu lungchhiatthlak em em chanchin chu a lo piang ta a ni! 

“A khi chhak zo bawm romei zing riai, Zokhawsang lentu chawivel ah khian; Thiah loh buk thlam iang a ding liai e, Chhawlthing hnah nem te bawm chi chiai in” - Chupa rilruah chuan suangtuahna hlimthlate chu darthlalanga kan hmel kan hmuhchian tluk zetin an rawn inlar chiangkuang ta a. Khawchhak tlangsang pui pui kara romei zam chiai mai chu a thlir vawng vawng a, a lungleng lutuk chu khawvawh vang ni hauh si lovin a mur ta sung sung mai a!  

He hla phuahtu hian a suangtuahna ram pilril takah chuan min hruai ta vawng vawng a!

In ram lam chu an hawi leh a, chu In chu sak anih hlimchhawna chhungkuain lungsi taka an luahlaia hahchawlhna In duhawm anih zia a hai lo! In leh lo tha ber berte chu hmanraw changkang ber ber leh tunlai bungraw tha ber bera thawm ropui an ni lo tih a hmuchiang em em a. In leh lo tha ber berte chu Thing leh Cement leh rohlua cheimawi chawp ni lovin In luahtute Thinlung hlimna intawm atanga lo piang a ni tih pawh a hai bawk hek lo! 

Tunah erawh chuan enkawltu neilo tih hriat fahran hian tlak lam hawiin awn takin chu In chu a thle nghial tawh a. Zamzo leh Sappui leh Derhken par chul tawh, an parmawi hmuh tur awm lova an hlimthla chauh hmuh tur awmte chuan thlam chung leh bangte chu an bawh chiai chiai bawk a. Thlam leikapuiah chuan Rimenhawi par chuai tawh te pawh an bawk rem hle tih a hmuh hmaih mawlh lo! 

Vawilehkhatah Pangparte hi an chuai mai lo va, nimahsela parmawi chhan an neih tawh lo va, Siamtu hringfate hlimna thlen tura a siam chhan an bawhzui theih tawh loh chinah erawh Hringfa liam rualin an chuai ni maiin he hla phuahtu hian zuk hmu hial a maw le! 

“Zankhua a tlai in lengzawngte chuan, Runin tap tualah senmei an chhi; Mahse chu run ram thim riai ah chuan, Naunawn aw rawl reng a thang ve lo” - Pa berin thlansa phulkaiin phur tak maia ban khur a chawh lai a, Nu berin naupang awi paha pa ber mamawh a lo phuhruk lai a, an fanu nula ber hova an fate lo chiar nak nak tur chu a mitthla-ah chiang takin an rawn lang thar a. Hringnun mawina chu lungrual taka thawh hona, hlim taka nuih za-na avang lo thleng a ni tih reng a hai lo!

Pa berin a thawhrim rah senga Favang tlai ni nema chhungkuaa chu In an luah tirh chuan Nu berin tapah mei a nun khu vung vung a, maian bai vil paha hlim taka dap chhuata an fanu neihchhun hova naupang infiam ri chul maite chu ngaihnawm ti takin pa ber chuan chhuata thu thluang duai pahin a ngaithla dauh dauh hian a va ring tehlul em! 

"Hringnun khawvela kan chakna phuhruk tute hi,
Insengso tak taka kan neih an nih laiin,
Hringnuna lungawina min thlentu tak takte erawh,
A thlawna kan neih an ni si thin - Hmangaihna, Hlimna leh Nuih"

Mahse chu hmun tlan pela Khaw hnai ber an luhlai chuan khua a lo hnim tawh a. Chu in ram hmun an pelh dawn lai chuan tlai lam zanriah ei a hnaih tawh avangin a suangtuahna a vak kual nasa lutuk tlat! Chu In ram chu a reh hian a reh vawng vawng a, Nu ber chaw chhum mei nun thawm hriattur pakhatmah a awm tawh lo va, naupang hlim thawm lamin a reh hian a reh vawng vawng a ni si a! Tun hmate kha chuan chutiang chuan an khawsa lo, Hlimna chu khawiah nge a liam tak a, lawmna thangri pawh khawiah a ral zawh tak ni le?

“Hmanah chuan hlimte’n laichhuat an maw, Siali hel vala chham ang zal e; Tualvawk rawl so ri bawharkhuan nen, Chiar nghin nghian run kha a chul zo ta; Sawnni awm thei lo runin khartung, Senmei dawhtling pawh rial ang dai e” - An tunhma hunah kha chuan Zanriah an eikham chuan chu Khawkhawmna tlang mawitu tlangvalte chuan tihtur dang em em an neihloh avangin nula awmna tiin chu Run tlawm tak mai chu an pan sang sang thin a. Nula awmchhun ber rimin chhuatah an thu ther fung hlawm a. Nula in Vaihlo zial a lo zial lawkte chu tui ti taka pak khu luih luih chungin chhuatah an bawk a, titi an vawr suau suau anih kha! Nula ber pawh chuan tlangvalte titi chu a ngaithla kham mawlh lo! 

Chu In hlutna chu a va hmuchiang tehlul em!

"Hlutna nei chin reng reng,
Hmuh theih leh hmuh theih loh thlengin;
Awlsam taka va neih ngawt theih an awm lo,
Awlsam taka neih theih reng reng ten;
Hlutna tak tak an nei ngai si lova"

Vawk chaw chhum so bawrh bawrh pah chuan an Nula rim chuan a thiam ang tawka mawi leh nalhin a inleng tlangvalte chu a lo chhawn ve thin a. An thawm mawi tak maiin Chhiara Ar lo ri nak nak nena inchawih tak maia hlimna leh lawmna parchhuak aia hmuhnawm dang he leiah hian an awm bik lo tih chu he hla siamtu hmuhchhuah taka chu a ni! 

Pa berin a fanu hnenah thu tha tinreng a fah lawk a tin ni, chu nula chuan nunchang mawi tak  nena a Pa thurawn  a zawm ni, 

"I chhingmit mawi chungchuang ngei chuan,
Midang nunah Tha hmuh tum tlat la;
I heh no duhawm chungchuang ngei chuan,
Ngilneihna pai thu chhakchhuak thin ang che;
I taksa pianphung khairual tawk takin,
He khawvelah hian malin i leng ngai lo;
Tih hriatna ril pai chungin i ke chhep thin ang che"

Tunah erawh kawngkapui ber chu nawr tawlh rual lohvin a chhe tawh a, kumkhuaa pawh tawlh leh tawh ngai loh turin khar a ni zo tawh. Tapchhakah lah meivap bak hmuh tur reng an awm tawh bawk hek lo! Thil engkim mai a hmuhte chuan nung tawhlo nun a ni an hmihtir ni! 

“Engvang kher hian maw runram i chan, Awmlai leng hrang in bel che em ni le; Nge tuan tul vang a tlang dang belh nan, Chhungkim darang len i kham zawk le” - Eng nge a chhan, engvang nge, eng nge lo thleng ta mai, khawiah chuan nge, tih zawhna zawng zawng mai chu To ruah inmung ang maiin he hla phuahtu rilruah hian an rawn inzial tup tup a! A rilru ngaihtuahna pawh chu pan hnai la ang maiin heng zawhnate hian an tur ut ut a ni ber mai! An chhungin natna vangin Rihsang mual an liam ta mai em ni? 

Nge ni, Pa berin eizawnna dang a thawh tak avangin khaw dang an pan ta zawk? Chung zawhna avang chuan he hla phuahtu hi ngawi rengin eng dang ngaihtuah lovin a ding ngawi vawng vawng ngei hian ka ring a ni! Amah leh amah a inchhang a, chhanna hnuhnung apiang a duh khawp si lo! Chu a chhan leh vang a hriat loh tluk zet chuan hringnun kalphung, khuannu rorel a chunga lo tla a hriatthiam theih ngang loh chu a suangtuah ta vawng vawng a ni!

“Khuai ang rauhsan run aw nang ang hian, Luahloh run min chan ka rual duh ten; Hlimten lenlai in karlam hla an, Tuanzai an rel ta min ngai loten; Tuan zai an rel ta min dawn lo ten” - Naupang tualchai lai an nih atanga a thian tha ber ber, tleirawl hawklak an nih laia a sual ruk pui zawng zawng, nula rim rual an niha a lenpui thin a thian thate zawng zawng, tingtang nena zan thla eng lawma a zaipui thin zawng zawngte chuan chhan hrang hrang avangin mual an liamsan a, hmun dangah an inbelbel san ta tih a hria a, a lung a awi mawlh lo! 

"Hriau benga lazai thil tlang ang mai hian,
Lenrual ngaihna chuan ka thinlung a vit ngawih ngawih mai!
In tello ka hringnun chu hmuntinah a darh vel chiam a,
A ngaihna hre lo mitmeng chuan thlir reng bak tih theih a nei si lo!" 

a ti ngawih ngawih mai a ni. 

A thiante a thlakhlelh tlukin a thian thate khan an lo thlahlel ve lo em ni zawk? Tuanna mual dang kara biahzai tawnni reng awmlo chu engtin nge a ngaihthiam theih ngai dawn ni? Engmah sawi lova chuti taka awlsam a hmun dang an pansan theih tak mai Dan chu eng Hrai nge ni ngai le? Khaw lam hla takah chuan amah ngai hauh lovin hlim takin tual an chai thei bik ang maw? A hrethiam lo, a hrethiam thei ngang lo! A chunga khuannu rorel thu vuakthlakah lawmna reng a nei si lo va! 

"An awm reng laia thinlunga,
Anmahni ngaih avanga natna lo thleng a ni love,
Nun chhungril atanga bo hlen an nih avanga,
Ngaihtuahna lairil bera an sulhnu cham reng,
Chumi ngaihna avang zawka natna tawpkhawk lo thleng a ni zawk e"

Lenrualte Hmangaihna leh thlakhlehna leh Hritlang khuh ri chuan eng anga thawm zawi pawh chhuah mahse, Haider theih rual lohvin thu an sawi ring a ni si a. He khawvelah hmun pahnih, bik em em an awm a, Tuemaw rilru ngaihtuahna luah veng vengna hmun nuam ber leh Hmun a zawng a hmun him ber A milengin min tawngtaisakna ngei chu a lo ni e. Mahse inngaitlawm tak chungin ti hian ngenna thu he hla siamtu hian a chhakchhuak ta tho a ni.

“Nang ngaih che hi tawrhna a ni si maw?
Tawrh ai chuan ka ngai lo mai ang che,
Tawrhna chu nang ngaih loh vang che-in;
Thlasik anga khel lovin a lo thleng tho si maw?
Chuti anih si chuan In ngaihna chu tawrhna,
In ngaih loh pawh tawrhna tho a ni tihna em ni?
Thinlunga hlimna chu nang ngaih avanga lo awm maw?
Chuti anih si chuan hlimna chu tawrhna a ni lovem ni?
Tawrhna chuan hlim lohna a thlen a ni lawm ni si?
Chuti anih ngai chuan,
Hlim lohna chang tur chuan ngaih che ka ngai tihna emaw,
Tawrhna chu ka ngaina tihna emaw,
Hlim uchuak lutukna avangin tawrhna a lo thleng tihna a ni ngei ang!”

In ram chhe ve tawh tak mai hmuh avanga ti teh hrepa hla mawi leh lungkuai rawn piang hi zawng, a ngaihna ka hre tawh bik lo! Hringnun mawina leh lungchhiatthlakna hi khawiah pawh hian a hmufiah tan chuan hmuh tur a lo awm zel zawng anih ngei dawn hi! 

Phengphe Nunnem by Zirsangzela

‘Phengphe Nunnem’ hi Zirsangzela phuah niin Autograph ang ema thu un hmang lovin mawi tak maiin Hringnun Philosophy min kawhhmuh a. Tun tum chu ka Philosophy ka pawlh nual dawn a, a sei zual mai thei. Tin, literary piece pawlh hlek hlek ka duh dawn a, in lo hrethiam dawn nia! 

 He hla siamtu hian Khuavel dana Khuannu ruat anga hringfa lo piang tawh phawt chu hmangaih dawng tura duan leh din kan ni tih a hriatna nun atanga a ngaihtuahna kal zelah Khawvel leh a chhunga awmte erawh an za-in hringfa hlimna atana siam an ni tih a han hmuchhuak a! Nimahsela, Hringfa ten hmangaih tur haiin, khawvel tawna luangliamin, Hmangaihna leh kan engkim kan hlan si thin tih a han hmuhchhuah meuh chuan, chumi duh khawp lohna ngei chu Hringnun buaina bul a lo ni tih a hai tawh mawlh lo! Chumi ngaihtuahna atanga Hringnun hriatthiamna lo thleng chuan he hla siamtu hi a vel a ni mai lo, a tina ngawih ngawih thei nia maw le! 

 “Leng der der thangvan zauvah, Partin zu lawr phengpheleng; Thlum tin chhim tlaini lengin, Zal nan run a chham si lo” - Phawngpui tlangsang mawitu Phengphehlep rualte chuan Ruahtui tlak a zawh a Nipui a lo thawtin, an thla zap hulin luidung an zawh chho. An theih tawp an chhuah hnuah Phawngpui tlangsang chung a Van boruak thiang takah thla an zar a. A pa in a Nu pawl a tumna kawngah, Van boruaka thlawk sang bertu ngei chuan, Phengphe La thianghlim lakah thang a chhuah a sin! Chu nunah chuan in itsikna leh elrelna reng reng hmuh tur a awm lo! Lungawi loh avanga titau an awm lo va, lunghnur taka rual khat atanga tal hran tum tlat pawh an awm bawk hek lo! An va mawiin an va duhawm chungchuang tak em ve aw!

Zalenna zau tak mai inpek a hrehlo a, a thinlunga a vei ang ang hrithlak kawnga insum ngai lo mi anihna hi amah ka duh em emna pakhat a ni. A thil tawn leh vei a sawichhuah chang ni a a inhnemna lian tak pakhat lo ni ta chu : 

“Tu nu hrin chuan nge i chungchangah thutlukna siam ngawt thei?
I chan, i tawn leh i paltlang hriatna nei lo fa chu tunge anih?
Thlangthang titi leh thawnthu zawng an hria a ni thei e,
I thinlung chhunga thutak hriatna an neih si loh chuan;
Eng dikna leh nge hmachhuan tur nge i lakah chuan an neih bik?”

Hmangaihna partlan a hlim tak maia an inchhai zawh chuan Phawngpui tlang bawmtu Pangpar tinreng mai ten Parzu thlum tinreng mai an chhuahte chu hlim em emin an tlan za a! An pum a tlai a, an thinlung pawh engthawlnain a khat si thin! Chu hmun thlifim lengkara hmangaihna rimtui tak mai te, lungawina thlifim thaw heuh heuh te, lungrualna ni zung rawn tle siar siar thinte chu he hla siamtu hian a hmuh hmaih mawlh lo! Puar hnapa Pangparzu an tlan zawh chuan lungrual tak maiin thing hnah tinreng vul karah lungrual tak leh lungawi em emin zan mu an chhing ta a, hmuhnawm a va tih teh lul em! Chu hmuhnawm atang chuan a ni,

“Phengphe nunnem zingthla zar insing sa hian,
A thlazar rawng hrang inchhawih mawizia hre lo mahse,
Hringmi mit erawh chuan thilsiam mawi duhawm anih a hai mawlh lo!
Nang pawn hmeltha nihna phena duhawm infawkkhawm,
I tualchaina mualah hmu thiam lo mah la,
Val rianga mit chuan mi bik i nih reng a hmuh hmaih thei love!” a han tih tak na chu!

 “Theih chang ve se lenthiama’n, Tuangtuah par an vullai ni; Chhunrawlah va ring ila, Hringnun sual hnutiang chhawnin” - He hla siamtu hian Mihring lo piang chhuak tawh phawt chuan Hlimna ka nei thei dah law maw tiin Kiltin kiltang a dap ruai thin tih a han hmufiah chho zel a! Tleirawl thisen lumlai chuan Hlimna chu, Hmalam hla takah awma rinna lianpui a nei thin a, Tar upat tuanfum hnu erawh chuan Hlimna chu, Hun kaltawha mi bak awmin a hre chuang si lo! Ngaihtuahna a kal thui vawng vawng a, tah a chhuak ngawih ngawih a, lungawina chu khawnge maw a tuan zawh tak ni le? Eng nge kan lungawina chu ni a, eng chu nge kan hlimna chu ni ta? 

Mihringin a duhber leh thlakhlelh ber chu Hun a ni a, a hman thiamloh ber pawh Hun tho a ni. Kan hun neih ang angte hi hmang thiam tlang ni ila, he khawvelah hian Sualna a tlem thin tur a ni si a! Kan duh ang taka hun kan hman liam atanga sualna lo piang thin, tlanchhiatsanna kan zawn kawnga kan hah si zia he hla phuahtu hian a hmuh hmaih mawlh lo! Chumi hriatna ril tak atang chuan a ni he thu hi a lo pian tak ni!

"Hrungnun a ni emaw Sumdawnna a ni emaw a lem chuang lo,
I hun peipun tuma i hun hmanralna i thlan kawngah;
Fimkhurna leh hriatchianna nen lo chuan hmalakna nei hlek suh,
Pawisa khawhral mai mai ai chuan;
Hun khawhral thlawn hi a pawi hle zawk si a"

Chuvang tak chuan Phengphehlep nun itna chuan vawilehkhatah a nunah nemenlovin thu an sawi a. Phawngpui tlangsang mawitu Fartuah par leh Kawihthuam par kara va len a, thil siam tinreng parvulna, leilung mawina tinreng lan theihna hmunah ngei chuan khua han chuan a, ruahmanna fel tak hnuaia engkim chawrno kara, leilung nen chauha hun va hman reuh reuh a, khawvel buaina leh manganna tinreng hre chang lo leka hringnun hman a chak ta ngawih ngawih a ni! A duhthusam ang khawvel hian Imagine a tluk lohna a awm chuang dawn em ni? Chu hmun atang chuan a lawm he thu hi a hmuhchhuah tak, 

“Hringnun hi a chang chuan mal taka,
Hman liam atan chuan a hreawm thin a,
Hringnun tho hi a chang chuan mal taka,
Hmanral atan pawh a duhawm lutuk fo thin!”

“Phengphe nunnem leh zaidam, Vahkhuai, tho leh hmiripa’n; Parzu dawnza thlir changin; Hringnun hi ka tahpui thin” - Chuti tak maia Pangparzu tlan za a, Van mite ianga induhsak tawnna tinreng leh innghirnghona awm hauh lova Phengphehlep te, Fanghmir te, Khawivah leh rannung tinreng an tlaza a han hmuh chuan hringnuna innghirnghona, tah leh ha thialna, in itsiktawnna, elrelna, chapona, duhamna, mahni hmasialna, inpawngnekna tinreng maite chu a mitthla zut zut a. Siam kan nih chhan anglo lutuka kan khawsakna chuan he hla siamtu thinlungah natna tawp a thlen a, mangang lutukin thinlung lamah a tap chhuak ta ngawih ngawih mai a ni! 

"Tahna Mittui reng tla tur a awmloh chinah chuan,
Mitmeng a lo chau tihna a ni a,
Thinrimna awrawl reng chhuak tur a awmloh pawh hian,
Thinlung a lo chau zo ta a lo ni e"

Hringnuna nat vawng vawngna leh Hahna namemlo lo thleng avanga Buaina, hmanhlel reng renga khawsakna, Sawtpuina awm si lo lo thleng thinte hi Chhungril ngaihtuahna atanga lo piangchhuak Hringnuna a taka kan thlentir an ni fo thin! Ngah nge nau ang kan nuihza mai theih lohva, ngah nge lungrual taka kan tleiza theih loh? Hringnun hi a hahthlakna thlir chuan a va manganthlak tehlul ngai ve le! Chu nun atang chuan he thu hriatthiamna hi a takin a lo thleng ta nghal bawk a,

“Hringnun chuan tahna mittui a chhuah fo thin a,
Tahna Mittui erawh a far chhan a in ang lo thin,
Hringmi tahna mittui a zawnga Na ber erawh,
Mit atanga luangchhuak, biang a luang thla chu a ni si lo,
Hringmi tawna tahna mittui lungchhiatthlak ber zawk a chu,
Hmuh theih lova thinlung chhungril tahna mittui.
Ngaihtuahna zawng zawng bual huh zo vektu ngei chu a ni zawk e!”

“Chhun nipui sensa hnuaiah, Thlir chang thinlai tihlimtu; I sakruang ze tin tial mawi, Par zawng nen an mawi mange” - He hla siamtu thinlunga lawmna lo thleng, thil siam tinreng ten mawi taka Siamtu an chawimawina chu mawi tak leh lungrun takin he hla siamtu hian a han fak zui ta a! Phengphehlep nungchang mawi a hmuh hmaih hauh lo va, a sakruang mawina pawh sawi hmaih a tum bawk hek lo! A mit hi a fingin, a ngaihtuahna hi a ril mang tak e aw! Awhna a zawnga awhna itawm ber a ni lovang maw?

Mihring thinlunga hlim veng vengna chu khawiah nge a awm? Hausakna, nawmsakna, ropuina tinreng kan neihah hian an awm mawlh lo! Retheihna kar pawha lungawina, chhehvela mite ten inhne rem tak maia tualchaiza-na atanga thinglung hlimna leh lawmna lo awm a ni tih Thilsiamte khawsazia leh an nunphung atang hian a hmuchiang em em a ni! Chu chu a ni mawi a tih em em zawk chu ni! 

“Phengphe nunnem Lenthiami, Lo leng leh la kan runah; Kei ariang leh parmawiten, I ngaiin kan kiu vawng vawng” - Mihring atanga lo chhuak tawhah chuan ngenna a zawnga ngenna ngenngawl ber, ngenna a zawnga ngenna zahawm ber, ngenna a zawnga ngenna beidawnthlak ber mai chu he hla siamtu hian a tawp tlarah hian a chhakchhuak ta! Hringnun mawiten an lo vul leh a, Siam kan nih chhan ang taka inhmangaih tawn dial diala kan nun ve theih chu a duhthusam ni mahse, he khawvelah hian a thleng ngai dawn lo tih a hria! 

Chung Pathian hian he ngenna tlawm tak hi rawn ti hlawhtling ni sela, he khawvel buaina leh harsatna karah hian Hlimna chuan par a chhuang thin tur a ni ngai a sin!

Nimahsela, hringnun chu duhthusamna ram a ni tih a hai lova, a duhthusam ramah chuan a takin cheng thei lo mahsela, ngenna siam chu phal a ni tih pawh a hai bawk hek lo! Hetiang tak maia hringnun thatna tura luangliam hi tunge maw kan neih tawh ngai a, chuti ema hringnun sualna chu tahpui tawh ngai le? 

Chamrih Rawh Kan Vangkhua-an by Zomuanpuii

He hla hi hman atanga ka duh em em, tunhnai lawk atanga hmanlai kan Nulate chan min ngaihtuah chhuah tir ziahtu a ni. A hlathu hi ‘Cham rih rawh.......’ Zomuanpuii sak ka ngaihthlak atanga ka lak chawp a ni e. 

I duh ang pasal i tan neih a thiang lova, nu leh paten an thlan leh hmel duh chu i tana tha tur an ni a, i hnial a mawi lo tihna hunlaiah i kir vawng vawng teh ang aw! Nula tana ngaihzawng ruk neih zawng a thiang a, pasal atana thlan erawh nu leh pa remtihna lo chuan a rem lo. Nula tan tlangval va biangbiak hmasak pawh a mawi bawk hek lo! Thinlung takin a duh chu a thiannu tawna a lawi thinna khawvel kha a lungrun na em mai!

“Zan tawnmang mawl em ni, Nge chhingmit vai zawk? A sakhming leh hmelhriat loh, Kan vangkhuaah lo lawiin; Ka thinlai lungruk dartui ang a luangral ta, Engtin min ngai ang maw; engtin min chhang ang maw?” -  Chhiar chiang teh, a va han lungrun ngawih ngawih ngai em ve aw! An khawtlang mawi Tlangval zawng awm ngei mahse, tun khat chauh a ni tum khat chauh tak tak!

Mikhual tlangval lo thleng thar hlimhlawl, hah avanga sam la thur chhap, kawng a thui tham avanga a kawr leh kekawr lama vutin an khuh pawt thur han inthing khu rum rum mai chu kan nula hian ral atangin a lo thlir ngawih ngawih a! Hmuhnawm a va han ti tehlul ngai em! Khawdang reng a hawi thei lo, mawihawih zawng hauh lovin a lo thlek ngawih ngawih a, Kawlphe ang maia rangin a thinlungah hmangaihna chi tuhin a awm ta nghal a! Pa hi a ti ngawih ngawih a, tha hi a va ti chungchuang tehlul bawk em! 

Khawtlangin leilung dan a neih chu a tan bawhchhiat a rem lo, mahse a thinlunga zawhna chu thin thlak mi rual anih si loh avangin chu tlangval hriat tham si loh chuan zawhna a zawt ta ngawih ngawih mai a ni! Mak a inti a, a awmdan pawh dik a ti hauh lo! Sihhnip a inti a, phulo pawh a inti ngawih ngawih a sin! Mahse a insum theih ngang si lohna chu kan tlangvala chuan hria se engtin tak chuan ngai ve ang maw le? Ka va lainat tak em! Hria nise, dem hian a mawi ka ti lul lo! 

“Ni rei cham rihla ngaihlai chhimngkhual di valmawi, Mualzapui liam mai lo la; Aw haw, la cham rih la, Hmangaihnain ka lo thleng ang che kan runah; Damten riahrun rem ve la, Chutin nang pawn i thinlai lungruk biahthu tinkim min hrilh la” - Kan nulate hi a zaithiam avang emaw hla a phuah thiam emaw avanga an khaw nula hmingtha a ni hauh lovang! Mahse rilrua a pai, a thinlung vit ngawih ngawihtu avang zawkin a hmeichhe leili atanga chhuak tawh a zawnga sawmna mawi chungchuang leh duhawm ber mai chu a chhakchhuak ta! 

Thlenna tur melha chu mikhual tlangval hawi kual ruai a han hmuh chuan a tuar zo hlawl lo! Haw leh mai tur anihna pawh a hmuhhmaih thei hek lo! An khawtlang mawi ve tura a ngenna mawi lungrun lutuk hi hria ni se, kan mikhual tlangval atan hian cham chhan tur dang zawn buai a ngai dawn em ni? Thlen nan In chu mikhual tan a tawk. Mahse kan nulate chuan chu tlangval chu an runah ngei hmangaihna a lo thlen a va chak ngawih ngawih tak em!

A chawhmeh tui tihzawng tak han siamsak a, a inbual faina tur tui han lum tluka chak a nei lo! A kutchhuak ngei a awngphah dahthat ruk, a lai taka a thiam ang tawka Love Sign a thui par ngei hnuaiah chu mikhual tlangval hah rimtawng mut tir chu a thlahlel ngawih ngawih a ni si a! Chumi paha hmangaihna ruaipui theh dun a, thinlung inhmu tawn tak maia an titi siam siam tur a suangtuah lai khawvel mawlh mai chu a ni lawm ni, hmuhnawm leh thlakhlehawm ber thin a chu ni ngai le? 

“Duhten buan ang pawmin hmangaih tangah beiin sen nau ang kan nui dun tur, damten riahrun rem ve la; hei hi ka vawng reng ang a, cham rih rawh kan vangkhuaah hian” - Kan nulate hi a duhthawh kan ti anih chuan i tisual palh ang e aw! Ni lo, mikhual anihna ang zawkin hmalam hunah eng nge thleng dawn tih reng a hre lawk lo. A hriat phak ang tawkin chu hun tha chu bawlhpelh a tumlo a ni mai zawk. Titi mai duhtawk lovin mikhual tlangval tanga bei hnap a, duhthawh taka fawh vawng vawng a, a bengbul ngei a, “I cham rei thei hram lawm ni?” tih a chak a ni zawk a. Dem tur kan awm ang maw? 

“A sakhming leh hmelhriat loh, Anka chhawn ngai lo; Zuna uaiin ka thamral a, Engtin min ngai ve ang maw? Ka thinlai lungruk, hria se rei a cham ngei ang, Mahse dan ruallohvin mual liam ta, Dam takin mangtha mai le chhingkhua di Valmawi” - Hringfate chunga khuarel lo thleng chu kan nulate khawtualah pawh lo thleng lehin chu mikhual tlangval, a hming tak ngial pawh a hriat loh, a tawngkam khat em pawh a dawnsawn hauh loh ngei chu an khaw lam panin kir leh tawh ngailo turin a haw liam ta!  

Sawi theih a nei ngang lo hi a va lainatawm tak em! Ni, a thinlai duhaisam chu hria ni se, dan rual lohva a khaw lam a panna chu a thulh ve ngei hian ka rin pui ngawih ngawih a sin maw le! Thlahna thuchah a chhakchhuak ngam tawk hi a va na tak em ve aw! Dam takin mangtha tih zawng, thuhnu nei lo inthenna lantirtu a ni tih a hai mawlh lova ni! 

“Ka dawnlungruk duhaisam chuan, Lo let leh la; Hmangaihnain ka lo thleng ang che ka runah, Damten riahrun rem ve la; Chutin nang pawn i thinlai lungruk biahthu tinkim min hrilh ve la” - Duhthusam a zawnga thleng diklo kumkhua tur a ni tih hriatna chuan a dang zo mawlh lo! A thiam ang tawk ri si lovin, a ngen in a ni a ngen ngawih ngawih ni! Rem ni se, phal ni sela chuan a dawnlungruk duhaisam ngei chu vawikhat chiah, mikhual tlangval hriat atan a beng bulah ngei a sawichhuak ve tur a ni si a maw? A va pawi lungrun manganthlak tehlul em!

“Biahzai nemten min hlan kha, Zai hla chawiin ka chhang ang che; Rinawmin lo awm la, dar ang intawh leh hma zawng, Khuanu malsawmin” - He lai thu hi dawn chiang ve mah teh! Hei vang hian a ni he kan nulate hi misual a ni thei lovang ka tihna chhan chu ni! A rilru a tha tih hai rual ni lo! Rilru thianghlim tak, lepchiahna awm hauh lova hmangaihna a hlan lakah chuan Rinawmna a beisei ngam a. A hmangaih ruk ngawih ngawih tan chuan Khuanu malsawmna a dilsak hial zawk a ni!

A va lainatawm zozai em! Khang hunlaia kan nulate chan kha a va na thin tak em! 

Di Hlui by Lalnunsanga

Di Hlui hi Lalnunsanga sak lar leh niin Laldana, Darthuama unaupa phuah a ni a, a hla thu hi a tluang tha khawp mai. A thluk a nalh em em a, a satu hian a thiam em em bawk. Chumi piahlamah chuan nulat tlangval kawnga hringnun lungchhiatthlak lai a phawrh nalh em em a, a tak a tawn ngei a phuah a ni ang tih hi a rinawm em em a ni.

‘A dai hlen ta emaw ka lo ti, Hmàn a ka hmangaihna che’ - Ngaihluat vanga chhingmittui hul zo tawh hnu kha, thinlai leh chuan ngaihna awm leh tawh chuang lova a thinlairuk ngawih ngawih thin, a thawk lak apianga Amah ngaihna thlifimina a chhem heuh heuh tawh thinin, Amah ngaih a zual chuang bik em ni tia mahni a inzawh lai tak mai in, Hnunglama sabarh ang maia he hla siamtu a han thawng hi zawng, thinlung phut zawkna lo thleng a zawnga dawnsawn thiam har ber a va ni tehlul em! 

‘An thámral ta emaw ka ti thin - Nunhlui ngaihawm zawng pawh’ - Vawilehkhatah, thawklak hman rual lohvin he hla siamtu hma-ah Hringnun darthlalang hunin a rawn awm a. Chu darthlalangah chuan Hun liamta a hringnun duhawm ber a lo hman liam tawh ngei maite chu a indawt thlapin an rawn inlar ta sup sup a ni! Hmun tin hmun tang, sulhnu a zawnga sulhnu duhawm ber maite chu chhun eng ang maiin a mitthla-ah an va lang chiang tak em! 

Zing a thawh hlim phat atanga a thinlung kawngka hawnga Hmangaih chibai buk thin tu, zing boruak hip nuam a tih em em chhan, tukthuan tui ti taka vawkpa sutnghak ang maia ei tir thei tu, chhun nisa kara thlifim tleh tir fova, tlai ni nem kawlkil ang maia mawi duhawm a tang bel thintu, zankhua titawi a, a tuk nghahhleh tir leh thintu ngei mai chu ruahsur bana Chhimbal zam chiai ang mai hian a nunah a rawn inlar thar a. Aw, sawi tur a va vang dawn tak em!

‘Mahse, I sakhmel ka tawn changin, Kimte'n an lo thar leh thin’ - A hmui mawi kual raih mai cheimawi nana a hman thin rawng sendang mawi tak mai te, a bahsam mawina tizual tura a Shampoo rim ngainat em em te, a biang tai tak nena inchawih tak maia a mithmul a pawh er thin dan leh a lungngaih changa a mitmeng chuai raih thin leh hlim taka a awm chang a nuih dan zawng zawng, duhsakna tinreng nena a phak ang tawka tha Present a pek laia no lutuk leh hlim uchuak hauh si lova thinlung zawng zawnga a thilpek a dawnsawn thin dan te, ruah a sur chang inphen hulna zawnga a tang a belh dan leh ni a sat chang a hlimthla bela a rawn hnaih thin lai zawng nen! 

Aw! A rilru hah changa a hnena thu a sawi keuh keuh lai te, lawmna a chhar thar chhun apiang mai phur taka a hrilh siam siam lai te nen! Mi zinga zakzum tak maia a awmlai a a tang bela huaisenna a chhar thar dan leh a rilru nat vawrtawpa a awma bei paha ngaihngam tak maia a tah hliam hliam thin zawng nen! Aw, a rilru chuan engmah reng a lo la theihnghilh lo a lo ni a! Nimin lawka thil thleng ang maia chiangin a nunah chuan Hawrawppui a ziak ang maiin a chhiar thei a sin! 

‘I khiangawi hnù pawh hi e 'D' hlui, Nghilh ilo har ka ti’ - Chutih rual chiah chuan eng vanga inthen nge an nih tih chu tuma hrilh ngai hauh lovin a thinlungah a chiang em em a! Chutih rual chiah mai chuan mi nupui pawh lo ni eng ang tawh mahsela, hmangaihna mu hnu chu Hremhmun mei ang maia a la mut miau avangin mit hek suh, theihnghilh har a ti ta ngawih ngawih mai zawng a lo ni e! 

‘Thlang khuandimin kärdanah kan leng ta si a, Tawn chang ni pawhin biahthu hrilh a rem tawhlo’ - Thinlung tak maia nitin ka hmangaih che a tih thin ngei mai, hmelhriat pangngai biaka han biak zawng a va har tehlul ngai em! Tawnghmang a thiamlo thar ta thut a ni lova, Khuavel dana ziak loh Dan awm chuan a thinlung ril bera Tuifinriat so ang maia khat liam hmangaihna thuchah chu chhakchhuah tir chu a phal lo a ni zawk si a! A va lungchhiatthlakin a va manganthlak ngawih ngawih ngai ve le! 

‘I lo dam thin maw? Aw 'D' hlui, Tih chauh hi ka zawt ngam a che; Lungkimlo em em chung si hian e, Hei chauh hi ka zawt thin ang che’ - Mahse hawihhawmna tlachham khawpa lungchhiatnain a hneh miau loh avang zawkin phur lohna tinreng maite chu thlauhthlain lawmna reng reng nei hauh chuang si lovin ‘I lo dam thin maw?’’ tih chu a zawt thei ta hram a ni! 
‘Lenlai partlàn a, kan hlimlai khan; Inthen leh hian kan mawilo, Mahse, chantawk khuarel ang zawkin, Kan lo inthen ta maw?’ - Helai hla tlar hian ka lung a ti no zo va, ka rilru a ti na ngawih ngawih mai ka ti! Khawvel tlangchhip chuanin hlimna vawrtawp kan chan ve chhun pawh THENNA bawk chuan min rawn thiah sak si thin lai a hi! Heti em a tlangtin hriat hlawh khawpa induhna chu Khuarel thikthu chhiatna avang zawkin kan inthen si thin a! Chu chu a hrethiam thei lo, zawhna a zawt ta hial a ni! A va thiamawn ngawih ngawih ngai em! Fanau maltluan chawia hmalam hun duhawm tinreng suangtuahna chu vawilehkhatah Romei ang maiin an thamral ta si a! Khuanu rorel sawisel ngam ni ila, he khawvelah hian ang thawm a va ri nasa tehlul ngai dawn em! 

‘Nunhlui leh nangngaih a rùk hlir a, Ka lo túardai tawh tùr hi; Ka dawn khawl changin,lei hringnun hi, Keizawng a sei ka ti’ - Helai thu phei hi chuan min vel lo thei lo! Aw, engan nge maw Khuanu hian lei hringnun a lo duan le? Thamral leh mai tur hian em ni le? Duh vang rengin kan tiam si lo! Ni lo, lul lo! Thenna biahthu nunrawng, Khuanu’n duhlo chung pawha min pek luih zawh hnu lama Lamkawia intawn ni herchhuah puitu hi a nuna va rawng lua em! 

‘Lunglai häl vang a, inthen mah hian; Suihlunglèn thar ni an nei, Duhte a tanglaiah pawm tawh hnu; Nghilhni a har an ti’ - Eng emaw thila rilru a inhmuh miau loh avanga inthente meuh pawh hian nun hlui ngaia kiu vawng vawng chang an nei anih si chuan, induh ngawih ngawih chung si a thenna nunrawng lo tuartu tan chuan Theihnghilh nun hi khawiah nge a thlawhbo tak ni? ti a zawhna a siam anih pawn tuman kan thiam lo love! Hunte an liam thin a, ngaihtuahna pawh a inthlak danglam thin! Thinlung duhzawng hial pawh danglam dawn thin mahse, Lenmoi, nang nghilh ni lo herchhuak thei hian ka ring mawlh lo a ni a ti ta vawng vawng mai a ni!

‘Thinlai thar chäng ni te tam mahse, Damte a tuar tuam zawkin; Kumtluangin e pawmlai 'D' tawnah, Rinawm i tum zawk ang’ - Aw Lalpa, nang hian Hmangaihna chu a chemawi lo lova, a itsik lova, a uang hek lo. Mahni hma reng a sial lova pawh lo ti lo mahla, keini i thil siam a zawnga duhawm berte hian he Hmangaihna Dik ze duhawm ber maite hi chu i tello pawn hmuchhuak ve a mawi kan va ni tehlul em! 

Rihtlang min liam san le.....(Part - II)

 A satu hian a sa thiam lutuk mai hi a buaithlak a, a hla thu a mawi lutuk phei hi chuan mang a ti ang lek lek zawk hial a ni!

 ‘Sarpui lian leh awmlai silo ka tuarnem thei lo ve’ - He lai tlar khat lekin thu a sawi tam dan hi ka chhut reng mai! Tiang taka thu funkim tawi si hi ka la hmu meuh lo! Sarthi zawng kan hre ngai a lawm, Sarpui han tih hian a phuahtu lung a run zia a tarlang chiang ngawih ngawih a, Awmlai ni bawk si lo thihna hriatthiam har turzia rilru-ah a lang a, thinlung taka tawrhpuina min thlen vawng vawng mai a ni! Chutih rual chuan kan tlangvala hi engtia thi ta mai nge anih zawhna zawh nawn reng reng kan ngai chuang tawh bawk hek lo!

 ‘Pheisen darfeng ramchhan ka nau duatlaite kha; Tinkim dawn zo hlimten siang lam hawn relin maw aw’ - Ka nau duatlaite han tih hnap hian a hril zo mawlh mai! Enge chu a nau duatlai chuan a tih, tih pawh hai rual a awm lo. Sipai chawlh la, in lam pantu a nau duat rawn haw hnak hnak tur chu a mitthla an a cham rei tawh em a tin ni! A hmel ringawt pawh a thlahlel tih hi a chiang reng mai.

 ‘Lirpui runsei khawllian rum vung vung chhungan maw...Laitha khuai ang chawlin rihtlang min liam san le’ - Mahse Beiseina zawng zawng vawilehkhata Beidawnna tawpa rawn inthlak ta thut mai chu a lungchhiatthlak lutuk ta tlat! Tu fa chuan nge Rel chu Lirpui runsei khawl lian tihna chang hre tawh ngai a, Laitha khuai ang chawl a chhunzawm mawi nachang hre tawh ngai ni? A va mawiin he hla siamtu ngaihtuahna rilzia mawlh mai hi! Tlangval tisa sar seng sawng thihna sawi nan chuan a mawi thlawt a ni!

 ‘Aw ka neihchhun ka nau duatlai sakruang ka chul nemmaw...Thlafam dairial channa zan tam pawh liam mahse...’ - He hla siamtu hian a nau ruang hi a nang lovem ni? Chuzawng ka hre chiang ngam lo ve. Mahse a nang anih pawn chu chuan khamkhawp a pelo tih a chiang em em a ni. Engvanga chuti taka a nau chu ngai ta nge kan tih chuan a neihchhun a ni tih kan hria e. Khuarei hian fam tate min nghilh tir lo tih hi a chiang mang tak e aw!

 ‘Thingpuirem khar hawna buan ang pawm ka nuam che aw, Thingpui ri ruai kharlai hawn zai an rel silo...Sakruang chul lovin maw piallei run i rem le’ - Ngawi la, ngaihtuah nawn leh teh! Helai hlarua hi tuman an hman ka la hre ngai lova, hman ngai loh anih avanga a mawina leh rilna in hmuh hmaih erawh ka remti lul lo! Kuang hi ti takin a lo sawi mawi theih a, ti taka lungkuai leh lungchhiatthlakin an khar ngai tih tunge sawifiah tawh ngai ni? Zotawng hausakna hi a rilin a lo va mawi thei ngai em em ve le! Ruang chhilh tawh chu Police ten thihchhan chhui chian an mamawh bakin an hai hawng tawh ngai em ni?

 ‘Aw a na e min chhingzo awm ang maw thlafam ngaih hi, Lirpui kiu ruai chhunga silhpuan zial ngheng in maw’ - Sawi mai aia ril a ni tawh! Neihchhun channa avangin a tih ngai hauh lo, mitin mai hnenah chona lungrun ber thu a chhakchhuak ta hial a! Chona a zawnga chhan chakawm loh ber mai a chhakchhuak a, tunge chhang ngam ang ni? Lirpui liu ruai khi tunge hmang tawh ngai le? A va mawiin a va han hriatthiam theih tak em!

 ‘Sakhmel chul riai riai a chham ang a zal tur chu, Ka dawn sei ngam love aw; Lunglai min run ngei e; lunglai min run ngei e’ - Helai chang hi mi vel leh thin! Feet ‘6’ hnuaiah mithhi kan zalh chu kan hria. Tawih ral turin kan phum tih pawh kan hai lo. Mahse maw, a rawn sawi dan mawlh mai khian ka lung a kuai em a ni! Sakhmel chul riai riai han tih zawng, a na lungrun ngawih ngawih zozai em mai! Ngaihtuah thui ngam chi a ni lo tih a hrechiang si a, patling meuh chu awrawl chhuahin vawikhat mai ni lo, vawihnih zet a tap chhuak ta anih khi!

 ‘Ka nau duatlai i tello chuan engtin nge ni ang le, Tangka rothangpui leh i vulmawi hawn te hi’ - Sipai chuan chawimawina Tangkapui an dawng thin a, huaisen lawmman atan Medal an dawng thin. Damlai chuan a bang mawi atan leh a hnathawh that lantir nan a tarlangin a inbel thin. Chu ngaihtuahna a neih laia he hla siamtu dawn han sei tur zia hi ngaihtuah tham a ni. Tangka rothangpui han tih tluka mawi hian he chawimawina hi sawi ropui leh chuan ngaihna hlawl ka hre tawh lo!

 ‘I duh ai ang ram dawn lungruk min hrilh silo, I tello chuan hringnun kalsiam ka relthiamlo, ka tawn mangmawlah tal, i lungruk min hrilh rawh...’ - Duhthusam engmah inhrilhna hman a awmlo a, a hawihai ngawih ngawih a ni ber! A nau chuan eng ang hmalam panna kawng duhthusam nge a neih tih hriat chakna chuan zan tam a timangang a, a tawpah phei chuan zah pawh dawn zo lovin, mumang lamah tal min hrilh mahna tiin a nau a au ta hial anih hi!

 ‘Ka bungdawntuai thlafam chan zawng tlangtin dengkim ngei maw, Pheisen darfeng ngurpui lallian chawimawina nen; Sakruangah parmawi leh rimawi tinreng te nen; sakruang hma an hruai e, Pheisen darfeng rual ten; vohbik chawimawina te khuanun malsawm rawh se....’ - A va chapo inngaitlawm tak em ve aw! Chapo pui tham thihna chawimawina zozai a ngaihlut zia hi chapo pui tham zawng a tling hle si a. Mahse Vohbik chawimawina chu Khuannu malsawm dilna-in a thlah ta zawk a ni!

 He hla hi engtikah mah a chuai tawh lovang a, thangthar hla siam thin zingah a thluk lama Zo mawi lungkuai leh hla rua lama Zo mawi dangdai phuah chakna chu Favang thlifim ang maiin lo thaw heuh heuh rawh se! Khawi lai thu phuahchawp lutuk, literary Value nei hauh lo ngaihsanna pawh he hla hmang ngei hian thiahin lo awm mawlh rawh se!

Rihtlang min liam san le.....(Part - I)

He hla hi Pu Lalnuntluanga, Zohmun phuah a ni a, Thanglalmuana hriatreng nana phuah a ni. Hla thu ang hian, Sipai ani a ,a lo haw kawngah rela a chuang chu thi a hmuh a ni a, a thihchhan hriat a ni lo. He hla satu Lallawmawma putea ngei a ni e. TL Muana hi an unauah an mipa neihchhun a ni nghe nghe a ni.

Tlangval, a vanglai taka a thinlung chhung ril bera Ram leh Hnam hmangaihna luangchhuak chuan Pasaltha thinlai a mut reh thei lo! Ral kapa hmelma doral kara silai lekin zan tam mangah a hun a hmang liam a! Nuamsa taka Lengi nena tualchai a, khawvel ropuina leh thatlai nawmchen chakna meuh pawhin chu hmangaihna luangliam chu an hmet mit zo si lo maw?

“Vanglai nun ngeiah, thatlai par a vul lai ngei hian Ram leh Hnam tan tiin nun thapin ka chhuak nang e, ral kutzala chhiat ka tawk anih ngai chuan, in naktuk ralmuanna leh thlamuanna atan ka nun ka hlan tiin min thlah liam nang che u. Sakruang khat aia tam nei ni ila, pakhat in tan, pakhat ka Ram leh Hnam tan tiin ka hlan dawn tih in hriat kha, lungchhiatna ni lovin Chapo si lova uanthuanna ngei chuan min thlah nang che u” tiin ral ram panin a chhungte thlah liamin a chhuak ta anih kha!

Nu chuan a fa a chan thin a, Pa chuan a fa a sun ngai e. Mahse, ngaihtuah chiang rawh! Ram leh Hnam hmangaihna kawng hrang a awm a sin! Raltitna hmun kher panlo hian Zoram chhung ngeiah pawh Raldo tur an tam lovem ni? Nu leh pa, u leh nau hmangaihna luangliam chuan zawhna zawh a bang lo! Nimahsela, mihringa zahawmna chhawmnuna vulh len chu Chun leh Zua hmangaihna atanga mawhphurna chuan a remti ta a ni zawk!

A thinlunga a chak ber tih theihna hun tha bawhpelh hauh lovin Mizo tlangval ngei chuan hliam leh doral, ser leh sahrang hma-ah a silai a hmetpuak a. Hlauhthawnna tinreng kara thlantui luang zawih zawih chuan a thinlung takah lawmna nun a thlen ta bawk a! Hnehna hlado chhamin khuavel a chuan ta hial a! Chu dinhmun a thlen chiah chuan lungawina tinreng maite chu a taka a nitin lenpui leh a zantin mutpui an ni ta a ni.

Thawh hun a awm a, chawlh hun a awm bawk thin. Sipai tlangval tan pawh a hunawl hmasa bera a chhungte hnen pan chu a chakawm a ni satliah lova, a phurawm ngawih ngawih a ni zawk! Sawi tur a va ngahin, a thinlung chu a va khat liam tehlul ngai em! Phur satliahlo tak maiin Zoram panin Rel-ah a rawn chuang hawng ta a ni.

Mahse maw, ruahmanna duhawm ber leh thlakhlehna tinreng Chhiatna zawkin a lo chhawn dan chuan lung reng a tiawilo! Khuannu rorel chhiatna lo thleng thin chu ngah nge a phu ber berte hnenah a lo thlen lohva, mi duhawm tak tak hnenah a lo thlen tak mai thin le? Fa chuan Pa a sun tur a ni ngai a, Pa pawhin a Pa lehchhawng a sun thinna khawvel a ni lovem ni? Beiseina tinrenga lo hmuaktu chhawnna Beidawng chu a va lungrun lungchhiatthlak ngai awm em em ve le? Kan khawvel chu a va danglam ta ngai em! Nu leh pa ten fa an vuiliam ang maw?

Hriat lawk avanga thihna lo thleng chu tawrh a ziaawm mahna! A chhan leh a vang hriat hauh loh, inrinlawkna pawh awm bawk hek lova thihna nunrawn dan chu tunge chhuichhuak thiam ang ni? Sar tha tak leh phurna tinreng nena penchhuak Pasaltha lo hawn dan chuan tu lung mah hi a ti awi mawlh lo a ni! Chu tluka lungngaihna lungrun chu tunge hria ang le? Nu leh pate Run chhung ngeia lawiluh tum chu engvanga lei thuahthipa zalh ngai ta nge a nih? Zawhna chhan senloh chu chhanna pekin an awm lo!

“I sakruang ka enchimloh, ka duat ngawih ngawih zalna atan lei thuahthip a pamhmai lua! Van mite tuallen atang zawkin ka lo hmuak ang che ka ti lovem ni? Ngah nge tiang taka hmanhmawha mi hma khalh tak mai le? Engtin chuan nge ka tuar thiam zawh zai tak ang? Lungchhiatah rual min khum zo tur tu nge awm a, i taksa kumkhua atana tawih ral tur chu engtin nge ka ngaihtuah ngam tak ang?” tia chun leh zua, u leh nau tap thawm chuan mihring tawh phawt chu min vel ta a ni!

Chhungte hnena thurochhiah pakhatmah hnutchhiah lova hlimthla hnutchhiahtu chuan a chhungte a va ti mangang ngai em! Dam him pialin rawn hawng nise, a chhungte hnenah a duhaisam lungruk a hnutchhiah tam dawn vei nen chuan! Engtin nge fapa mal tellova farnu ten kechheh an rem ang a, nu leh pa-in hmalam pana hmasawnna kawng sial an chak tak ang? Tu hnenah nge Ro an hnutchhiah tak ang ni?

Lungngaihna vawrtawp lo thleng atanga duhsakna tinreng lo luangchhuak chu a mawi chungchuang mang tak e! Chawimawina tinreng lo luangchhuak chu lungngaihna mittui karah pawh hmuh hmaih phal rual a ni lova! Mi nazawng ten an damchhung pawha an dawn ngai loh tur Duhsakna parthi leh chawimawina Tangkapui tinreng maite chuan mitin ten a phu ang tawk takin kan Pasaltha chu an thlah liam ta a ni e.

Lover's Lost!

He Poetry English Version a ka siam hi tihian kan thet kual teh ang!

Lasite zingah rau rau pawh an fanu chhuanvawr a ni a. A hmel chu Ni vanglai ang maia chiang, a duhawmna lah Thla Bial vanglai ang maia duhawm a ni bawk. A vun cheimawi nan Pathiante chuan Arsite enna an hlip thla a, a hmui sen no tak lakah chuan Rose parte meuh pawn an par an chhuah zak hial a! A bahsam chhawlleng pawh meihawl dum tha ber ang mai a ni a, a sakruang lah chu Sidar thing ang maia tlawntlai tha a ni bawk.

Chutiang mi duhawm lutuk tak mai chuan engti tih chuan nge ni, pasaltha ramchhuak, chengrang kenga ramhnuaia chettla thin lakah a thinlung a pek theih tak tlat ni?

Hun rei a ni lo, an intawn khatna, chu hun reilote phe zeuh, Hun zai khat lek chauh a tawi; Nipui zan thengthaw hnuaia, Dumde phet zauh tak tak chhung chauhah chuan; Hmangaihna chu kui tiahin a awm hman si a!

Engtin nge, eng hunlai khan nge, khawi atangin nge,
Tih hriatna tel hauh lovin hmangaihna chu a lo piang a;
Mawlmang takin, buaina emaw chapona tel si lovin,
Chutiang baka hmangaih dan kawnghmang reng hriat loh chu;
Mi pahnih inkar ni tawh lovin an pahniha pumhlumna ngei chu!

Lasite duatlai ber chuan, "Thihna khawvel i chenna-a nang nena tual khat lendun hi Lasite khawvel a nawmchenna zawng zawng ai chuan ka thlang ta si a" a tihzawnga thlifim lo thaw heuh heuhin a bahsam an chhem leng siau siau mai chu Pasaltha tan tawrh zawh rual a ni lo.

Mahse a thinlunga mak tihna chu hai ruallohvin a hmelah a lo lang chhuak a, "Kei hi nang hian mi hmangaih ang maw?" tiin a chhunzawm lo thei lo!

Nimahsela, a mite zinga tleina hmuzo lo Lasite fanu duat chuan,

"I tawna hmangaihna hlan tur hian,
A chhan a awm a ngai lova, a vang zawn tulna lah ka hre bawk hek lo;
Engvang nge tih zawh ka ngai lova, ngun thluk taka ngaihtuahna sen pawh ka mamawh bawk hek lo,
Midang hnen atanga thurawn lak ka mamawh lova,
Chhungkuaa thutlukna siam tlan a ngaihna lah ka hre hek lo;
Ka thinlung duhthusam leh ka thlarau mamawh chhanna,
A taka chantirna ka rawn lantir mai a ni zawk si a" a ti ta anih chu!

Nakin lawka thihnain loh theih lohva a chunga ro a rawn rawn rel huna chu Lasi nula lunglen tur reng dawn phal lovin, Pasaltha pawh chuan,

"Thenna zan lungngaihthlak a lo thlen ai chuan,
Chung Si-ar zawng zawngte chuan Aigupta Hripui veiin;
Chung thangvan mawi turin chakna reng nei mawlh suh se.
Chung Chhawrthlapui lo chhuak dal turin,
Kawlkil li atangin tiauchhum dum chuan a kawng hliah bo mawlh rawh se;
Thamampui, Nun hian i tellova awmzia a neihna tur reng ka hre mawlh lo!" a han ti ve ta a!

Lasi nula duhawm chungchuang erawh chuan a tawrh tur chu a hai mawlh lo,

"Nang hmangaih che hi tawrhna a ni si maw?
Tawrh ai chuan ka hmangaih lo mai ang che,
Tawrhna chu nang hmangaih loh vang che-in;
Thlasik anga khel lovin a lo thleng tho si maw?
Chuti anih si chuan Hmangaihna chu tawrhna,
Hmangaih loh pawh tawrhna tho a ni tihna em ni?
Thinlunga hlimna chu nang hmangaih avanga lo awm maw?
Chuti anih si chuan hlimna chu tawrhna a ni lovem ni?
Tawrhna chuan hlim lohna a thlen a ni lawm ni si?
Chuti anih ngai chuan,
Hlim lohna chang tur chuan hmangaih che ka ngai tihna emaw,
Tawrhna chu ka hmangaih tihna emaw,
Hlim uchuak lutukna avangin tawrhna a lo thleng tihna a ni ngei ang!" tiin Pasaltha hriat loh chuan a phun sap a!

A thinlung ril ber hriatthiam a hnekin Pasaltha lah chuan,

"O, tlai ni nem thlifim thaw heuh heuh,
Zan tlai nema Chung si-ar ten an thuam mawi tinreng ai pawn;
I thiang hlimin, i mawi chungchuang hle si a" tiin a mitmengin a hmuhnawm a tih em em chu a han lem zui a, Lasite thinlung meuh pawh Hringfa hmangaihna lakah chuan a chapo thei mawlh lo a lo ni!

Hlimna vawrtawp chu Thihna nunrawng chuan a rawn nangching a, Thenloh biahthu hlantu ngei chu Thihna chuan a rawn ngam ta! Aw, chu Lasite fanu lungngaihna chu tunge sawifiah thiam ta ang le?

Hmangaih biahthu tinkim hlana hlimlai an chenna thinah ngei chuan Lasite nula chuan a Pasaltha chu a nghak nitin a, nimahsela, nghahchhuah tih ni reng a nei ta lo a ni!

Lover's Lost!

Upon the forest of old,
Under the sunken oak tree;
Lie A fairy princess so fair,
Of a bygone age beauty like none;
Waiting the long lost mortal;
The one she giveth her love,
'I would rather spent one lifetime with thee;
Than face all the ages of my world alone,'
A kiss she awaits solitude giveth,
A lover's embrace she longed for;
But a cloth of destitute she hath found,
Upon the cheeks of her white golden skin;
Flows a river of lover's tears!

Politician Beidawngte Tana Thurawn

State khata CM meuhin a beidawn thu a auchhuah pui a, a thachhang dawltu Lu lah hai namenlovin a hai bawk! (hai ta lova ni ziah lovin) Hun kha leh chen duhtawka nuamtawlna leh hmalam hun reng ngaihruat lawk thiam nachang hriatlohna chuan hei bak hi min thlen a rinawm loh reng a ni. Tlai khawhnua theihtawp chhuaha (theihtawpa in ngaih hi theihtawp a ni bawk lo) ram siamthat tum kawngah Daltu in insiam hnem tawh lutukna chuan nangmahniah bawk harsatna a rawn thlen che u a, in beidawng thaw ri reng a ring ta lua anih hi! 

‘Sorkar hotu lu ber hna chu Thlanmual enkawltu nen tehkhin a ni, Mi tam tak i thuhnuaiah an awm a, Tuman i thupek reng an ngaithla si lo’ tihte hi inhrechhuak har em a, a sawhkhawk han zo chi in ni lullo ve bawk a ni. Mizorama huatthlalaawm em em mihring chu ‘Ngaihtuahna fim neilo mi mawl uchuak pahnih ten, A ngaihna hria leh finna neitu mi pakhat vote hmanga an sawisakna’ kan tiha mi mawl pahnihte hi an ni a. Politiciante thlan hruk faina hmanrua, nawhfe uih hnuang ho hi an hneawm ngawih ngawih bawk! 

Beidawnna ruama tlulut tawh, talchhuah ngaihna reng hre lova tlusawp nuaihho tluka hlauhawm hi an awm thei chuang lovang! Nakin lawkah chuan ei leh intur tha neihloh avang hian kan la buai nuaih nuaih dawn si a! ‘Mitin maite chu eitur neilo riltam tawpkhawkin siam la, tupawh mai chu Mi Suaksual (Criminal) an ni nghal ang’ tihte hi a taka a thlen kan hlau zo ta! Engchena rei nge ‘A kehchhia anih loh zawngin, A kehchhiat hma zawng chuan siamtha rawh’ tih Philosophy chiah inhriat a, ‘Ram tana Rinawmna chu englai pawhin, Politician laka Rinawmna chu an phu ang zelin’ tih hi mipuite changvawn anih tak tlat tihte hi in chhutchhuah dawn ni?

Heti taka in laktlak loh avang hian thalai rual zingah, ‘Engtik hun emaw chuan miin a duh emaw duhlo emaw, Tanhmun a siam a ngai dawn a, Chu a tanhmun chu hmun him a ni tih a hre lo thei a. Politics thil tak emaw Lar hluaina tur pawh a ni kher lo thei, Nimahsela, amaha a chhia leh tha hriatna thiang tak chuan, A tanhmun khawhna chu a DIK a ni tih a hrilh dawn a ni’ tiin inlaka an beidawn avangin an intelkhawm tan ta mek a. In thiltih avanga insawifiahna in neih pawh tihian ka chhang ang che u, min hnial duh anih ngai chuan inhnial ka peih reng si a! ‘Ram leh hnam hmangaih luat avanga, A thim a var thliar theilo khawp tumah an awm lo, Tu thiltih pawh ni sela, eng pawh a tihchhan ni rawh se, Dik lo chu diklo a ni mai’

Dan siamtu duhtakte u, ‘Eng dikna hmachhuan hian nge ni a, in duh an maka thenkual mai mai paha, a tul in tih thluk ngang avang chauha, Dan siam leh ngawt thin nge in nih chu le?’ Min chhang turin in Best Politician chu han tir ta che u! Vawitam tak kawng dik leh tha, fel leh thianghlim kawhhmuhin Thalai rualin tha leh zung sengin Ramin hma a sawn beiseinain hma an la a. Vawikhatmah chung thurawn chu in la pawisa ngai lova, zawm phei chu motor nen lova hnathawh inthiamlo ang chiah hian inthiamlo a ni!

Pawisa chu khawiah nge a chungliama hman anih, khawilaiah chuan nge Over Staff awm a, khawi Dept chuan nge a lo thlawna kumtin a Crore tela pawisa chenral thin tih inhria. Mi sawm eizawnna chhutchah ai chuan mipui sing tel harsatna hi in tan an pawimawh zo ta lovem ni? Dept pakhat a Jt Director ni ve mai, nupui hnathawk lo la nei zui hlawh chu Nuai em a tling lova (figurative), a khawsak phung en erawha thla tin Nuai 2 chuang hmangral in kawl tam zia em emte hi a ni lawm ni in chinfel hmasak tur chu? CAG Report hmang meuha diklohna sihhmuh in ni chung pawh a, sum leh pai luangral tur inveng thei si lo hi eng chiah nge maw in thawh tak tak le, Hawngtu a tan bak hi in lo thiam tak tak chiahlo em ni ngai zawk? 

Engvanga dik leh tha chu hria a, tiduh si lo nge in nih tih hi zawhna, a chhanna kan hriat chak em em a ni ta e! Mizo mipuite hi in thuihhruai tlemte, mipui thau sawk chin ai hian kan tam tih in hre lovem ni? An lungawilohna avanga lungawi tur hi kan tam zawk lovem ni? Engvanga beidawng leh luhai chung chunga ram chu hruai reng tum si nge in nih? A ngaihna in hriat lohva, in phak bak rawngbawlna chu ngah nge a thei fate kutah in nghah ngam tlat loh ni? Lar khel thiam em em, thil puitling ni tho si, Rotling ni hauh si lo tih thiam ngawt hi Politician tha nihna a ni lo tih hmuthiam an tam tawh lutuk tihte hi engtikah nge in hriatchhuah dawn?

Engkim hian hun an nei a, par hun a awm a, chuai hun pawh a awm bawk e. BANG tawh rawh u, kumkhuain ruah a sur ngai em ni? A vanglai hun chhung zawngin ram tan rawng a bawl a, Rotling hnutchhiah reng reng nei lovin a fam ta tih hi in thlanlunga ker atan chuan a pamhmai lua inti ve lovem ni? Lu a hai chuan Nachhawkna ei a ngai a, nachhawkna ka sihhmuh che u hi ei mai rawh u. Beidawnna ruama cheng thuhnuaia ram khat ve lem kun reng zawng, thim thuahhnih an sawi an sawi hi a takin Pathian hnathawh tel hauh lovin kan tuar mai tur a nia! 

Kan Khawtlang Damlohna Hi !

Ref : Gen 21:15-20

    Khawtlang hmun ualau tak takah te chuan kan fanu kan fapa ten sualna bawih an nih tarlan an zak lova. Nu leh pate zinga an khawlohna enliam mai mai paha titi phungleng vawr chu kan nitin hna a ni zo ta mek bawk! Zanrei tak taka mi anglo niawm tak nui thler duai duai leh chak tak taka thihni banloh hlauh hmel tak taka thalai rual tlan thawm chuan kan muttuina hlo reng a pawlh dal loh avangin lungmuang takin khumlaizawlah kan pang ka ti dam em em thei bawk a.

    Lunglei-ah hian Kohhran engzat nge awm zawng ka hre lo. Mahse Kohhran Hruaitu engzat nge awm ang a, F.O.D Hruaitu engzat nge awm ang tih leh Committee Member atana ruat tlaka ngaih engzat nge awm ang tih erawh ka chhuidawn thin. Kohhran tina Upa leh Rawngbawltu, F.O.D Hruaitu ni pha ngawt pawh hi tam tham tak kan ni dawn tih ka chiang a, Chung mite belhchhah tura Committee Member, Thlaraua hriakthih tlak nia kan ngaihte nen lek phei chuan Vawkpa-sutnghak panga atanga sawm tal ei zo tham chu kan awm hrim hrim ang tih hi a chiang reng a ni!

    Nimahsela, chung mite chuan Khawtlang Damna an thlen zo lova, a ni telin kan nun suar ang a chim hum hum reng si a nih hi! Damna kenglo hlir em ni zawk Hruaitu kan lo neih? A va rapthlakin inngaihtuah harh kan va ngai tak em! Kan Khawtlang a lo dam a, Chanchin pheka fate suahsualna chhiar tur awm reng maite an lo reh theihnan chuan Nu leh Pa kan harh tlan a ngai a ni lo maw? Kan khawlai titi leh inchhungkhur titi pawh kan thlak a ngai a ni lovem ni? Chhungkaw tawngtaia mahni fate hmasawnna tur leh hamthatna tur dil lova, an Damna tur dil hi a hun ngawih ngawih tawh lovem ni?

    Hagari leh Ismaela, Abrahaman an chenna in atana a hnawhchhuah lai khan Tuithawl leh Chhang a sumchhuah a. Thlaler kawng thui taka an kal lai chuan Nu zawkin khuareia a fapa eitur pawh zuah zo lovin an ken ang ang chu a fapa a tlanral pui thuai a. A tawpah chuan neih reng an nei ta lova. Ismaela chu thih mai hmabakin a lo awm ta hial a. Chu chu Nu hmangaihna chuan a hmuh ngam loh avangin Daihlim hnuaiah a dah tawp a, kalsan tak tak ngam si lo, fapa chalchang thi tur hmu ngam bawk si lovin hnaivai tak atangin Nu chuan a en ngam ta chauh anih kha! Hagari manganna chuan van a va han tawng chiang tehlul em!

    Fapa rum thawm hretu Van Pathian meuh thinlung tuizawp chuan Nu ber chu a Vantirhkoh hmangin a zuk kaih harh a. Nimahsela, Ismaela chu a va kaihthawh sak hauh si lo! Hagari ang maiin kan Nu leh Pate khawvel mit zawng a keuva, nimahsela, Hagari ang bawkin Nu leh Pate mit erawh tihvarin a awm si lo. Vantirhkoh khan Ismaela a zawk zuk kai harh lo chuan Hagari zawk a ni a kaih harh hmasak ni! Chu chu Nu leh Pate hian kan chian a va ngai tehlul em! Chu ringawt chu Ismaela dam nan a la tawk hauh lo anih kha! Hagari mit chu tihvarin a awm a, a bul lawkah chuan Tuichhunchhuah a hmu ta a. Tui chu a la a, a fapa thi tep tawh hnenah chuan Hagari chuan Ama kut ngeiin a ni tui chu a tulh tak ni!

    Kan fanu kan fapaten vanduaina an tawh hma zawng hi chuan Nu leh Pa ngaih a tha em em a. Nimahsela, an chunga vanduaina a lo thlen chinah erawh Van Pathian kan au a, kan kaihzatha meuh pawh zawi zovin tanpuina auvin kan thingthi rup ta thin a. Mahse a tlai tawh lua thin a, a va sawt mawh tawh thin em! Chu chu a ni lovem ni Hringnun a Thawnthu Lungchhiatthlak tawp chu lo ni ta? Pathian hian i fapate dam lehna tur chuan nangmah ngei kha a ni tih harh hmasak a duh chu ni. Kohhranah Pathian tirhin a mite an lo kal thin a, chu chu kan mitin kan hmu a, kan Thlarau mit erawh a var phah chuang ngai lo. Pathian mi tirhte chu kan fanu kan fapate tan kan ti a, keini chuan ral atangin kan lo thlir si thin anih hi!

    Pathianin in fate rum thawm mangang au ri chu van atangin a lo ngaithla reng a, Hringfa laka Hmangaihna a tuirala chuan Thungrulhna ai chuan tiin Khawngaihna Lalthutphah atanga lo chhuak Beiseina ngei chuan A Vantirhkohte in hnenah a rawn tir thin a. Tuichhunchhuah intur kawhhmuh che u a tum a, nimahsela, chu chu in duhdan a ni si lo! Hringnun khawvela nawmsakna in zawnte leh in mamawh chakkhaite chuan in rilru chhungril ber an luah tlat avangin in fate hnenah zawk ral atanga tui tulh in tum tlat a, chu chuan inchhungkuaah damna famkim a thlen mawlh lo tih pawh in hre chang phal tawh lo anih mek hi!

    Ni lo, ni lo! Chu chu Hmangaihna-a luangliama tumdan a ni lo! Nangmah ngei atanga bul rawn tan a, Van Jerusalem atanga tuinung rawn chhuk chu intir hmasak che u a, puar taka in tlan hnu a in inchhungkhura kangchat ngai tawhlo tura luantir a duh a ni zawk e! Ismaela a lo dam hnu chuan Thlalerah Lapan khawhar takin Training a pe a, a damchhuah theihna turin Ralhrat mi, Thlakapthiam-ah a chhuah ta anih kha! Chu chu a ni thlakhlehawm em em chu ni. In fanu in fapate hi raldo turin Pathianin chher a duh a, nangni erawh chuan in nawmsakna hmathehin khawvel tan Training in neihtir a ni zawk si a! Suma in buaina hi engtikah tak tlansan ngam dawn che u ni maw?
   

Min tiharh leh dawn lawm ni ?

Ref : Sam 85:6, Jeremia 46:11

Biakin ka kal pelh apianga zai thawm ka ngaihthlak thinte chuan ka rilru an hneh fahran lemlo. Tawngtai thawm ka hriatte phei chu a zawih thin em avangin ka beng atang hian chiang taka hriatna chu laksawnin a awm a ni zawk. Chu aia ka benga thawm lut ring zawk a awm a, Lungawi lohna leh Tha leh Tha intawksir avanga Tha leh Tha tlusawp thawm chuan ka beng a luh em em a ni zawk. Dan pangngai anga Inkhawm leh Inpawl hlim thawm chu Zing Ni chhuak ang maia thil thleng pangngai a ni a. A chang chuan zai a tui deuh a, thusawi pawh a tha bawk thin. Nimahsela, khaw en chhung a rei lohva, Tlai a lo niha Ni pawn khawvel lehlama eng a chhuah thin pangngai ang bawkin Pangngai nun chu Kohhran Nun dik tak a ni zawk tih ka hmu a, kei mai hian ka hmu a ni ngawt lova, Kohhran member te hlei hlei hian an hmu chiang a, a chhan erawh Kohhran Hruaituten an hrechiang ber thung a ni.

Inkhawm pun theih lohna chu Kohhran tin Hrivei a ni a, Hnatlang a awm apianga mi tlemte thawhchhuah thin chu Dan Pangngai a kan neih vek a ni zo ta! Zing tawngtaia hmel pangngai reng intawhkhawm chu thil pangngai a ni a, Nilai zan leh Inrinni zana thawl taka inkhawm a, Pathianni zing a lo niha buk hluai a, Zan a lo niha Biakin mawi tawk chu Kohhran tinte chanpual a ni ta bawk. Harhna chu ralkhat atang chauhin kan hmelhriat zo tawh a, Kohhran avanga Khawtlang damna chu Hmakhawsang thil a ni zo tawh bawk. Chumi hriatna avanga Damna dawi zawng chuan kumtin Pawl bik, Kohhran Puipate leh Pawl huap leh Kohhran pumpui huapa hmalakna chu kumtin khel lova thil thleng thin a ni a. Nimahsela, Damna chang ta Kohhran reng reng an awm ngai chuang lo!

Damna dawi tam tak kan inchawh reng reng atang chuan Damna a thleng thei lova, khawtin maiah chuan Tap thawm mangang ri chu a khat tlat reng a ni zawk. Enge a chhan ni ta ngai a, chuti taka Tahna chuan thawm chhuah lian ta nge anih chu le? He zawhna chhanna hria an awm a, hre lo pawh an awm bawk. A hria ten a chhan an hriata chu a takin an hmang ngam lova, a chhan hrelote lah chuan a chhan hriat tumin hriatna neitu chu an au peih chuang bawk hek lo. Chhungkaw buaina tenau ni lo, buaina tak tak a lo thlen reng rengin Nu leh Pa atanga buaina lo chhuak chuan Fate thlengin nghawng a nei a, fate buaina erawh chu Nu leh Pa ten an chingfel thei mai thin. Chu hriatna hriattira awm Kohhran, Damna dawi dik tak hmang ngam reng rengte thawm erawh a mawiin ngaihthlak a hahdam a, Thirhiptheiin Vaivut zinga Thir a hip bet tlat ang maiin hian an Nun chuan min hip veng veng thin!

Nangmahah ngei chuan I Mite an hlim theih nan, Min ti harh leh dawn lawm ni? Mi chi thum lo lang zingah khian I khian engkim a ti thei a, Min a khian mawh erawh a phur lian ber thung a, chu a mawhphurhna a hriat leh hriat loh a zirin Mite chu an hlimin an tap mai thin a ni si a. Min a ber khian a mawhphurhna hre lek lova, I a mite hlimna ngai pawhmawh lova, an hlimna tur reng renga I a ber a nunah a chettir duh tlat loh avangin Mite chu pangngai takin an hlimlo reng ta mai a ni! Raldo mi leh Raldo mi vekte chu indova an tluksawp tak reng avangin Mipuite chuan chhantu an ngai em em a ni si a. Min a hian harh thar leh phawt a mamawh em em a, chu chuan Mite-ah hlimna a thlen dawn a ni si a. Chumi tih hlawhtlinna kawngah chuan thinlung zawng zawnga I-a thuawih a, a hnena inpumpek a, tlawm a ngai si a. Chu chu a ni kan mutan lian ta bera chu ni!

A lang a mawia hawihhawm taka Pathian biakna chuan Harhna min thlen ngai lova, dik tak leh a bu ang thlapa Kohhran kaihhruaina chuan Mipuite-ah harhna a thlen thei ngai bawk hek lo. Pathian mite harh tharna thlen tur chuan mahni harh thar a ngai hmasa a, chumi atang chuan a ni Kohhran mite hi an lo hlim theih thin chauh ni. Indona a lo thlen chang a, Puipate ber tlanchhiatna hmunah reng reng Hnehna a thleng ngai lova, a thleng thei bawk hek lo. Puipaten Indona hmuna hnehna an chan erawh chuan an kaihhruaiate nunah chawpchilhin hlimna a rawn thleng a, chu chuan Ram pum a huap thin a ni zawk e. Mahni nuna Harhna thleng tura Dilna pawh kan thlen ngam tawh loh hun a thleng mek a, chu dinhmunah chuan lungawi taka kan awm reng thei anih chuan kan thu ni mawlh rawh se. Nimahsela, Tawpna ni a Explanation Call hun a lo thlen hunah meuh chuan a pawr pawrah kan tang ngei ang a, kan thiltih that tinreng hmangin Roreltu chu kan la chhuahchhal dawn chiang a ni.

Nimahsela, Ani chuan, “Tunge i nih ka hre lova che, ka hnen ata kal bo rawh” a la ti ve ngei ngei ang che!