Showing posts with label Pathian Thu. Show all posts
Showing posts with label Pathian Thu. Show all posts

Friday, October 23, 2026

Zofate kan thiang zau (Liberal) tial tial hi !

 


      Nula pakhat chu mualpho takin Social Media lamah, a chhe zawngin a lar chiam a. Mahse, ṭhangthar tam takin an lo dawnsawn dan erawh a thiangzau halh mai a ni! "Pawi ti suh, i vanduai palh bik a nih kha. Nangmah anga che sual, vanduai ve lo an tam lutuk!...." tiin mi tam tak chuan thiam loh an chantir tawh lo.

 

       Tehfung an lo kham kha a thiang zau hle a, a tunlai ta tulh tulh mai a ni. Mi tam takte pawh an mualpho loh avang ngawtin, an fihlim tihna a ni lo. Mi tih loh dan pawh a ni lo tiin, thiam an chantir ti tih fel der tawh. Sual pawh kan ngaizam tial tial a, Baibulin i lum leh lum la, i vawh leh vawt rawh tih hi an rawn paihthlâk tumna a nasa ta tial tial a nih hi.

 

      Tunlai kan nun dan hi Post Modern Age niin, he hunah hian Absolute Truth (Baibulin a sawi thu tak leh thu dik) bik a awm tawh lo. Thu tak leh thu dik zawka chu tuna kan nun dan (culture),  tawnhriat (experience) leh thil awmze thlir thiam dan (perspective) azir zawkin thu tak leh thu dik kan tihte pawh hi a danglam a danglam tawh zawk tih ngaih dan kan nei lian ta em em a lo ni. Hei hi tunlaina kan tih mai chu a lo ni ta a ni.

 

      Tuai leh patil, mawngkawhurna hi lo en ta ila. Chhul aṭang renga hetianga lo piang, naupan lai aṭang tawha kan nihna a ni a. Chuvangin, kan nihna (identity) hi lungawi takin kan pawm mai tur a ni. Kan duh vang renga hetiang tura lo piang kan ni lo tiin, mahni lam thiam intihna a lian ta tial tial a nih hi.

 

      Pathianin mihring hi mipa leh hmeichhiaah bak a siam lo a, a siam ngai bawk hek lo. Mahse, Eden bawhchhiatna avang zawkin, Pathian siam loh ang mihring an lo piangin an lo awm ta zawk a. Mahni anpui kawptu leh ittu an lo chhuak ta zawk a nih hi. He sual hi an nihna (identity) a ni lo a. Bawhchhiatna rah a ni zawk tih hi, Baibul zirtirna thu tak leh thu dik zawk chu a lo ni e.

 

 

       He tunlainaah hi chuan, mi tinin mahni ngaih dan leh pawm dan aia dah san, dah chungnun zawk an nei tawh lo a. 'Nang i dik a, kei pawh ka dik' an ti hmiah hmiah ngam tawh tlat. Tu emaw nun dan dik lo nia i hriat kha, anmahni hma ngai takin va sawisel ngawt teh. Ka nun danah hian i lo sawi ve tur a awm lo. Ka nun a nia, ka duh dan danin ka khawsain ka nung ang tiin an lo ṭim let erh mai ang che.

 

      Khawvel lahin mimal dikna leh chanvo a humhalh nâ tial tial a. Human Rights tih te, Individual Rights te, Individual Freedom tihte a lo ri sek tawh mai a nih hi. Tunlaina khawvelah zet chuan, naupang hrem pawh a theih tawh hlek lo a nih hi. Heng zawng zawng hi sual hnathawh, Setana leh a ṭhuihhruaite'n Pathian lak aṭanga mihring chhuah zalen an tumna, Pathian thu tak aṭanga mihrantir an tumna a ni tih hre miah lo kan tam tulh tulh ta bawk.

 

      He tunlaina hian sakhuanain mihring a awpna, politik kal tlanga ram leh mipui thununna leh enkawlna, science thiamna kal tlanga thu dik puanzarna leh, thinlungin dik leh ṭha tia a nundan a thununna zawng zawng a rawn dodal fai vek a. A mimal nun leh a mimal zalenna khuahkhirhtu leh dodaltu reng reng a ngaithei tawh lo bawk.

 

     Chutah tak chuan Pathian thu ngei pawh, mahni rilrem zawng leh kan nun dan nena inmil tura hrilh fiahna, thutak lak zamna leh pawisak tawh lohna, zau taka Pathian thu pawmna leh mahni nundan mila Pathian thu nunpui tumna a lo thleng nasa ta em em a. Kohhran kal tlanga puithu tak leh, thu tak runa Pathian biak leh fak an ngaithei lo tial tial ta bawk.

 

     Mizoram Youth Festival, Aizawl leh Lungleia an buatsaih tak aṭang khân, ṭhangtharte'n he tunlaina hmanga Pathian chibai an bûk duh dan leh, an fak duh dan a lo lang chiang ta em em a nih kha. Engkim a leng vek a, engkim a thiang vek bawk a ni ber. Kha Festival buatsaihtute rilru kha dikin thianghlim viau pawh lo ni mah se, a chhimtu tam zawk an tunlaizia kha thlarau mit keute tân lo chuan hmuh pawh a har hle reng a ni.

 

      Mahse, he tunlaina, engkim pawm zauna, thian zauna, kohhran zirtirna leh inkhawm dan lak aṭanga zalen zawka Pathian biaka chibai bûk châkna hi, Pathianin amah a siam dana a lungawi loh vanga Pathian laka hela, bawhchhiatna hmasa ber lo chawk chhuaktu Setana zia a ni tih kan hre chiang bal tur a ni. He tunlaina thupui ber chu, mahni lawmna zawna mahni lawmna anga nun hi a ni bur tawh mai a ni.

 

      Pathian thu aṭanga kan en erawh chuan, mana lei i nih tawh avangin, i duh dan dan, i rilrem zawng zawngin i nung thiang tawh lo. Pathian thuin ti suh a tih te, tih tur a tih te, nun dan tur dik leh fel min zirtir zawng zawng te, Pathian chibai bûka amah fak dan tur min hrilh zawng zawngte hian, mimalin 'Ka' a tih hi a rawn kalh zar zar si a ni. He Liberalism hian kawng engkimah, Liberation a rawn thupui ber chho tulh tulh bawk ang.

 

      Tunlaia Pathian ngaihsak inti tam takte nun dan hi lo chik rawh. Pathian kal tlanga anmahni lawmna tur zawng vek, an nun hlimna tur ngaihventu hlir, Pathian chibai an bûkna kawngah pawh anmahni an hlima an hlawk chuan duhtâwk zo fel der hlir an ni tawh ang. Thlarau bo veina tak tak nei lo, Chanchin Ṭha hril tumna nei reng reng lo an ni zel ang.

 

     He tunlaina leh thian zauna hian, khawtlâng inenkawlna leh inkhuahkhirhna, kohhrana kan inenkawl dan zawng zawng a rawn ngaithei lo tulh tulh a. A rawn dodal nasa tial tial bawk ang. Baibul zirtirna kalh tlatin mimal zalenna, mimal nun ngaih pawimawh berna leh dah chungnun berna a rawn chawi sâng tial tial ang a. Mi dang tâna a nun hlantu Lal Isua zia kha, an nunin a hlat tial tialin, a ngaisâng lo tulh tulh bawk ang.

 

       II Timothea 4:5 - Nang erawh chu engkimah fimkhur la, hrehawm tuar la, Chanchin Ṭha hriltu lam hna thawk la, i rawngbawlna kha hlen rawh.

𝐁𝐢𝐛𝐥𝐞 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐲 - 𝐓𝐡𝐮𝐩𝐮𝐚𝐧 20:4-5


(Sakawlh lo lan hun leh Lal Isua lo kal lehna chungchang)

 

Sakawlh ro rêlna hnuaiah Krista kohhran an tlu lut dâwn nge, sakawlh lo lan hmain mi thianghlim lawr a lo thleng ang tih thuah, inhnialna tawp thei lo a awm reng a. 

Khawvel huapin sakawlh lo lan hmain kohhran seng an ni ang (Pre Tribulation) tih ringtu tam berin, 25-35% vel ni anga chhut an ni. Sakawlh hnuaiah kohhran an lut ang (Post Tribulation) tih ringtute hi, 15-25% an ni thung.

Mizorama kohhran tam zawk hian, Pre Tribulation ni an ring zawk a. Sakawlh awpna hnuaia hrehawm tuar turah kan inngai lo. Pre Trib rinna hi, Evangelical kohhran zingah a lar ber a. Post Trib erawh ringtu hmasate leh baibul mi thiam (scholar) zingah a lar thung. 

Roman Catholic leh Eastern Orthodox kohhrante erawh chuan, hetiang hawi inzirtirna hi an nei ve lo thung.

Revelation 20:4 Amplified Bible – 

[4] And I saw the souls of those who had been beheaded because of their testimony of Jesus and because of the word of God, and those who had refused to worship the beast or his image, and had not accepted his mark on their forehead and on their hand; and they came to life and reigned with Christ for a thousand years. [Dan 7:9, 22, 27]

THUPUAN 20:4 MIZCLBSI

 

[4] Isua thu an hril avâng leh Pathian thu avânga lu tante thlarau ka hmu a, sakawlh leh a lim be ve lo, an chalah emaw, an kutah emaw a chhinchhiahna awm ve lote thlarau ka hmu bawk a. Chûng chu an lo nung leh a, Krista hovin kum sâng ro an rêl ta a.

 

Pre Tribulation rinnain min hnehzia chu, Vanglaini-a article ziak ṭhin, thu puiah pawh 'The Bible Says So' tih hmang ngat, Upa F. Lal Thanzuala'n tun hnaiah article 3 ngawt hmangin, sakawlh lo lan hma ngeia kohhran seng kan nih tur thu, Evangelical rin dan a rawn tlângaupui chiam a nih hi. Mahni irawma an ziak a ni mawlh lo e. He rinnain Mizote min hneh chhan ber chu, PC Biaksiama lehkhabu vang a tih theih ngei ang.

 

Tu rin dan mah ni lo, Baibula inziak kan enin kan zir dâwn a ni. Thupuan 20 thu han en hian, sakawlh lo lan tawh hnua khawvela thil thleng chanchin kan hmu tih a hriat a, hnial rual a ni lo. Sakawlh ro rêlna hnuaiah, Lal Isua ṭan avang leh sakawlh number - 666 put ve duh loh avanga thahte an awm thu chiang takin kan hmu bawk.

Thupuan bung 20 thu ang bawk hi, Thupuan bung 6:9 chhovah heti hian Pathian thu kan hmu bawk.

THUPUAN 6:9-11 MIZOVBSI

 

[9] Tin, chhinchhiahna pangana chu a han phelh veleh, maichâm hnuaiah chuan, Pathian thu avâng leh an pawm hriattîrna thu avânga thahte thlarau chu ka hmu a; [10] tin, anni chuan aw ring takin, “Aw Lalpa, mi thianghlim leh dik tak, eng chen nge rorêl lovin, leia awmte chungah kan thisen chhuahna phuba chu la lova i awm dâwn le?” tiin an au va. [11] Tin, an hnênah chuan puan vâr an pe ṭheuh va; tin, an bâwihpuite leh an unaute, anmahni ang bawka thah tûrte chu an thah kim hma loh chuan an la nghâk rih tûr a ni tih an hrilh a.

 

He lai thu kan en hian, sakawlh ro rêlna, sakawlh lo lan tawh hnua thil thleng chanchin bawk min hrilh tih kan hmu leh a. Ringtute chanchin, tihduhdahna an tawrh thu leh, tihhluma awm, martar-ho chanchin min hrilh a nih hi.

 

Tute nge kawr fual var an pêkte hi kan tih chuan, Thupuan bung 7:13 ah, hrehawm râpthlâk tak aṭanga lo chhuakte (martar-ho) an nih thu a rawn sawi lang nawn leh chiah bawk. Eng vangin nge tawrhna an chungah a lo thlen kher?

 

Rom bung 8:17 chuan, Amah kan tuarpui ve tak meuh a nih chuan, a hnenah chawimawiin kan awm ve ang tia a lo sawi lâwk diam vang a ni. II Tim 2:12 thu pawhin, Kan tuar hram htam chuan, Amah nen ro kan la rêl ang. Amah kan phatsan chuan, Ani pawhin min phatsan ve ang, tiin tawrhna kal tlanga ro rêl tur kan nihzia a rawn nemnghet leh a nih hi.

 

Thupuan bung 20 thua kan hmuh leh chu, sakawlh avanga martar-te an lo nun leh thu, chu chu thawhlehna hmasa chu a ni (20:5) tih thu hi a ni. Thawhlehna hmasa tih awmzia hi Paula'n engtin nge a sawi kha?

 

I Thes 4:15 MIZCLBSI [15] Lalpa thuin hei hi kan hrilh a che u: Keini Lalpa lo kal thlenga nung dama lo la awm rengte hian muhîl tawhte chu kan lehkhalh tawp lo vang, tiin. Baibul thu inkawp remzia kan hmu thiam nghal mai em?

 

Hei hi mi thianghlim lawr, Lal Isua'n lei rap lova a mite a lawr sawina ngei chu a ni. Lal Isua lo kal hun tur, a ni leh darkar chiah chiah hi, Pathian chauhin a hria. Mahse, a lo kal dâwn hnaiah khawvel awm dan tur engkim erawh, chiang taka hriattir kan ni. Chuvangin, lo chhut lâwk theih vek a ni ta tlat a.

 

2 THES 2:3, MIZCLBSI [3] - Tu ma'n eng kawng mahin hruai bo che u suh se. Pathian laka helna chu a lo thlena, Dânbawhchhepa, Boral tûra chu a lo lan zet hma chuan chu Nî chu a lo thleng dâwn si lo va.

 

II Thessalonika 2:3 -Tu ma'n engmahin tihder che u suh se; tluksanna chu a lo thlen hmasak zeta Dan Bawhchhepa, boral fapa chu a lo lan loh chuan chu mi Ni chu a thleng dawn si lo va.

 

Thes lehkhathawn kan en hian, Lal Isua lo kal leh Ni lo thlen dan tur min hrilh chiang hle. He Ni a lo thlen theihna tur chuan, Dãn Bawhchhepa (sakawlh) a lo lan phawt a ngaih thu chiang takin min hrilh ta a nih hi.

 

Mahse, he Lalpa Ni tih hi zawlnei Zakaria leh Joela bu kan en chuan, Lal Isua lo kal lehna thu ni ngei mah se, lei rap lova a lo kalna nge, Harmageddon indona hmachhawn tura Olive tlâng a rawn rah phel hun tih thuah, mi mal ngaih dan a pawimawh tawh ang.

 

Thupuan bung 14:9 aṭanga kan en chuan, sakawlh leh a hote, a chhinchhiahna putute chunga Pathian thinurna Berhbu 7 leih buak a niha, ngaihsak an nih tur thu kan hmu ta a. Mahse, châng 12 kan en chuan - Mi thianghlim, Pathian thupêk awihtute leh Isua zuitu rinawmte tân hetah hian chhel a ṭulzia a lang, tih thu kan hmu tel tlat a nih hi!

 

He thuin min hrilh chu, sakawlhin ro a rêl lai hian Isua ringtu leh zuitute, he khawvela an awm thu a ni! Mi thiam ṭhenkhatin mi thianghlim lawr hnuah, martar huama Isua ringtu leh zuitu an awm tur thu an sawi erawh hre ta ila. Mahse, khawngaihna kawng khar a nih tawh hnu, a mi thianghlimte a lawr tawh hnuah, khawngaihna kawng hawnin a la awm leh zel dâwn em ni? Hei hi baibul mi thiam leh mi hmasate chuan an pawm lem lo.

 

Thupuan 13:15 Tin, Sakawlh lem chu a ṭawng theihna tur leh Sakawlh lem chibai bûk lo apiang a tihhlumtir theih bawkna turin Sakawlh lem hnenah chuan thawkna pêk phal a ni, tih thu kan hmu leh bawk si.

 

Châng 10 thu kan en chuan - Tu pawh sala awm tur chu salah an awm ang, tupawh khandaiha thi tur chu khandaiha tihhlum a ni ang. Hetah hian mi thianghlimte chu chhel tak leh rinawm taka an awm a ṭulzia a lang, tih thu kan hmu leh a.

 

Thupuanah hian, sakawlh ro rêlna hnuaiah ringtute chhel a ṭulzia leh rinawm a ngaihzia, thih thlenga rinawma awm tura fuihna vawi 2 ngawt kan hmu a ni! Vana lawr tawh kan nih si chuan, eng nge chhel leh rinawm a ṭulna chhan tur ni ta ang le?

 

Hengte hi baibul aṭanga ka han hmuh theihte chu an ni ta a. Sakawlh lo lan hmain, a kohhrante lawrin kan awm dâwn kan ti bur lo a. Sakawlh ro rêlna hnuaiah kohhran kan awm dâwn kan ti bur hek lo. Ngun takin lo zir ve la, ṭawngṭaiin Pathian han dawr ve teh khai. Hun hnuhnunga thil thleng tur chungchang thuah hian, tun huna thu hriltu lar tak tak zingah, Pathianin min zirtir a, ṭawngṭaina nen Pathian dawrin min hrilh fiah tia hun hnuhnung chungchang thu sawi tawhtute hian, Pre Tribulation Theory chiah chiah an rawn sawi chhawng zel a. Anmahniin tuna ka sawi ang tak hian baibul keuin an zir chhuak hauh lo tih ka chiang hle.

 

Eng pawh ni se, a pawimawh bera chu Pathian tâna rinawm hi a ni. Nula thianghlim 10 tehkhin thu aṭang khân, piang thar, Lal Isua nghaktu ṭheuh ṭheuh zingah, inthlahdah, hnungtawlh, Lal Isua ngeiin, "Nangni ka hre lo che u" a tih tur erawh kan awm ngei dâwn tih hriain, inring renga ngaihven hi kan tihmákmawha ni tih hriain, i insangmar deuh deuh ang khai.

 

North Korea mipui hnena Isua inlârna leh ringtute !

 

            Thuneitute’n an rama baibul awm zawng zawng an hal ral a, biak in zawng zawng an chhut chhiatsak chinah, van Pathian a awm hle hle thei lo a. A mite thlavang hauh tur leh thlamuan turin, van hmun ropui aṭangin Lal Isua chu N. Korea rama ringtute leh mipuite hnenah a rawn inlâr ta a ni. N. Korea rama Kristianna lo awm ṭan dan, tun hun hnuhnunga Lal Isua rawn inpuanna chanchin kan sawi dâwn a ni. Mi tam tak chuan N. Korea ramah hian ringtu an awm ngam pawh kan ring lo a ni maithei e. Mahse, Pathianin mi zawng zawng a hmangaih a, N. Korea mipuite pawh an bang bik chuang lo tih kan thlir dâwn a ni.

 

            N. Korea ram leilungah Kristian sakhaw hniak laih chhuah a nih dan, Kim Il Sung-a chhûngkaw thurûk leh N. Korea rama ringtu tam takte testimony kan ngaithla dâwn a ni. N. Korea leh an ram hruaitute chuan an ram mipuite hnenah, sakhuana reng reng ram dangina N. Korea leh a ram mipui tih chhiat an tumna hmanrua a nih thu an hming tluka hriat chiantir tumin theihtawp an chhuah a. Sakhuana leh a kaihhnawih reng reng khap bur niin, hremna a nat êm avangin mipui thinlung chu an hmin taah an inngai a.

 

Mahse, chu chu thu dik tak a ni reng em? A nih leh N. Korea ramah hian Kristiannain hnuhma a nei miah lo tihna em ni? Tunah hian N. Korea ramah ringtu an awm miah lo tihna em ni ta? Heng zawhna chhang tur hian kum 1907-ah kan kir vang vang ang a, histawri kan thlir let dâwn a ni.

 

Kum 100 chuang liam daih tawhah khân N. Korea khawpui Pyongyang khi Communist kulhpui nghet ni lovin, khawvel chuan hming dang daih, nihna dang daihin a lo hmel hriat tawh a. Pyongyang chu Jerusalem of the East tia hriat a lo ni tawh ṭhin a ni. Asia khawmualpuia Kristian sakhaw hmunpui ber a lo ni daih tawh zawk a. Chu thu chu theihtawp chhuahin Kim-a chhûngkua khian a darh zau zel loh nân, theihtawp an chhuah mek reng a lo ni zawk.

 

Histawrian-te chuan The Great Pyongyang Revival, Pyongyang rama harhna lo thleng chanchin an lo chhinchhiah kiau a. He harhna lo thlengah hian N. Korean mipui sâng telin Lal Isua an zui a. Biak in 3000 chuang din niin, kawtthler tinah sipai auhla ni lovin Pathian fakna hla sakin a lo awm tawh ṭhin a ni. Kim Il Sung-a khân Pathian awm ring lo ram a rochung reng reng lo a. Mahse, thuneihna a lo chan achinah a theihna zawng zawngin Kristianna tih chhiat tumin tha a chhuah a lo ni zawk.

 

Mahse, he ramah hian Lal Isua chuan kum 1900 hma lam daih tawhah khân bu a lo khuar reng tawh a lo ni a. Kim-a leh Communist sawrkarna hnuaiah Kristianna nuai bo tum hle mah se, leilunga Kristianna leh a sulhnu phuma awm erawh a nuai bo zo lo a ni zawk. Silla Dynasty hunlaia an ram khawpui, tun huna Gyeongju khawpui (Seorabeol tia hriat ṭhin) ah khian Archeologists, hmanlai sulhnu lai chhuaktute chuan hmun hlui an laihna lamah Kristianna sulhnu an lai chhuak ta a.

 

Leilungah chuan lung hmanga siam kraws te, Kristianna nena inkaihhnawih thil tam tak an lai chhuak a. Europe rama misawnari-te’n America ram an luh chhuah hma daih, khân Assyrian misawnari-te chuan Korean Penninsula-ah Chanchin |ha hrilin rawng an lo bawl daih tawh tih an hmu chhuak ta a ni. Chung thu hriatna hnârte chu Korean ram leilungah vawnhimin an lo la awm reng a lo ni a. Kim Dynasty lo pian hma daihin, Korea ram khian Lal Isua a lo hmel hriatin, Lal leh Chhandamtuah a lo pawm tawh ṭhin a lo ni.

 

Chu mai bakah Kim Il Sung-a leh a thlahte khian, a thawi hlek pawha i sawi chhuaha a i nunna an lak nghalna tur thu rûk an lo nei reng a lo ni a! Kim Jong Un-a pu, Kim Il Sung-a hian ama irawm chhuakin N. Korea ram kaihhruaia enkawl dan tur a lo duang chhuak reng reng lo a lo ni! N. Korea ram awp tura ngaihtuahna a neih zawng zawngte kha, baibul aṭanga a neih an lo ni zawk tlat!

 

 

Kim il Sung-a nu leh pate kha ringtu ṭha tak an lo ni reng mai a. A nu Kang Pan-sok-i kha Presbyterian rawngbawltu niin, a hming pawh Petera (Lungpui) tih nena chhûng khat kual a lo ni. N. Korea chuan tunah  hian Kim-a nu kha ‘Mother of the Revolution’ nihna pein an chawimawi hnuhnawh a. Mahse, Histawrian-te chuan ringtu ṭha tak, naupang hnena ṭawngṭai dan leh hla zirtir ṭhintu a nihzia an rawn hmu chhuak ta si a ni! Kim-a pa Kim Hyong-jik-a pawh biak ina inkhawm peih em em ṭhin a ni bawk. Kim-a pu pawh Presbyterian kohhrana inhmang tak a lo ni leh zel bawk.

 

Kim-a pawh biak inah inkhawm ṭhinin Pathian fakna hla a sa ṭhin a. Thu sawi ngun takin a ngaithla a, baibul kal tlanga lalte ro rêl dan leh ram awp dante a lo zir ṭhin a lo ni. Kristian sikulah lehkha a zir ṭhin a, baibul zirtirna engkim a hre bel hle bawk. Mahse, Japan-in Korea a rawn awp hnu khân a ngaihtuahna nasa takin a rawn danglam chho ta a. Communist zirtirna chuan a thinlung a hneh chho tial tial a, sakhuana kalh tlat zawngin a rawn puitling chho ta a ni.

 

Thuneihna a rawn chan chiah khân baibul thu leh hlate chu rawn entawnin, ama hamṭhat nân a rawn hmang sual ta a lo ni! Pa Pathian aiah amah chu Pa leh Pathian angah a rawn insiam ta a. Fapa Isua aiah a fapa Kim Jong Il-a ruat ta bawk. Sinai tlânga Mosia’n thu pêk 10 a lakte chu a duh dan takin a siam danglam a. A ram mipuite tâna zawm ngei tur thu pêk 10-ah a siam ta hlauh a ni.

 

Chung thu pêk zinga ṭhenkhat chauh lo tar lang ta ila. Kim-a zirtirna chu zirtirna dik lo thei lo a ni. Kim-a lakah mi tin an rinawm bur tur a ni. Kim-a thu pêk zawm chu mi tin mawhphurhna sâng ber a ni. Hruaitu thu leh hla reng reng, hnial miah loha zawm zel tur. Heng thu pêkte hi Mosia dän 10 nena inzawmna nei vek an nihzia miin an hre thiam tulh tulh mai a ni. Heng thute hi N. Korea leh Kim-ate chhûngkaw thu rûk, khawvel hriat an duh loh em em chu a ni ta a ni.

 

Hengtea vang hian N. Korea chuan Kristian sakhua bik hi a haw ngawih ngawih a. Ringtute chuan N. Korea inkaihhruaina hi Kristian sakhaw zirtirna aṭanga lo piang chhuak, nau piangsual, kal sual tia an hriat tlat vang a ni. Kum 20 chuang zet chhûng chu N. Korea hi khawvela ringtute tihduhdah kawnga che râpthlak ber, tihduhdahna nasat berna ram a lo ni ta a ni.

 

Mahse, Rom vanglai taka thil thleng kha eng nge ni kha? Tihduhdahna a nasat poh leh Thlarau Thianghlim hnathawh a thleng nasa thung ṭhin. Tunah hian baibul lo kawl chu thihna hmanga hremna tawrh theihna a nih mai bakah, chhûng inthlah chhawng 3-na thlenga tan in râpthlak Gulag-a tan theihna a ni mek a. Biak in zawng zawng chhut chhiat an ni a, Pastawr zawng zawng thah an nih loh vek leh Gulag-ah hrehawm taka tantir an ni zo ta.

 

Hetianga an hmalakna kal tlang hian N. Korea leh Kim-ate khian Pathian chu tih bo theihah an ngai a. Khawvel pawhin N. Korea ramah ringtu an awm an ring ngam tawh lo hial a ni. Mahse, an hriat loh lian ber chu, Pathian thute hi lehkha pheka thu mal inziak, nem kai satliah, thil tih theihna nei lo emaw an tihna hi a ni. Pathian thu chu a nunga, thil a ti thei a, khandaih hriam tawn ai mahin a hriam zawk tih a takin a thleng dâwn tih reng an hre lo!

 

Lehkha pheka Pathian thu nung, lehkhabu chawpa tih bo an nih a, Pathian thu hriltu tu mahin a ram mipuite hnen an thlen theih tak lovah chuan leh, Kristian sakhua lakah ramri hung phui vek a han nih takah chuan, Chatuan Pa lei leh van lal ber chu a awmna hmun aṭanga lo chhukin, amah ngei chu a mite hnenah a rawn inlâr ta thung a! Lehkha pheka a chanchin an ziaha ngei chuan an hnenah Chanchin ṭha a rawn hrilh ta thung a ni! Lal Isua meuh chu ramri hungna leh sipai chakna hmanga lo dodal theih a ni lo a, eng hmanrua mahin a dang zo ta lo!

 

Kum 2000 chhova Human Rights pawl hrang hrangte leh S. Korea misawnari-te thil hmuh chhuah chuan, engkim mai a rawn kalh zo ta vek a. N. Korea chhuahsan tumtute’n Yalu tuipui, a vawh vanga khal vek an zawh kai a S. Korea an luh hnuin anmahni lo kawmtute chuan, thil mak chanchin an hre ta. Heng mite hian an pian achinah N. Korea an la chhuahsan ngai lo a, Lal Isua chanchin an hre ngai bawk hek lo. Chung mite chuan thu khat vua ang hrim leh inlungrual tlâng ang hrimin, an chunga thil inang thleng chanchin an sawi chhuak ta a ni.

 

Heng mite hian an nuna thim a chhah lai ber, tan in hrehawm takah ril ṭama an awm lai leh vuak an tawrh mek laiin, thihna zawnga hrehawm pumpelh an tum lai takin an tanna pindan zim leh thim ruih maiah chuan êng nasa tak a lo awm a. Chu êng tak aṭang chuan mi pakhat, kawrfual var em em ha, a hmêl lainatnaa khat tlat lo kal chhuakin, an hnenah thlamuanna thu, theihnghilh an nih loh thu leh hmangaih an nih thu a rawn hrilh ta a ni.

 

            N. Korea chhuahsan an tum laiin thim hnuaiah kal ngaihna reng hre lovin an awm a. Phaizawl zau tak, rah puah bomb-a khat tlatah an tan laiin, chu mi êng tak chu an hnenah rawn inlârin an kalna tur kawng a rawn hrilh ta a. Kal kawng him ber a rawn zawhtir a, hmun himah a rawn hruai thleng ta a ni. Mahse, chu mi chu tu nge a nih an hre lo a, amah chu hmuh pawh an la hmu ngai bawk hek lo.

 

Tichuan, S. Korea ram an luh hnuin biak inahte an inkhawm ta a. Biak in darthlalang leh banga Lal Isua lem ziak an han hmuh chiah chuan, hunt him ber leh harsatna an tawh laia anmahni chhandamtu kha he mi ngei hi a ni tih an hmu ta a ni! Heng mite chanchin khawvelin a hriat rualin, N. Korea leh Kim-ate hlauhthawn ber a lo thleng ta. N. Korea ramah Lal Isua a nung a, a mite a kanin a awmpui ṭhin tih phat rual a ni ta lo. N. Korea ramah Kristianna a thi lo a, hmun biru leh lei hnuaiah rinna kalpuitu ringtu an awm mek tih hriat a ni ta bawk.

 

Tihduhdahna nasa tak hnuaiah tunah hian N. Korea ramah ringtu mi 300,00-500,00 an awm nia ngaih a ni a. Ri lovin an ṭawngṭai a, Pathian thu an hmuh chhun apiang an thinlungin an vawng a. Chung lehkha themte chu vengtuin an hmuh loh nân an ti chhe nghal zel ṭhin. Khawvelah tihduhdahna tuar nasa ber mah se, Thlarau Thianghlim hnathawh thlen natsatna ber ram pakhat a ni mek a.

 

Khawvel puma ringtute’n an thlithlai reng a. Ramri kianga inkulh misawnari-te chuan zanah GPS hmanga thunun balloon hmangin Pathian thu chuanna an thawn lut a. Baibul bakah Pathian thu awmna USB leh ei tur an thawn lut reng a ni. Van aṭanga manna lo tla ang mai a ni, vengtu sipaite’n heng ballon hi kah chhiat tum mah se, Chanchin |ha ti tawp turin theihna reng an nei lo.

 

 

           

 

𝐋𝐚𝐥 𝐈𝐬𝐮𝐚 𝐥𝐨 𝐥𝐚𝐧 𝐡𝐦𝐚𝐚 𝐦𝐢𝐭𝐭𝐡𝐢𝐭𝐞 𝐤𝐡𝐚𝐰𝐢𝐚𝐡 𝐧𝐠𝐞 𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐥 ?

 

            Mi tam tak hriat châk, zawhna khirhkhan tak, Baibul-a chhanna chiang lem lo taka lang zeuh zeuh, Lal Isua lo lan hma zawnga mitthite, ringtu leh ring lo mite kha khawiah nge an kal tih zawhna hi, tun ţum hi i han chaiho dâwn teh reng ang. Pilata’n Rom lalber Tiberius-a hnena lehkha a thawn ka han tarlanah khân, Lal Isua thih laia mitthi tam tak thlan aţanga an lo thawh thu, Baibul thu nena inmil thlap chanchin a va hrilh thu kan hmu a nih kha.

 

            Baibul kan en chuan, Lal Isua kraws lera a thih ve leh thlante lo inhawngin, mi thianghlim muhil tawhte thlarau tam tak kaihthawhin an awm ta a. Lal Isua thihna hneha a lo thawh leh hnu khân, heng mi thianghlimte thlarau hi khaw thianghlimah an lut ta tih Matthaia chuan chiang takin min hrilh. Chuti a nih si chuan, Thuthlung Hlui huna ringtu thi tate zawng zawng kha Lal Isua lo lan hma loh zawng, thlanah phumin an awm tihna a ni.

 

            Matthaia ziak aţanga kan hmu leh hriat theih bawk chu, Thuthlung Hlui huna mi thianghlim thi tate kha van ram, khaw thianghlimah an thlarau hruai chhohin an awm lo tih hi a ni leh bawk. Lal Isua a thiha a thawh leh hnuah chauh Khaw Thianghlima an luh thu Matthaia hian a ziak chiang hle a nih hi. Chuti a nih si chuan, mitthi khua kan tih hi eng ang nge maw ni ta chu le? Lazara leh mi hausa thi tate thlarau dinhmun kan enin, mi zawng zawng chan a inang hauh si lo.

 

            Matthaia hian ring lo mite thlarau kaihthawha an awm thu a sawi lang ve hauh lo bawk. Lal Isua lo lan hma zawng tu mahin thihna an ngam lo, mi pahnih chauh lo chuan. Enoka leh Elija-te chauh lo chuan thihna an tem vek tih Thuthlung Hlui kan en chuan kan hmu a. Mi fel Joba leh ka thinlung ang pu mi ti meuha a chhal Davida-te ngei pawh thihna chuan a ângchhûngah la lutin, mitthi khuaa an kal thu kan hmu a nih kha.

 

            Thuthlung Hluia thihna chungchang sawi lanna reng rengah, lei hnuaia mitthi khuaa an kal thu, an kal dâwn thu kan hmu zel a. Mitthi tate pawh muhil tia sawi an ni ţhin. Thupuan kan en chuan, Thihnaa leh Mitthi Khuaa tih thu kan hmu a. Mi sawina an ni tlat tih kan hmu thiam em? Setana ţhuihhruai ramhuaite zingah mi zawng zawng zûk hlumtu thlarau sual a awm a. Chu thlarau sualin a zûk hlum zawng zawngte lo tuamhlawmtu mitthi khuaa, Setana tirhkoh tho a awm bawk tihna a ni.

 

            He thlarau sual pahnihte hi, Lal Isua lo lan hma loh zawng tu mahin an ngam loh an ni a. Nimahsela, Lal Isua a han thiha a rawn thawhleh chiah khân, Thupuan vek kan en chuan, “Thihna leh Mitthi khaw chabite chu ka nei ta bawk a” tiin, heng thlarau sual pahnihte hi a rawn hneh ta a. Lalpa mi, mi thianghlim thi tate thlarau an chelh beh reng, tan ina an tantirte kha Lal Isua khân mitthi khuaah zuk kalin a zuk chhuah zalen ta a lo ni.

 

            Chu thu chu ka rin thu mai em ni? Ni lo, Petera ziak kan en chuan, “Tan ina thlarau awmte hnenah chuan thu a zuk tlângaupui” tiin, Lal Isua a thih khân a awm mai mai loh dan, ni thum leh zan thum chhûnga a thiltih min hrilh tlat a nih hi. Roman Catholic kohhrante chuan mi an lo thih hian, mitthi khuaah Pathian ţangchhûngah a mite chu an chawlin an ring tih, an kohhran rin dan kan chhiar chuan kan hre thei.

 

            Near Death Experience tawngtute tawnhriat kal tlanga kan hriat theih bawk chu, ring lo mite an thih hian hmun pakhat; beiseina reng reng awm tawh lohna hmun thim zawl duaiah, lûngngai takin eng emaw nghah neiin an awm niawm tak a ni. Tin, mitthi khua hi Baibul kan en chuan lei hnuaiah a awm tih sawi a ni zel bawk. Mi thiamte chhut dan chuan lei hnuai, lei kawrawng chhûngah hian mihring lo piang tawh zawng zawngte, thawl taka kan awm len theihna hmun zau tak a awm bawk.

 

            Aw le, Lal Isua khân thihna leh mitthi khaw chabi kawltu ni turin thihna a tem zet a. Tichuan, mitthi khuaah zuk kalin Chanchin Ţha a zuk tlângaupui a, tan ina mi thianghlimte thlarau thihnain a tantirte thlarau pawh a zuk chhanchhuak ta bawk. Chuvang tak chuan thihna hneha a thawh leh hnu khân, “Lei leh vana thuneihna zawng zawng ka hnenah pêk a ni tawh” tiin a thuneihna a puangchhuak ta reng a nih kha. Tunah erawh Krista-a mitthite chu lei hnuaiah ni tawh lovin, khaw thianghlimah an thlarau lak chhohin an awm ta zel a lo ni e.

 

𝐂𝐡𝐚𝐰 𝐝𝐚𝐧𝐠𝐫𝐚𝐥 𝐮𝐦𝐭𝐮 𝐊𝐫𝐢𝐬𝐭𝐢𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐧 𝐭𝐚𝐦 𝐡𝐥𝐞 !


 

      Tih dam rawngbawlna leh mi mangangte'n Pathian mite an pan chhan tam ber chu, an harsatna leh manganna, natna laka fihlimna atân a ni ber. Tihdam rawngbawlna a hlung viau chhante hi eng dang a ni lo, miin thil mak an hmuh châk vang a ni mai mai. Crusade-a vawi hnih khat inkhawm aṭanga Pathian pâwlna, a tihdamna chan mai tum, kâr khat emaw a aia rei emaw inkhunga Pathian thu ngaihthlak erawh peih miah lo hi a tam zawk nihna a ni tlat.

 

      Zoram kristian inti tam takte hian, Lal Isua hi an ring lo a ni miah lo. Natna ti damtu, chhandamtu, malsawmtu a ni tih an hre lutuk. Mahse, a laka an beisei bera hi anmahni tâna hlawkna, hamṭhatna, malsawmna lam hawi chauh niin, an natna, manganna, rilru hahna chhawktu atân bak Lal Isua hi an duh tak tak lo. Ama tâna nuna ama inserh hran lamah, kan hnufualin kan chaurau em em si a nih hi. Nachhawkna chak tak anga Lal Isua hman tum kan tam tial tial a, Pathian thu ngainaa Pathian thu anga nung, Pathian thu awih kan tlem tulh tulh a nih hi.

 

      Johana 6:2 - Tin, dam lote chunga chhinchhiahna a tihte chu an hmuh avangin, mipui tam takin amah an zui a, tih thua Israel mipuite zia ang chiah hi kan nihna a ni. Mahse, Lal Isua'n heng mite hi a lawm hauh si lo. Johana 6:27 kan en chuan - Chaw dangral mai umin phe phe suh u, chatuana nun thlenga awm reng tur chaw, Mihring Fapain a pêk tur che u chu, umin phe zawk rawh u, tiin a zilhhau hrep a ni zawk.

 

      Tihdam rawngbawlna chhimtu tam zawkte hi, Pathianin a ti dam ve mial mahna tih beiseina te, Israel fate'n Lal Isua thil mak tih an hmuh châk avanga amah an pan ang te, eng emaw chan ve mial an inbeisei avang tea kal an ni ṭhin. Thu an ngaihthlakin an nunah danglamna a thlentirna turin, an thlarau nun an sawizawi zui peih leh chuang lo. Heng mite hi Lal Isua'n an nihna leh an duh a hai lo, chuvang tak chuan chaw dângral umtute tiin a chhuahchhal ta a nih kha.

 

      Pathian thu ngaithlaa chhiar melh melh peih miah lo, inkhawm pawh peih em em chuang lo, ṭawngṭai ve zeuh zeuh chunga kan thinlung nâ leh rum chhawkna tura Lal Isua zawngtu mai, tisa damna thlahleltute hi, an zawn ber Lal Isua hian a zilh nâ hle. Thu hriltu leh rawngbawltu ṭha tak tak kan nei chung si hian, Zoram Kristian tam zawkte nun hi thlarauah a ṭhang lian mawh hle a nih hi.

 

      Kristian tam zawkte hi, Pathian thu hian min ei ral thei hlek lo a. Kan thu ngaihthlak tam ber hi, mahni nuna seng luta a taka nunpui tum lem lo kan tam hle. Mahse, chu taka chu Lal Isua'n chaw tak a tih chu a ni lawi si. Rawngbawltu a zira Pathian inkhawmna hmun pan ta mai mai lah, veng tinah kan tam em em a.

 

       Pathian thua inchiah ral ai chuan, thilmak leh huau huau lawm Kristian kan tam zawk a. Ṭawngṭaia fianrial nun aiin huhova Pathian pawl tum, Thlarau Thianghlim chenchilhna chan tum kan ni fur a nih hi. Ziaktu pakhat chuan, 'Kristianna hian kum 100 a tlin chuan, hma lam pana ke a pen  loh vek chuan, nasa takin a hnungtawlh ngei ngei' a lo tih hi kan ram Kristianna dinhmun dik tak a lo ni e.

 

𝐒𝐢𝐦 𝐝𝐮𝐡 𝐥𝐨 𝐭𝐚𝐧𝐚 𝐏𝐚𝐭𝐡𝐢𝐚𝐧 𝐭𝐢𝐡 𝐝𝐚𝐦𝐧𝐚 𝐜𝐡𝐚𝐧 𝐡𝐥𝐚𝐮𝐡𝐚𝐰𝐦𝐳𝐢𝐚 !

 

Tih dam rawngbawlna, Mizo ringtu inti tam takin thlarau damna aia tisa damna kan thlakhlehzia kan sawi laklawh lai a nih avangin, Lal Isua hminga damna chang zeta, sim duh si loh hlauhawmzia hi sawi a khât a, kan sawi dâwn a ni.

 

Kristian ram inti si hian, natna chi hrang hrang veitu kan tam em em a. Mi tam takin tih dam rawngbawlna kengtute panin, an lakah beiseina lian tak kan nei fur a nih hi. Mi tam takin taksa damna an chang ngei a, mahse rei lo tê-ah a hma ai mahin an nâ zui leh ṭhin si!

 

Tin, dam hlen ta viah hi an tam lutuk lo nge ni, kum thum kum 5 hnua dam lo zui leh ta maite hi an ni leh ṭhin. Betsaida dil kamah zeng pakhat a awm a. Lal Isua'n amah a hmuhin eng nge a duh tiin a zawt a. A tawi zawngin, Lal Isua'n a ti dam zui ta a nih kha.

 

A zeng damnaah khân engkim tawp mai se a ṭha tur a nia. Mahse, Lal Isua'n heti hian a vaukhan zui ta tlat a nih kha! "Ngai rawh, i dam tak hi. Thil ti sual leh tawh suh, chuti lo chuan thil ṭha lo leh zual i chungah a lo awm dah ang e" tiin.

 

"Kal la, ti sual leh tawh suh" tih hi Lal Isua'n mi a ngaihdama a tih dam ṭhin dan a ni tlat. Eng vang pawha nâ nia inhria kan ni thei e. Pathian hman leh hriak thih, tih dam rawngbawlna kengtute kan pan hian, fimkhur a lo va ngai em!

 

Mi tam takin damna an chang a, a hnu lâwka thi zui leh ta mai te, a hun laia damna chang ve ngei, mite pawhin an hriatpui chian, mahse a hnu lama dam lova bet ṭui ta char char hriat i nei nual em? An chungah Lal Isua thu sawi a thleng dik tih mai loh chu, chhanna dang a awm thei lo?

Monday, March 31, 2025

𝐀 𝐩𝐮 𝐳𝐨 𝐧𝐠𝐚𝐧𝐠 𝐥𝐨𝐯𝐚 𝐧𝐢!


      Ni chuan chawhnu a thlang her bûi tawh nangin, khaw laia ennawm pakhat, ennawm azawnga dangdai ber vangin mipuite chu an thu a saisa nuaih a! Mi pakhat, sai bung zo rual ni ngei tur, sam sei hnuang mai, kawldai hling zûm tak hmanga siam lukhum kual an khumtir, thuamhnaw reng reng inbel lo, a taksa pumpui thisenin an bual khah tlat, a tisa vun zawng zawng tih mai tur thler kàk duai, thlanvawng thing hmanga tùk chawp thing kawkalh an puttir, satel ţuana lu ruh hmun pan mektu chu ngaihdan hrang nuaihin an thlir ţhup a.


       Âr awp hmui chen lek a han pen hram a, a chauh luat vangin a chawl leh det ţhin a. Chu ve leh a kianga sipai leh mipui zinga ţhenkhatte chuan, an kut fûk tihrehna tur niawm takin an rawn fahrawn ben ang ţhuai ţhuai ţhin a, ţhenkhat lahin an rawn nuhrawn hnek ang ţhuai ţhuai bawk! Chutih reng lai pawh chuan tlanchhe thei ang hrima ngaiin, sipaite lah chuan chu pa chu an âr nghal ven tlat bawk. Kawng sira mipuite leh sipaite pawh chu, a khât tâwkin an lo inkelchal pal ang nãwk nãwk bawk a. Khua a tlai tial tial a, mipuite chu an Ralvawng uite thum ang tak deuh deuh a. Thing kawkalh putu chuan a thil put chu a zo ta ngang lova, tualchar lai takah chuan a tlu thal ta ţhuai mai.


        Hmeichhe pakhat insum zo ngang lo chu, mipui zing aţanga rawn chhuakin a rawmawl var ken chuan, duat tih hriat tak leh lainat êm êmin, tualchara tlu reng hmaia thisen kai luaite chu dimtea hru faiin, “Ka fapa, heta hi ka awm aw” tiin, a naupan laia a fapa tualchâra a tluk sual palh chânga a hnêm ţhin dân angin, a fapa tlu reng chu a han hnêm a. A fapa a hnêm lai chuan a mittui chu parawl kuang mah se, mipui hmuh tur erawh chuan râwl chhuahin a ţap duh hauh lo. Nu hmangaihna chuan sipai hlauhna a nei lova, nu lainatna chuan cho loh a nei lo. Thuawihna nun neitu a nihna zawk chuan, a fapa chunga hremna lo thleng tur chu a pian tirh ata a hre lâwk tawh a ni zawk si a. A tet tê ata lo inpuahchah lâwk tawh a ni nangin, a taka hun tiam a rawn thlen meuh chuan a thinlung chhûnga tawrhna chu a suangtuah phâk bâkin  a nasa a, awm ngaihna hriat reng a har zo ta!


       Boruak lum hulh lêng kârah chuan, thlan rim thâng huam mai leh zupui ţeng rimte chuan boruak an tirip zual sauh a! Ui thi sâwn pawh tluk lova an siam mek, a hma láwka mipuite'n Rom sipai awpna laka phawsial anga an ngaih, an inthlamuanna ber ni si kha, tunah erawh a tâna rawn pen chhuaka a thlavang han hauh ngam reng reng an awm lo! Chutih ahnekin a hman hmanin a taksa rem lai laiah an sai fei ken hmangin an zawng chhip deh zãwk zãwk zawk a ni si a. A fapa chunga tawrhna thleng râpthlak lutuk avangin, hmangaihtu nu ber meuh pawhin lehlam a hawisan ta hial a. Van aţang chuan khawţap ri a lo chhuak ta hial bawk a ni.


        Leiah pawh thi tlak lo, vanah pawh thi tlak chuang lo khawpa a chungthu an rêl mi sual chungchuang ber chu, thing kawlkalh hmanga an tihhlumna hmun turah, tlai lam chawfak hma lâwkin an thlenpui ta a. Mipuite chu chhimtir âr chùk ang hlauh an ni tawh, an chiauin an ţe teng tung mai a. Beisei an nei a, hmuh châk an nei a ni. Thing kawkalha an khenbeha erawh chuan; lainatna, khawngaihna leh hmangaihna mitmeng mawi tak, zaidam êm êmin mipuite chu a thlir reng thung a. Chatuan nunna an chan theih nân, van tuala lêng thei tura chanvo an neih theih nân, thihna ângchhûnga tlukluh chu tihmâkmawh, a chunga tla a ni tih a hai lul lova ni.


        Mipuite beisei anga thing kawkalh aţanga lo chhuk a, amah an rin theih nâna mahni intihdam chu, a theih zawng a thei tehmeuh mai. Mahse, hmangaihna avang zawkin a tilui thei ngang lo a ni zawk. Chu chu hre si lovin mipuite lah chu, an ar mit ţet khuan tak chiam chiam zawk a. Van chu a reh ţhuap a, van tuala hlim tawp nei lova lêngte chuan ngawi rengin lei lam an thlir a, vantirhkohte pawhin an thlate khâwnga fak hla hmanga vantual awih zai reng an rêl thei bik lo! Siam an nih tirh ata a vawi khat nâna an tem, lûngngaihna boruak lêngte avang chuan an chau ngawih ngawih a, van chu a pumin a ţap ta ráwih ráwih a!


        Mihring sualna chuan hmangaihna chu ţawmkai lovah a chhuah a, khawngaihna chu thil tuitang lo berah chantirin, lainatna pawh thil nikhua lo berah siam tain, duhsakna pawh khawlo thei ang berin a chhuah mualpho ta zawk si a. Chuti khawpa bawhchhiatna leh Pathian sawi chhiatna chu, chu pa chuan an phu ang taka rulh let tum lovin, tlanna hna chu châk taka thawh zawh ngei tumin, mualpho thei ang bera a thihna hmun tur chu a pan lui ţalh ţalh a, a tawpah lu ruh hmun chu an thleng ta.


       Tlanna thawh zawh dâwn hnaih tak tak, a sehsam hunah meuh chuan Pathian fapa pawh zamin a Pa a au ta ruai ruai a. Chu zet chu van tân a nâ lutuk a, a fapa duh tak chu hawisanin a hmai a hup ta hial a! 'Ka pa, ka pa, engah nge mi kalsan?' tia a fapain a auh láwm láwm ri chu ngaithla ngam lovin, van chuan a beng a hupsan ta! 'Ka tui a hal e' a tih thawm tluka âw ri lungchhiatthlak, vanin a la hre ngai bawk hek lo! Chuti êma innghaisakna lo awm chhan, mihring sualna avanga Pathian hremna chu, a fapa thihna hial thlentu a ni si a.


       Rev Liangkhaia chuan -


Ka thil tih sualte avangin,

Kraws chungah a rüm a,

Khawngaihna leh hmangaihnain,

Min pe chatuan nunna


        - tiin, ţap chungin phu loh hmangaih lo luan chhuah dan leh, lo luan chhuah chhan min hrilh ta a ni. Kraws lera Isua tawrhna nasatzia, "Niin a hmêl a thukru a; A êng a chhuah ngam lo" ti meuhin a lo puang chhuak ta bawk a nih hi. Van hmangaihna, kraws lera rawn insawh keh chuan, ngaihdam rual loha Pa nena min ţhen hrangtu kan sualna rawn thai bovin, Salem thar nuamah chanpual min neihtir ve ta a nih hi.


        Rev Thanglêrate chuan Thlarau mitin kalvari an thlir a -


Rinna thla zar ila,

Kalvari mual lam va fang ila,

Ka Lal thihna hmunah chuanin,

Ka chenna tur Salem thar ka hmu ang


       tiin, lawmna mitui kâra'n fak hla an phuah ta a nih hi. Kan Lalpa'n kan sual tlan nân thihna a rawn buan ni champha phâk a rawn thlen ni hi, Ţau thlaa ni satliah ve lekah ngaiin i hmang liam leh mai dâwn em ni ang? Chhan let loh atân zawng, van hmangaihna rawn puak darh hi, a pamhmai lua i ti lo maw? Heti êma hmangaihna nasa hi, nang hian â takin i la hnuchhawn cheu ang maw? 


Thu mak ka sawi nin theih loh chu,

Kalvari chanchin a ni,

Engtin nge Pathian fa mal chu,

Mi sual ka tân a lo thih?


Kalvari tlâng Kalvari tlâng,

Ka ngaihtuah tawp hlei thei lo.


        tiin, Rev Liangkhaiate chuan engkima engkimah, an nun hnùkpui berah an lo nei tawh zawk a. Duhthawh êm êmin kalvari chanchin min hrilhin, lawmthu sawina hlan mawlh mawlh turin -


Chhim leh hmar, chhak leh thlanga mi,

A ke bulah lo kun se,

A pui a pang, a lian a te,

A hming fakin zai rawh se.


      - tiin, Good Friday hman dan duhawm ber min kawhhmuh ta a lo ni e. He thing kawkalh tlawm bera van thisen rawn luang chanchin aia, ngaihven leh ngaih pawimawh dang i la nei a nih ngat chuan, i tân nunin awmzia reng a nei chatuan ngai dâwn lo a lo ni e.

Friday, November 24, 2023

𝐓𝐡𝐞𝐨𝐥𝐨𝐠𝐢𝐜𝐚𝐥 𝐃𝐞𝐛𝐚𝐭𝐞 - 𝐏𝐚𝐭𝐡𝐢𝐚𝐧 𝐓𝐡𝐮 𝐑𝐚𝐰𝐧𝐠𝐛𝐚𝐰𝐥𝐧𝐚 𝐯𝐬 𝐓𝐡𝐢𝐥𝐦𝐚𝐤 𝐑𝐚𝐰𝐧𝐠𝐛𝐚𝐰𝐥𝐧𝐚.


Kan thu chai tur pawimawhzia hi ka sawi uar thiam tâwk hauh lo mai. Zoram kohhran dârthlalang, kan nihna dik tak tarlanna a ni si a. Chuvangin, ngaihtuahna sêng chunga chiar turin, ka han thurawn hmasa duh che a ni.

Hman ni lâwk khân Frederick-a chuan Lawngtlai leh Siaha lamah, rawngbawlna hlûng tak va neiin, a sang tel teh meuh camp tinah mi an lut hum hum a. Chutih mêk laiin Zorama kohhran hrang hrangah, Pathian rawngbawltu dangte pawhin camping leh crusade an nei ve bawk.

Chhimtu erawh an ţhahnem lua lo thung! Pathian rawngbawltute ve ve, Baibul thu puangtu ve vete mipui lamin kan bawh nat dan chu, chhim leh hmar ang hlauha inang lo a ni thung. Pakhat chuan tihdam rawngbawlna a kentel laiin, midangte erawh chuan thu chauh an sawi thung.

Thilmak thlentir ţhintu rawngbawltu kan bawh huam huam laiin, thu chauh sawi ţhin rawngbawltute erawh kam hlut lo tial tial thung. Taksa damna kengtel rawngbawlna kan ngaihsan êm êm laiin, thu ngawt sawitute erawh kan hlut lo tial tial ta a nih hi. Pathian thutak ai chuan thilmak kan lawmin, kan dah chungnung ta larh a nih hi.

A ni lah tak a. Kan zui Lal Isua ngei pawhin rawng a han bawl tirh phat ata, thilmak a tih nghal mawlh mawlh avangin mipuite khân an bawh huam huam a nih kha. Lal Isua lo lan achin Johana rawngbawlna, thu chauh sawitu rawngbawlna hlûng hleihzia kha mak tak a ni.

'A thilmak tih zawng zawng an hmuh avangin an lawm a, ring takin an au a...' tiin mipuiin Lal Isua an dawnsawn ţhat chhan kan hmu ta reng a ni. Israel fate nen khân kan danglam lo, chuvangin dem ngawt chi kan ni bik lo reng a ni.

Lal Heroda meuh pawhin Lal Isua hmuh a châk êm êm chhan chu, 'A thilmak tih eng emaw tal pawh hmuh a beisei a' tih a ni tlat a ni. Lal Isua'n thilmak a tih chhan ber pakhat chu, 'Isua'n a hnenah, “Chhinchhiahnate leh thilmakte in hmuh loh chuan in ring tawp lo vang,” a ti a' tih a ni. Amah an rin theih nân, thilmak tih a ngai tlat a ni.

Frederick-a rawngbawlna mipuiin kan bawh huam huam pawh, kan demawm hran lo e. Mahse, heng thilmak tih kan hmuhte avanga, sual sima nun thara nun phah ta erawh kan tam lua si lo. 'An hmaah chutiang thilmak tam tak ti mah se, amah an ring si lo' tih thu kan hmuh phah ta a ni!

Rawngbawltuin thilmak tih theihna, dam lo tihdam theihna emaw a kawl loh chuan, eng anga thu ţha pawh sawi mah se, kohhranho hian hnaih kan châk lo tial tial ta mêk a nih hi. 'A thilmak tih tamna ber khuate chu, an sim loh avangin a hau ta a' tiin, Lal Isua meuh a insum zo ta lova nih kha.

Tirhkoh Paula a lo lang ta a. 'Krista chuan baptist turin mi tir si lo, Chanchin Ţha hril turin mi tir zawk si a' tiin a rawngbawl chhan leh rawngbawl dan min rawn hrilh ta thung. Zoram kohhrante hi thilmakah kan luangliam zawih zawih a. Pathian thutakah erawh kan harh thei lovin, thlarau damna aiin taksa damna thlahlel reng rengin Pathian lam kan hawi zo ta a nih hi!

Faktea (Fam) aţanga Frederick-a leh rawngbawltu dang dangte thlengin, kan ramah Pathianin thilmak tam tak a lo ti tawh a. Mahse, kan thlarau nun erawh a ro tulh tulh a. Kan thlarau nun dam lohna pawh a nasa ta tial tial bawk a nih hi! Taksa damna thlahlel reng renga rawngbawltu pan ţhin kan nihna chuan, rinnaa ke pentu ringtu leh Pathian thil tih theihna pawt thla thei rawngbawltu hriak thih erawh, min pun belhtir lo nasa ta a nih hi.

Pathian chu a thu-ah a chengin, a thu-ah a nung a. Mahse, Pathian thu kal tlanga mahnia Pathian thilmak tih kan nuna thlentir thei alawi kan awm si lo. Paula anga Chanchin Ţha hril rawngbawlna kengtute'n, thu hmanga rangbawlna kal tlanga mi auh eih har sâwtzia an sawi ta hial hian, kohhranho dinhmun a tarlang chiang hle a nih hi.

Kumtluana Pathian thilmak tih hmutu Zofate zingah, sima nun thar nei kan pung thei tawh lo a. Kan Pathian thu ngaihthlakte a taka zawma nunpuitu lah, vana rah ang maiin hmuh tur an vâng ta! Mahse, Pathian thu awihte chauh lo chuan vanram an lut dâwn si lo. Lal Isua ngeiin, 'Pathian thu hriaa zawmtute hi mi hamţha chu an ni' a tih ringtu kan ramah kan tlem tial tial zawng a lo ni e.

Monday, January 23, 2023

𝐙𝐨𝐫𝐚𝐦 𝐊𝐨𝐡𝐡𝐫𝐚𝐧 𝐦𝐚𝐦𝐚𝐰𝐡 𝐦𝐢 𝐚 !

 

        Zoram kohhran (kohhran pawl zawng zawng sawina a ni zel ang) chet dan leh rorêl dan hi, Baibul nen hian kan lo chîk tawn ve tawh ngai em? hmu ve ngeiin ka ring. 


        Zoram kohhran hnârkaitu; Pastawr, Upa leh Rawngbawltu (T.Upa etc rorêl thei chin) tam zawkte hi mihring mihrinna kawngah pawh mi fel tak tak, khawvel leh mipui mimir ngaih pawha mi fing leh dik thluam pailgaak lei halt ka naw chhuanawm thaw khat, fimkhur taka kohhran tâna rorêl ţhin an ni deuh vek a. Kohhran rorêlna sâng ber, Synod leh General Assembly Inkhawmpuite hi han thlir ila, an ni thlup vek mai.


        Fimkhur tak leh dai buak hlau tak, puithu thei ang berin ro an rêl ţhin a nih hi. Chutiang bawkin Tualchhûng Kohhran enkawltute pawh an ni vek e. hnârkaitute hi an fingin an remhre êm êm vek a.


         Mahse, kan Lal Isua a lo pian tirh phat ata, kan Pathian thil tum bulpui pakhat chu mi fing finna leh remhre rem hriatna hnawl a ni tlat si! Vanlalsailova thu sawi dik zet mai chu, kohhran enkawltu chu Thlarau mi, Thlarau Thianghlimin a pawl ţhin an ni tur a nih laiin, kan kohhran enkawltute erawh khawvel thila fing leh remhria deuh hlir an nih zawh tak hi!


        Kan rorêl fel thluam mai te, kan rawngbawlna peng hrang hrang dik thluam mai te, inkhawmna ina kan awm dan leh kan thu sawi zahawm êm êm mai te hi han thlir ila, kraws thu chu boral mekte tân chuan âtna a ni h si nen hian a inhmeh lo kual vel vek tawh a ni ber! 


       Khawvel aţangin harsatna a lo chhuak a, khawvel ngaihdanah zawng inkhawm loh hi a dikin a fel thluam mai! chhûngte humhalhnaah in ţangkai hek lo!' tiin Zoram kohhran enkawltute hi a rawn khak bawrh bawrh mai nia! a ti hmiah mai! 


       Zoram kohhran hruaitu tam zawkte hi chu an fingin an remhre leh lutuk tawh a! hi han en chiang mah ila, khawvel ngaiha âtthlak leh khawvel ngaiha awm leh mawi lo lam zawng hlirin a nih hi maw le, Thlarau hruaia awm a kohhrante chu an chet ţhin le! 


        Pentikos nia Thlarau Thianghlim lo thleng kha, khawvel ngaihah chuan zu rui buai ang maia nû bût a nih si kha! ! , âtthlak taka Pathian hruaia awmte an nih ngai hi! 


        Tualchhûng kohhran zingah, hei hi chu kohhran tih atân a mawi lo, a kohhran zia lo te hi kan han ti thla ve rawk zel a! takte hian, Zoram kohhran hi a kai harh thei ngang lo! fel ni sia kohhran enkawltu a mamawh ngawih ngawih a lo ni e!


       A tawp nân hei hi sawi ang. Mi â, nu deuh bùt kan tih hian mi phutkhat, mi ang mang lo leh khawsak dan thlenga mi chhawih lam kan sawina a ni lo e. kan tihna zawk a ni. An chet dan leh khawsak phung bah deuh nuaih mah se, an rilru leh ngaihtuahna erawh Thlarau Thianghlim uaona hnuaiah a fim êm êm reng zawk ţhin a lo ni e.

Saturday, June 25, 2022

𝐒𝐞𝐭𝐚𝐧𝐚 𝐭𝐡𝐚𝐧𝐠𝐤𝐚𝐦 𝐟𝐮𝐡 𝐛𝐞𝐫 – 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐚𝐠𝐫𝐚𝐦 𝐥𝐞𝐡 𝐓𝐡𝐥𝐚𝐥𝐚𝐤𝐧𝐚 𝐀𝐩𝐩𝐬 𝐇𝐫𝐚𝐧𝐠 𝐇𝐫𝐚𝐧𝐠 𝐇𝐢 !


Tun huna Setana’n mihringte, a bik takin ţhalai rualho a thangvalha a awhna fuh êm êm, a lamţanga mi a siamna leh a thuhnuaia min dahna hmanraw hrang hrang; Instagram, Tiktok, FB etc te hi i ngaihtuah chiang tawh ngai reng em? Heng hmanraw hmanga Setana’n kan ţhalai rualho a thunun dan, a salbeh dan hi i ngaihtuah tawh ţhin reng em?

Mahni thlalak lawm êm êm, mahni video buaipui reng renga hmanhlel ţhalai tamzia leh, heng ţhalai rualhoin an hriat miah loha Setana bawiha an kun dan hi i chhut ngai reng em? Mi, Pathian neitu tak tak leh Pathian hretu ni lo, Pathian mi hriatte meuh pawh he Setana thangvalaha an awh leh mai ţhin dan hi, ngun taka ngaihtuah a va hun ta êm! 

Mi tam zawk chuan heng hmanraw hmanga mahni thlalak leh video buaipui hi a sualna an hre hauh lo. Chuti khawpa finga mihringte bumtu Setana thangvalh hi, Pathian aţanga chhuak finna nen lo chuan zuk man thiam a har reng a ni. “Ka mite chu hriatna an tlakchham avangin tihboral an ni” tih thu hi, tun huna mi tam tak hruai bova kan awm mêk dan a ni tih i han chhui dâwn teh ang hmiang.

Lucifer-a kha atirah chuan Cherub hriak thìh ngat a ni a. Amah chei mawina lunghlu chi 9-te khân, vantirhkoh dang zawng zawng khumin an chei chungnung bik a. Pathian thu chuan, “Mawina tinreng” tiin Lucifer-a nihna a sawi thlawt mai a nih kha. Chu mai bakah finnaa khat a la ni zui lehnghal! Mi tam tak chuan Lucifer-a tlukchhiat chhan kha Pathian an châk vang, Pathian ang maia awm tum vang tiin an sawi leh mai ţhin.

Mahse, Baibul chuan engvanga Lucifer-a kha tluchhe ta nge tih chiang taka min hrilh nen chuan a inang chiah lo. Lucifer-a khân mawi a intih êm avangin amah leh amah kha a inen ngawih ngawih reng a. Nalh a intiin mawi chungchuang a inti ngang mai. Amah leh amah kha a inbe lo chauh a ni ber. Ti hian kan mitthla thei ang. A thlalak, lunghlu mawi ber bera a inthuamnate kha a thlir ning thei thlawt lo a ni ber.

Vantirhkoh dangte nen a han inkhaikhin ţhin a, anni laka a mawi chungchuan bikna, vantirhkoh dang zawng zawngte aia a hmêlţhatna mawlh khân a rilru zawng zawng a luah khat tlat reng a. A theihna hmun apiangah, a remchan dan ang angin, a hun leh hmun pawh thlu lovin a mawina mawlh mai kha chhuang taka lantir reng châknain a khat tlata ni ber. Engtin nge chu chu thu dik a ni tih kan hriat a, kan sawi theih? 

baibul chuan chiang takin Lucifer-a khawsazia hi min hrilh tlat a ni. “I hmêlţhatna chuan i thinlung a ti chapo a, i ropuina chuan i finna lam a ti khawlo zo ta a nih kha” (KJV) tiin Ezekiela kal tlangin kan hre ta a nih hi. “I mawina avanga lo chapoin, i ropuinain i finna ti khawlovin” tiin BSI chuan a letling thung.  Hei taka hi Lucifer-a tlukchhiatna, Varparh nihna ata Setana a lo nih takna chhan chu a ni ta a ni.

He Setana zia, mahni leh mahni ţha intihna, mahni leh mahni inchawimawi duhna taka hi tun lai ţhangtharho buaina leh hri chhe vei chu a lo ni ta a ni. Mahni leh mahni in pathianna hi Setana ze dik tak niin, kan nula leh tlangval rualte’n mahni thlalak an han buaipuizia, nitina an hun khawhralna a han nih zawh tak dan hi, Setana thangvalah an awhna taka chu a lo ni ta a ni. Mahni thlalak hi an bihin an thlir ngawih ngawih mai a nih hi! 

Kristianna hi a fir ţha êm êm a, chu chu kan mizia nen hian a inmil thlawt si lo. Ringtu inti ve si, Insta leh Apps dang lawm êm êm nihte hi a Pathian thu lo bur a. Mahse, chutiang sawi ţhin mi chuan ţhalaite lawm a hlawh thei ngai lo thung! Setana bawiha Adama a tluk luh phat aţang khân, mihring thinlung hian pathian (idol) tur a mamawh ngawih ngawih ta a. Chu zia chu Zoram ringtu leh ţhalai rualho nunah pawh nghet taka tuhin a awm ve ta tlat a nih hi. 

Thlalak loh tur kan ti lo a, mahni thlalak phochhuah loh tur pawh kan ti bawk hek lo. Mahse, mahni thlalak leh video kan post-na rilru, chapona leh mite aia chungnung zawk anga lan duhna, Setana ze dik tak kal tlanga kan inpho chhuahna zawk erawh ringtu tih atâna mawi lo, Pathian thu lo leh Setana thuhnuaia kunna a ni kan ti mai zawk a ni e. He thu ziak hi miin a hnial duh a nih chuan, a thu a ni. Mahse, Pathian thu a hnialkalh tih erawh inhre mawlh thung rawh se. 
 


Zofate kan thiang zau (Liberal) tial tial hi !

        Nula pakhat chu mualpho takin Social Media lamah, a chhe zawngin a lar chiam a. Mahse, ṭ hangthar tam takin an lo dawnsawn dan era...