Showing posts with label Mimal (Personal Romantics). Show all posts
Showing posts with label Mimal (Personal Romantics). Show all posts

Wednesday, October 4, 2023

đ–đąđ„đ„đąđšđŠ đ’đĄđšđ€đžđŹđ©đžđšđ«đž-𝐚 𝐭𝐡𝐼 đ„đžđĄ đĄđ„đš đĄđšđ« 𝐜𝐡𝐚𝐱 𝐚𝐧𝐠 𝐚𝐰 !

 



         Keini ang duangina Shakespeare-a thu leh hla kan han chai ve hi zawng, mi tu emaw tĂąn chuan mi huaisĂąr tak nih pawh hlawh ila, an demawm hauh loh ang. A thu leh hla mawina kan tibawrhbang lek zawk a ni thei tih kan hai mawlh si lo a. Chuti chungin, lunglĂȘn hnemtuah kan lo hmang ve tum hrang lawi si a nih hi.


         Khawhar hnemah Shakespeare-a Love Labor’s Lost lemchan ka chhiar mĂȘkah hian, thu har zet zet an awm leh ta a. He lemchan hi Pu PL Liandinga ina ka lĂȘn ĆŁumin a letling mĂȘk a lo ni a. Ani meuh pawhin lehlin theih loh a lo nei a, chu chu lehlinsak turin mi han ngen fiam a. Engtin nge a chhunzawm tak zel tih zawng ka hriat phĂąk a ni ta lo. Puitlin thei se ka ti ngawt mai.


         He lemchan hi mi pali, hmangaihna tuipuia an chen dan chanchin tarlanna a ni a. Armado leh a chhiahhlawh Moth-ate pahnihin Baibula Samsona bialnu chungchang thu an khelna hetiang hian kan hmu ta a.


Don Adriano De Armado - Of what complexion?


Moth - Of all the four, or the three, or the two, or one of the four.


          Han chhiar nawn leh ta la, eng thu leh hla nge maw kan pute hian an sawi chu le? Don-a hian a chhiahhlawh hnenah Samsona nula hmangaih chu eng ang hmelhmang/mize pu mi nge a nih thu a han zawt ta a. Moth-a chhanna hi keini ang duang tĂąn chuan khuarkhurum mawng nei lova pil bo vawng vawngna tham, ngaihruat tak ngial pawha a thu sawi awmzia hriat theih loh niin alang!


         Mahse, a hnu leh zel thu han chhiar hian, Moth-a hian mihring rilru puthmang leh nihna pali, saphoin Four Humor an tih mai; thisen (blood), taksa chhĂ»ngrila hnĂąwng (phlegm), mĂźt eng (yellow bile) leh mĂźt dum (black bile) a sawina a ni tih a hriat theih.


        Heng thil palite hi mihring nungchang leh rilru puthmang sawi nĂąn hman an ni ĆŁhin a. MĂźt dum hi lunglĂȘn khawharna leh rilru pianken sawina a ni e an ti. Latin leh Greek aĆŁanga lo chhuak a niawm e. Heng thil palite hian mihring thisen luhchhuakin, kan rilru puthmang leh khawsazia an thunun ta ĆŁhin niin an sawi.


          Thisen hian mi hlim thei leh huaisen entirin, mĂźt eng hian mi thinchhia leh thinur hmang, mĂźt dumin mi lunglĂȘng thei leh taksa hnĂąwng hian mihring vei nei lo, mi thawveng a entir niin an sawi ĆŁhin. 


         Tichuan, Moth-a hian Samsona ngaihzawng chu heng mize pali zinga an zavai emaw an zinga pathum, pahnih emaw pakhat pu mi a nih a rin thuin a pu hi a chhang ta a ni.


Don Adriano De Armado - Tell me precisely of what complexion.


Moth - Of the sea-water green, sir.


        Don-a lah pa dilchhut zet mai a lo ni si a, a chhiahhlawh chhanna pĂȘkah hian a lung a la awi zo tlat lo niin alang. Eng ang mize pu mi chiah maw a nih chiang takin mi han hrilh teh tiin, a chhiahhlawh hi a kar nĂą zual sauh a. 


         Moth-a chhannaah hian keini ang duang chu kan bo leh ta hĂ» phawt! Tuipui hring nghulh ang mai mize pu mi a nih thuin a chhang a nih hi. Eng nge maw a chhanna awmzia hi le kan tih chuan, an inbiak zelna aĆŁang lo chuan a chhanna awmzia hi hriat theih a ni leh pek ta lo!


Don Adriano De Armado - Is that one of the four complexions?


Moth - As I have read, sir; and the best of them too.


         Mihring mize sawina pali zinga pakhat a nih leh nih loh Don-a hian a han zawh chuan, Moth-a lah hian mihring mize pali zinga mize ĆŁha ber a nih thuin a chhang bawk si. Mahse, mihring mize pali sawinaah khian tuipui hring lam a lang bawk si lo! Shakespeare-a thu leh hla chai hi chu luhaithlak duh deuh mai a nia! 


Don Adriano De Armado - Green indeed is the colour of lovers; but to have a love of that colour, methinks Samson had small reason for it. He surely affected her for her wit.


         Don-a hian rawng hring awmzia min hrilh fiah ta a. Rawng hring chu inhmangaihte sawina a lo ni. A chhan pawh rawng hring hi thikthu chhiatna nena inzawm tlat a ni tih ‘Green with envy’ tih ĆŁawng upa sapin an neih aĆŁangin kan hre thei. Hmangaihnaah chuan thikthu chhiatna a tel ngei ngei tih hmangaih tawng tawh phawtte chuan an hai ngai lo ang hian.


          Samsona hian a ngaihzawng a hmangaih chhan ber chu, a nula thluak ĆŁhatna leh finna niin Don-a hian a ngaih thu a sawi ta a. He lai thua wit pawh hi hrilh fiah tham zet a ni ngei e!


Moth - It was so, sir; for she had a green wit.


        Moth-a chhanna eng nge ni leh ta? Samsona ngaihzawng nu hian Green Wit a neih vang a nih ngei a rin thuin a pu chhanna hi a tuihnih ve ta a. A nih leh Green wit awmzia chu eng nge kan tih chuan, hmeichhe nu hnĂąp, rilru no tak leh rilru puthmang thianghlim tak sawina a lo ni leh ta a ni. 


Don Adriano De Armado - My love is most immaculate white and red.


          Samsona ngaihzawng mizia niawma an rin an sir tlukpui fel tak hnuin, Don-a hian a ngaihzawng mize chungchang a sawi ve leh ta a. Ani ngaihzawng chu rawng vĂąr leh sen mize pu mi a nih thu a sawina kan hmu leh ta. Eng nge a awmzia ni leh ta?


Moth - Most maculate thoughts, master, are masked under such colours.

 

         Moth-a hian a pu chhanna awmzia heti hian min hrilh leh ta a nih hi. Hmeichhe rawng vĂąr leh sen mize pu mi chu Pathianin hmaifang a pĂȘka lungawi zo lo, bawlhlo leh hmaihnawih chi tinreng hmanga inchei danglam ĆŁhin, fimkhur taka ngaihzawn ngai hmeichhia a nih thu min hrilh ta a nih hi.


        Chutia a chhiahhlawhin a hmeichhe hmangaih a sawi chhiat tak chiamah chuan, Don-a hian hnĂąr hnuaiah phatna a bo lo tih chiang taka lantirin, heti hian a hmeichhe hmangaih chu a rawn chhan ta alawm.


Don –


If she be made of white and red,

Her faults will ne'er be known,

For blushing cheeks by faults are bred

And fears by pale white shown:

Then if she fear, or be to blame,

By this you shall not know,

For still her cheeks possess the same

Which native she doth owe.

A dangerous rhyme, master, against the reason of white and red.


        Hmeichhia hmai hnawih hmang nasa mi a nih chuan, mi tu mahin chu hmeichhe fel lohna leh famkim tĂąwk lohna laite chu an hriatsak thei lo ang. Mihringte hian thil kan tihsual palh chuan, kan biang a tai sen hlar ĆŁhin si a. Tin, hlauh avangin kan hmai a dĂąng sawp sawp ĆŁhin. 


        Chuvangin, i ngaihzawng chuan hlauh a nei emaw, thil a tihsual pawhin i tĂąn hriat hran ngaihna reng a awm lo ang. A hmai hnawih chhanah a hmel lan dan a pangngai reng si a. Chu hmeichhia ngei chu a ni mipate tĂąna hmeichhe hlauhawm leh venthawn ngai, thurĂ»k ril ber leh hriat thiam tĂąwk awm thei ngai lo, mipa tam tak thinlung lo tinĂą tawhtu chu lo ni tiin, Shakespeare-a hian min hrilh ta a nih hi!


         Hei tak hi a ni Shakespeare-a danglamna, a thu ziak tlar tinah thu leh hla thiam a nihna inphum hmuh tur a awm an lo tih chhan chu ni reng ni. Heng thu zawng zawngte hi ĆŁawngkam bungrua mawi leh nalh ber ber, ril leh thĂ»k ber ber hmanga cheibawlin, kan chhiar zawnga mi dawi Ăą/zial danglam thei khawpin a rawn ziak chhuak thiam ta bik ĆŁhin a nih hi!


        Thu leh hla thiamin tehkhinthu, imagery, figure of speech, tielna ĆŁawngkam an hman thiamzia hi tun huna thu leh hlaa tui ĆŁhangtharte hian zir chhuakin, an huang han zauh se zawng, tun aiin kan thu leh hlate hi an hausain, chhiar an manhla ngei ang tih a rinawm si a.

Friday, May 6, 2022

C! Thy Smile An Angel's Smile!

 


 A aw chu nipui vanglai siktui luang,
Chawngtinleri puantah hlim nui thawm ri;
Ni thlarte'n an chhun tlet sep sep ianga,
Chhawlhal nunkhaw nawmna thlen thei a ni!

Van phaiphuleng tum ri iang a nui mawi,
Fawn riai riai Zothlifim leng kĂąra'n maw;
Dam hlutna chu nipui vanglai ber iang,
Thlasik vanglai thawm anga nasa chu!

Arsite'n ĂȘnna hlohva kawng bovin,
Turnipui lumna rial ang a daih a;
An kuang pela tuifinriat tuite lam,
Khawmual pana an insuan hma loh zawng!

Aw nang khuavang thalbe-a chawm seilen,
I sala tang kumkhua tur ka lo ni!

Saturday, October 23, 2021

𝐈𝐧𝐭𝐡𝐞𝐧𝐧𝐚 đŠđšđ°đ„ 𝐄𝐧𝐠 !

Bawihte, i sakhmel ka tawnni a’n khan,
Lairilah engdang reng a cham thei lo;
I sakhming an sawi rik mai hi chuan,
Lairilah dar ang a thang reng...

Kum 2016 kum thar zan vawt riai hnuaiah laikhum zala induh tawn ĂȘm ĂȘma inkuah chialte awitu Israela aw thĂąm lungkuai chu an hringnunah rem takin a hla thu nĂȘn an hmehbel lo thei lo! Kan intawng chauh a, áč­henna kawl ĂȘng lo chhuak tur chuan rilru a kĂąp lo thei si lo!

Hmangaihna chuan hliampui tawrhna kan nunah a thlen ve ve tawh a, lungngaihna thĂ»k ber ruamah mal taka hnutchhiaha awmin hma lam pan chĂąkna reng nei lovin piangsual deuh thawa kan lo tluksawp dun tawh tlat avangin hetia kan intawng thut hi mak takin kan inzawm nghet nghal ĂȘm ĂȘm tlat a ni!

“Eng emaw ka sawi thiam si loh hi keimahah hian a awm tlat a ni! ZĂ»n sawi fiah hleih theih si loh hi a awm a ni! I áč­ha ta hluah hluah e ka ti zawng a ni lo. Mahse, nangmah tawp hian ka duh ĂȘm ĂȘm che a, ka vei hlauh hluah che a ni” tiin insum tak chungin hmeichhia chu ka bengbulah a phun sĂ©p sĂ©p a. 

Chutih lai tak chuan mawi ĂȘm ĂȘm hian -

I sakhmel mawitĂȘ leh anka nĂȘmtĂȘ,
A thlum ngei, ka tĂąna khawizu aiin;
Ka vei reng áč­hin asin,
I chhingmit mawizia leh biangnotĂȘ kha,
Kei ka tĂąn chuan áč­ahna titamtu a ni, biangnotĂȘ.

a rawn ti zet chu! Kei chuan duat tih hriat takin hmeichhe hmaifang nalh taka tla darh niai a bahsam dum hlap, ngil tak maite chu ka hui kiang a; hmeichhia chu a mitmengah ngaina tih hriat takin ka en vĂąwng vĂąwng a! A hmui no duhawm lutuk, ang phiau chu lungchim takin ka fawp ta ngawih ngawih mai a ni. 

Kan pahnih chuan duhthawh ĂȘm ĂȘmin hmangaihna khuaizu kan tlan a, sual khur erawh kan dai lo. Nimahsela, hla thu ang chiahin áč­ahna lo thleng tur chu nunrĂąwng takin kan inkĂąrah a rawn tlazep leh áč­hin a.

“Ka va huphurh tak ĂȘm! Ka nute leh midang pawh ngaia han lunglĂȘn ĂȘm ĂȘm hi ka nei ngai lo asin.  Mahse, i bula ka awm lai reng, i áč­anga ka bei reng lai pawh hian ka ngai ngawih ngawih che a ni si a! Lo tawng lo law law che ila ka te ka inti” hmeichhiain a han tih bah niai chuan ka thinlung chu a tĂčr dan a dang zak mai!

A kum ka ngaihtuah a, a hma lam hun ka thlir sak lo thei si lo. Harsa takin a kuma kum tel a zir a, áč­ha taka zir chhuakin phaiah hna áč­ha tak a thawk dawn a ni si a. Ni e, nupuia neih beisei takin a áč­awng chhuakin a thiam ang tawkin amah chelh turin áč­an a la tih ka hai hauh lo.

Ani chu kei aiin kum 16 zeta naupang a ni tlat! Chutia naupang ka tih vang chuan puitlin kawngah a naupang ka ti lo. Kawng engkimah nula dang ka lo kawm áč­hinte aia puitlin zawkna a ngah tih ka hai hauh lo a ni zawk.

‘I hmui ka tĂąn thinlung tlaina.....’ tih pahin ka han fawp leh ngawt áč­hin. ‘Ehh...i infawp riláč­am ang e aw’ tih pahin huatawm loh tak hian a nui hĂ©r hĂ©r a. ‘I kam thlum ka pumpui tlaina’ tih pahin a khabe ka seh sak ne ne a. Insum hman lovin, ‘Ka duh lutuk hepa hi.....’ a han tih chuan a zak leh si a ka awmah beiin a hmai a han thukru a!

‘I heh nĂŽ ka tĂąn tuihna kang ngai lo’ ka han  tih chuan ka áč­anglai ata rawn hawi chhuak paw pheu chungin, ‘A áč­angnĂȘm bei ninawm loh’ tih pahin a mi pawm leh ta vĂąwng vĂąwng a. 

Chutia hlim taka hun kan hman lai tak chuan,

Ka vanduai chuang ngei leng zawng zinga’n,
Khi zĂ»n ngai khian ka uai hnĂȘ hnĂȘ...

tiin hma lam hun chin hriat loh, engtia rei nge kan inhmuh dawn loh, kan inhmu leh ngai ang em tih pawh hriat loh tisa hmun khata leng dun lo thuai tur kan nihna min rawn hriattir leh ta!

Zankhuain chhin khat mah kan chhing lo! áčŹhenna kawl ĂȘng zungzĂąm chuan kawngka biang a rawn chhun a, inchhĂ»ng a rawn luh thlengin engmah kan sawi lo! Motor-a kan chuan dun lai chuan thu áč­ha leh awmdan tur hrilh ve bawk mah ila, a beng a rawngah engmah a lut thei lo. A sawitu paw’n ka sawi tui chuang lo.

Kalkawngah hmeichhe mit aáč­ang chuan mittui a rawn hnĂĄm tiam tiam a, ngawi rengin a rawmawlin a hmai a hru leh áč­hin! Eng thu nge sawi ila hmeichhe mita mittui luang ngiai ngiai chu hru hul thei ang? Hmui rangkachak pumi pawh ni se tun ang dinhmunah damna pai thu a sawi thei ang em ni?

A hun a thleng ta! Motor khawl a tawp dat a, khaw laia mite hmuh hlau tak chungin a mittui a hru hul a; ka hmel chu en pawh a en ngam tawh lo! Ngawi rengin motor kawngka a hawng a, lungchhe ĂȘm ĂȘm, insum tih hriat takin áč­henna kawng zawh turin mi kalsan ta a ni!

Kei chuan he hringnun nunrĂąwnna hi vawi tam ka lo hmachhawn tawh a, vawi tam ka lo tukzal tawh ni mah se, hmeichhia zawk tĂąn chuan chhel taka hmachhawna har zual ta bik a ni! Chutiang reng renga thinlung tawtna tawnhriat chu kum tam tak kalta chhĂ»ng khan ka lo tawk tawh áč­hin ngei mai. Chu chuan tun huna tawrhna lo thleng lakah tawrh thiamna erawh min pe bik lo, min pe bik mawlh lo a ni!

Kolasib lamah lo zuk chhuk hmasain tlai lamah chuan a ĆŁhiante nen Night Bus-in Diakkawnah an lo chawl thla ta a. Ka lo hmuak zet chu, ka va han buai ngai ve! Chaw a ei hlei thei lo, a changin a mittui a tla leh ngiai ngiai ĆŁhin. A tawpah chuan kal a hun ta miau si a, hreh takin ka fawp a, bus-ah min luhsan ta a!

Mahse, kha nula naupang tak kha mi tumruh a ni tih ka hria! Niminpiah maiah chuan a status ka han en a, US lam panin a thlawk nal nal a. Tunah chuan khawvela ram ropui berah hna a thawk dawn ta zuk nia! He a theihna hi ka hmuh kiau avangin mahni hmasial lo takin ka thlah a ni tih engtik emaw chuan a man thiam ngei ang. Kei chu heti ve mai, hmangaih tlak hlawl loh ka ni si a!


Friday, October 22, 2021

đ‘·đ’đ’†đ’‚đ’”đ’† 𝑭𝒐𝒓𝒈𝒊𝒗𝒆 𝑮𝒆 – 𝑯𝒓𝒊𝒂𝒕 𝒍𝒐𝒉 𝒕𝒉𝒊𝒍𝒕𝒊𝒉 𝒌𝒉𝒂 !



Memoirs…

KĂąr khat chhĂ»ng leka a vawi thum hmuhna turin, a hmeichhe thawhna pisa kawtah, lirthei var paw phek phĂčk chu hungin, a lirtheia ri mawiin chu hmun thengthaw nuam tak a rawn tuam riai riai dante kha a la hre reng a. Bryan Adams-a Ăąw thĂąm mawi takin, “Please forgive me, I can't stop loving you” a tih laite chuan, chhĂ»ngrilah a mur chiai chiai a nih kha.

He hmeichhe danglam takin, tharum, ngamthlemna leh ĆŁawngkam ngaihnobei hmang hauh lova, a ngaihtuahna zawng zawng a thununsak tlat dan ngaihtuah rauh rauh pahin, a mitmeng de zawk zawk chu tu mahin an hmuhsak hauh lo. He hmeichhia a hmuh hmasak ber nite chu a ngaihtuah let paha, tu ma lawm hauh lovin a hmĂȘla hlimna inlĂąr chu, tu mahin an hmuhsak lo!

A thlalak a nih kha, a mit la hmasa bertu chu. Hmeichhe pakhat ĆŁhutthleng vir theia ĆŁhu, tihluih ni hauh si lova mit la thei ang bera a Ăąwm tipohtu, hmui azawnga mipate hisapna thĂ»k ber thlen thei hial khawpa a heh lantir theitu, tarmit hial pawh amah chei mawitua chhuah thei, Saudi sakawr chĂź ĆŁha ber mei ang maia buk nalh a sam dum, tukhuma ĆŁawntu a nih kha! 

A la hai awkawng lo! Thlahtute pasalĆŁhatna pun chungin, amaha huaisenna awm zawng zawng nen \angrualin, amah hmuh a phal leh phal loh a zawh nite kha, nimin liam ta ang maiin a la mitthla fiah thei a. Inhmuh a remtih thua a rawn chhan rual chiaha boruaka rimtui lĂȘng chem chem, a hnar nam chem chemtu pawh kha a la theihnghilh ngai bawk hek lo.

Chu tlai lam boruak thengthaw nuam takah chuan, phul hmun nuam tak, mi zawng zawng kawm thlanga in lianpui pakhata an intawn hmasak ber nia, bathlara aĆŁanga Reiek tlĂąng phena ni tlai tla ĂȘng mawi tak an thlir dun dan zawng zawngte kha, ngawi renga ngaihtuah chungin a lĂ» a bu nghat a. Lungawina hi sum ngahah, in leh lo ropui neihah leh khawvel mi lian nihnaah a awm lo tih a va hre chiang tak ĂȘm!

He mi ni aĆŁang hi chuan tu nge a nih, eng nge a dam chhan, eng nge a tih tur tih hrilh thar a ngai tawh lo. Chu hmeichhia chu a nun pumpui thununtu a nih tlat avangin, a nunna hial pawh hlan ngam khawpin a ni, leilung dana hmangaih ber a tawn tak hlawl ni! Kum lamah chuan Ă» ve viau tawh mah se, hmangaihna khawvelah erawh nausen ang mai a lo ni a!

MLTR hla mawi tak, “I won’t forget the way your kisses. The feeling so strong, while lasting for so long” tih awmziate pawh a takin a tawng fiah ta tih a inhai hauh lo. Ngaihzawng a lo nei ve zul tawhin, hmangaih ngei pawh tawng tawha inhria kha a ni ve ngei a. Mahse, he hmeichhia a tawn aĆŁanga a hringnun boruak inthlak danglam thĂąwk dan ang hian, tu mahin a nunah danglamna an la thlentir ngai lo!

DarkĂąr 24 chhĂ»ng, a muthilh lai tih loh zawng, englai pawha a thinlunga chĂąm reng thei mihring an awm ring ngai lo kha a ni a! Chuti taka chu hmeihhe laka a tlawm chhe ta mai chu a han in ngaihtuah ĆŁhin a. Zak hauh lovin, Shania Twain-in lasi nulate ang maia incheia a sak, “It's in the way you want me, It's in the way you hold me, The way you show me just what love's made of, It's in the way we make love” tih hla lo pian chhan a hre ta zawk tih a inhai mawlh lo. 

Chu a hmeichhe tawn zet chu sawi fiah thiam mai har a ti ngawih ngawih a. Engvangin nge a titi siam siamte chu hmuhnawm a tih tawp theih ngai loh a, a che vel engkim hmuhnawm a tih ĂȘm ĂȘm chhan pawh a hre chuang bik lo. Khaw laiah han lĂȘnpui se, a rilruah mipa dang zawng zawng aia vanneihna pumbilhtua inhriatna a nei a. Mihringa lungawina awm thei zawng zawng chu a chanpual ni maiin a hre tlat a ni. 

Anne Murray-i Ăąw nalh lutukin, tisa murna thlen chiai chiai thei khawpa he hla a sak, “I wanna sing you a love song, I wanna rock you in my arms all night long, yeah. I wanna get to know you, I wanna show you the peaceful feelin' of my home” tihte chu a thinlung duhthusam a ni zo ta hial a nih kha. Chu hmeichhia chu a fawp kham thei lo a. A en kham thei bawk hek lo. 

Chu hmeichhe kianga a awm dan chiah chu sawi fiah har a tih hle laiin, hranghlui zai thiam Pussycat-in, “Such a feelin's comin' over me, There is wonder in 'most every thing i see…. And the reason is clear, it's because you are here, You're the nearest thing to heaven that I've seen” tia Vanram tem lĂąwk ang hial nun tem ta a nih erawh a inhai hauh lo a nih zawk kha.

Mahse, Shakespeare-a’n duhthawh taka a hming a lo phuah, ‘O cruelty love’ ti hiala a lo ĆŁah khum ngei hmangaihna pang leh lam, inzawmna awm leh thei tawh ngai lo tura mi pahnih inkĂąr, Eden huana Adama bawhchhiatna avanga mihring leh Pathian kĂąra inĆŁhenna lo thlengah, Pathian meuh pawh Eden huan mawi bera khawhar taka a lo vah rak rak chhan kha!

Thinlung nĂą tih hriat ngawih ngawiha Ăąw lawi thĂąm chhalha, “Khawiah nge i awm?” tia zawn a nei ang khan, a dam chhĂ»ngin zawn nei dawn tawh mah se, a thil zawn chu a hmu tawh ngai dawn lo tih a hrian chianna tluka lungrĂ»n! Vanlalruati ngeiin, “Hei hi maw an sawi, Hmangaihna vanduai” a lo sak khum taka chu! Hmangaihna a nasat poh leh tawrhna hliam hnu a nung rei ĆŁhin a lo ni si a! 

Kha hmeichhia va hmangaih tur khan, a chhan leh vang a awm a ngai lo. Mi dang rawn chunga thutlukna siam lah a mamawh hek lo. Dumde mei dĂȘt chhĂ»ng leka hun chatuan inphumah, ngaihtuahna fimin a vaukhanna thu hnawlin, he leia pian ve manah tiin, ziakmi leh hla hriltu tam takte khawharna nun chu a zuk ĆŁawmpui ve ta a ni zawk a. Chu nun keh sawm aĆŁang ngei chuan a ni, he khawvela hla lungrĂ»n, hla thiltithei leh thĂ»k ber berte an inthuhrĂ»ka, khawharna hmanga an zuk chai chhuah fo ni!


𝐊𝐚 đ„đźđ§đ đ„đž̂𝐧𝐧𝐚 đ€đĄđšđ°đŻđžđ„ đ­đšđ°đ«đĄ đĄđšđ« đ›đžđ« !


Favang hun duhawm chuan hriat rengna duhawm rawn her chhuahpuiin, thlasik boruak vawt rĂąih pawhin tawnhriat duhawm berte chu an thĂąmral phal lovin, thlifim kĂąrah ka hriat chhuah ngei theih turin a rawn chhem phei del del a. Hriat rengna nun neitu khawngaihthlak ĂȘm ĂȘmna chu, amah chauha chu hriat rengna nun a vawn nun rengna chu a ni si. Pachhiatna lungchhiatthlak ber pawh nun khawharna, hmangaihtu reng tawng lova inhriatna nun a ni ngai e, tia Mother Teresa–i’n a lo sawi tawh a taka temtu nih chu a nĂą a ni!  

KĂąr tluana ruah a sĂ»r cherh cherh reng a, chhumin duh taka min tuam chiai chiai reng hnuah, tukin chu kĂąwlah favang ni ĂȘng mawi tak lo chhuak chuan, thlasik rim a rawn nĂąm chhuahpui chĂ©k chĂ©k a. Boruak pawh a rawn vawt riai riai mai. Zing aĆŁangin lunglĂȘnna, khawharna nena ĆŁangkawp chuan ka tirilah min ĆŁham er er reng a. Ka mitthlaah theihnghilh hlen atĂąna ka duh ngawih ngawih nun hlui ngaihawm, ka ngaihtuahnaah ka nun ata nawh reh ka tum tawnhriatte chuan, lam hla tak aĆŁanga chhĂ»ng khat hnai belh tak hian min rawn chenchilh ta a.

Hman hmanah Lalthangliana Hnamte-in mangannain a pawlh chiat khawharna hnuaiah –

ThlafĂąm lu sĂ»n iang rĂȘng hian maw,
Ka ĆŁap ĆŁhin nun hlui dawn kir chĂąngin,
Aw min hnĂȘmtu rĂȘng awm tak ang maw? 

- tih hla a lo sak thawmte chuan, he khawharna khawvelah hian malin ka lĂȘng bik hauh lo tih min hrilh a. Favang tlai ni nĂȘm tak hnuaiah, kawta phul zawlah nula tlangval rualte chuan zan lama rimawi hmanga min awihna tur hmanrua an rem fel mawlh mawlh a. Reiek tlĂąng pawh romei zĂąm kĂąrah fiah takin hmuh theih a ni. Kha favang hun nuam taka tawnhriat duhawm ka tawnte kha, tunah zawng khuarei an chang zo ta.

Pate-a hla, ‘Ka dam lai thlipui a ral hunin’ tih lungrĂ»n zeta kaihhlektuin, rĂ»nthlĂąk zeta a duhthusam –

Hmanah chuan khua hmuna lĂȘng kan ni,
I thlir ang thangvana lĂȘng zawng khi,
Tah tĂȘ khian chhingmit suihlung rual dun ila.
Tunah kan kĂąrah zamualpui lian a tla,

- tia a lo puanna hlate chu, duh vang reng ni lovin sak a ngaihna khawvelah hian, 

Ka dawnin suihlung a lĂȘng zual ĆŁhin,
Ćąhal favang lelte a lo kiu leh ang a,
Khua hmuna kan lĂȘn lai kha lungrĂ»n,
Dawn chĂąngin mi Ă», ka bang thei lo

- tih hlatea inhnĂȘm mai loh chu, chan reng kan nei ta lo. ChhĂ»ngril a sihhnip zova, mittui a lo hnai mai a nih hi. KhĂąng hmun nuam tak ni ĆŁhin, tunah erawh lung tilĂȘng mai chang zo tate chu mitthlaah lo lang iarh irahin,

Tunah nau ang ka ĆŁah chĂąng ni hian,
TlĂąng khan ĆŁhuam chul lo tur khu ka thlir,
Tun thlenga ka nghilh loh mi Ă» nen,
Suihlung ruala kan lĂȘnna.

- tiin ngaihtuahna a vak vel ruai a nih hi! KhĂąng ni liamta aĆŁanga vawiin thleng hian, vawi tam ni a lo chhuakin a tla leh tawh ngei e. Mahse, kan kaihlek hla pakhatin,

Ćąhal favang tlai ni tla ĂȘng mawi hian,
A liampui lo ka suihlung lĂȘn,
Awi a nĂą e, ka fĂąm dawn kei zawng,
Dam takin lungrûn mangƣha.

- tia thih a cho uaih uaih ang maiin, hringnunah thlakhlelh tur a vĂąng zo ta. Vankhamate’n lungchim taka,

Sûl ang min tum loh ka hai lo,
Mahse, aw ngaihzual, i zûn zùmin,
Zamanhmawng thing ang min phuar vel e,
FĂąm hma loh chuan nang ngaih ka bĂąng dawn lo.

- a lo tihte chu, chhĂ»ngrila ĆŁap zawih zawih chunga sak a ĆŁulna khawvelah kan cheng a ni si a. An sawi fĂąm Lalzova’n, ‘Ka chan tawkah ka lungawi lo; Ka dam chhan ka luah zo si lo’ a lo tihna thinlung ang neitu nih chu, thil thlakhlelhawm zawng a ni mawlh lova ni. 

Khawharhna leh lunglĂȘnna hi tu ma pumbilh theih loh, phal taka Khuanu’n kan hnena a semzai a nih vangin, LalĆŁanpuiate’n, ‘LunglĂȘnah khawtlĂąngpui zalĂȘng ka pel’ tia khawharhna khawvela champion ang zia zĂąnga a lo insawinate hi, huat ahnekin thinlungin a ĆŁawmpui ru ngawih ngawih zawk si a. 

Khawharna leh lunglĂȘnna khawvel leh duhthusamna hi inzawm tlat, phel hran theih hlek loh an nih angin, PS Chawngthu-in, 

Kan chhuah tlĂąng zing riaiah phul bawm dingdi,
Siahthing zĂąr mawi, lawhlei pĂąr nen,
A kĂąra’n hlimte’n biahthu di hrilin,
LĂȘn ka nuam duh lai lĂȘnmawi nen.

- tiin, he favang boruak dam ruih, a mi zĂ»k erawh nĂą tak ni si hnuaiah hian, ‘Ti ĂȘma lung tiawi leiah, An la piang ngai lo’ tia F. Rokima-te’n tu emaw chanchin an sawi ang lanu mawlh khan, Pachuapa lung reng a awi kumtluan leh dawn a nih hi! 


Saturday, March 20, 2021

My loveliest muse...



     Manganna thla khawng ri a nat luat chĂąng te, mahni inkhawngaiha ka kun tlawk tlawk chĂąng te, khawharnain thlipui ang maia mi chhem chĂąng te hian, suangtuahna mitthlaa nang nena lĂȘng dunah inngaiin, hriatna ka hloh lo hram ĆŁhin!

     Phiarruknain zan thim, sual zalen taka an chetna hnuaiah leh zel pawh, a hmĂȘl hmang a la thup ĆŁhin ang maiin hun liam ta theihnghilh theihna chu, ka lakah a inthup tlat a. A tlatna mual thim lutuk vangin ka zawng hmu zo mawlh lova ni!

      Hmangaihna mawlh hi, chhun ĂȘn vanglai ang maiin ka nunah a inlĂąr leh ĆŁhin a. Khawngaihna nun chuan, ka mitin i hmel duhawm a tih vanga a thlir nin theih loh tluk zetin mi kalsan thei si lo.  

      I hlimthla mai pawh hian ruahphingphisiau a han sĂ»r zawh a, chhimbal zĂąm kĂąr aĆŁanga ni zungin lumna min thlen ĆŁhin ang maiin, ka nunah nawmna min thlen chĂąng hi chuan, khawvel hi a duhawm thar lehin nun hial pawh ka thlakhlelh zual phah ĆŁhin.

Monday, March 1, 2021

Happy Birthday to You ! (Champhai Lungdi)


Suangtuahna chu duhsakna hmanga siam,
Duhsakna chu a taka lantirna;
Hmeláč­hatna dik tak chuan mit ni lovin,
Thinlung ril ber a khawih che si áč­hin a!

Ti ĂȘma ka thinlung khawih chetna chu,
Lirnghing hnathawh let thawka thĂĄwk nĂą chu;
Tuipui so bulh bulh aia nasa chu,
Hmangaihna thlifim lakah an nep lua!

Vanin duhsak taka mi enkawlna,
Leiin malsawm tinrenga mi vurna;
Khuanu'n duhawm taka mi enkawlna,
Duh tak, i tĂąn chauh ka hlan zawh tak kha!

I lei kum chhiar chu áč­hatnaa pungin,
Angel rual i hnenah ka rawn tir e;
An áč­angah lungmuangte'n hahchawl langin,
Vante chuan i chhip hliahkhuh nuam rawh se!

Piancham chibai bûkna duhawm ber chu,
I tĂąn ka rawn hlan, ka thinlung ngei chu!

          "Vawiin hi eng ni nge a nih i hre miah lo a ni maw ?" 

           Ka chuktawlha zawhna lo thleng zingah, he thu hian ka mit a la fal nalh mai. Zawhna mi zawttu hi eng lai pawha ka mit la ĂȘm ĂȘmtu a ni reng dawn si a!

           "Eng nge ni ta kha?" ka mawl ka lantir nasa ang tual tual a, ka piantirh ata ti em ema ka mawl Ăąt ka la hre ngai lo!

           "Hre lo law law mai rawh" a rawn ti ta reng a, mahse a nui tih ka hai hauh lo!

           "I birthday a ni maw kha?"




Friday, January 22, 2021

Me Before You...

 



     Before I've met you, my world was torn apart and i was alone. Alone with my darkened soul, i used to cried at night.

     All my hopes of future lies in a paper, written by a pencil. As it was erased slowly, my eyes grows dim and my soul departed from my body.

      I lived in a void where I'd  shouted for help. And no help came in my aid. So sorely did i feel defeated in life, i didn't know who i was anymore.

      Apart of my died that day, when my dreams was rudely shattered. And now, i felt those words of King Solomon -

      Ecclesiastes 1:13-15 - this sore travail hath God given to the sons of man to be exercised therewith. I have seen all the works that are done under the sun; and, behold, all [is] vanity and vexation of spirit.

     Like him, i found that laughter is madness and all the mirth and pleasures are nothing but an endless pit of wanting.

      Like a puff of smoke, i was ready to blow off into the horizon and steam no more. But fate has contradicted me so rudely.

     And then i met you. A maiden so versified in nature, you'd allured my non-judgemental mind. Then, out of the blue, you'd made me laugh!

     A laugh of joy! Somewhere in my mind, kept hidden by my blackened soul, a single ray of lights still shines!

      After a threesome week, that ray of lights became a radiant rainbow on a cloudy sky, a glory from above. Then i fell facedown and a gentle voice ushered a words -

     You are tormented enough. Too much toil had ridden you down. Now, be a man and get up. For you are beautiful like the sun set forth from the east.

     How can you lit a candle in my heart that's so dark, no one could found its entrance, i know not. Still, i am a man whose conscience hath a thousand several tongues, and every tongue brings in a several tale.

     How can a woman understand me? For there's many a man has more hair than wit and among them i count not myself. But how can i escaped from that very thing that chain my life to abyss?

     Alas! Love to faults is always blind, always is to joy inclined. Lawless, winged, and unconfined, and breaks all chains from every mind, so does my Shakespeare spoke!

    And so you kindle fire with snow, as seek to quench the fire of love with words. The very thing that destroyed me is, shamelessly, the very thing that made me whole again.

     And thus, this mortal life sucks. And I've  wasted time, and now doth time waste me along the shore of an endless ocean where time cease to exist!

     

Thursday, August 6, 2020

Hmangaihna Tuipui Fawn








(Forgotten Memoirs)

          Chu hun dangdai tak, leilung mawina leh duhawmna zawng zawng an tualchai hunah chuan; Thla chu tuipui kotlang aĆŁangin muang fĂąn raihin, vanlaizĂąwl pan turin khawvel pang leh lama a chawlh hahdamna hmun ata a rawn chhuak pĂĄw pheu a. Mitin a thlir phak chin tui thĂ»k tak, dum kĂ»k mai chu ĂȘng zĂčng hrang hrangte’n mawi takin an rawn chhun harh ta a!

       Ni thlĂąrin tui fawn a chhun ĂȘn sep septe chu, bung hrang hrangah inĆŁhen darhin, hmuhnawm ĂȘm ĂȘmin tuipui zau takah chuan an fawn darh ta siau siau mai a. Tui thĂ»k lam pana tui fawn phei thliah thliahte chu ĂȘng zĂčng, rĂąwng hrang inpawlh chiatte’n inchawih taka an chei laia khawvel mawina chu, mihring ĆŁawnga sawi chhuah thiam rual loh khawpa hmuhnawm a ni. 

        Chu hun duhawm zual lai tak chuan; Ni pawh chuan kĂąwlkil tawp atangin min mangĆŁha ve niawm takin, vawi khat chu a ĂȘng a rawn chhuah leh zuai a. KĂąwlkil tawp aĆŁanga vanlaizĂąwl thlenga van inkhawh chhuak chu, van kawngkĂą rawn in hawng aĆŁangin Siamtu ropuina leh mawina an rawn luang chhuak ta emaw tih mai turin, rĂąwng sen, a sendĂąng leh a engte’n an pawlh ta chiat a!

        Tuipui fawn velte pawh chu rĂąwng var, tle sep sep angin hmun tinah an in kap darh ta sĂ©ng sĂ©ng a. KĂąwla ni thlĂąr lan dang danglam ang zelin, tui fawn lan dante pawh an in thlak danglam chhawk ta a. He huna Siamtu’n rĂąwng chi hrang hrang a siamte’n, ngaihnobei taka min awmtlei dan leh ka mit hmuhna min rĂ»ksak vek dan chu sawi fiahna ĆŁawngkamin a  sawi fiah zo mawh lo!

        Leilung siam tirh, hun bul inĆŁan laia Siamtu’n a thil siam tinreng, lungawi taka a duhthusam an nihzia min hrilh ang mai kha a ni ta ve ang! Tichuan, ni pawh chu kĂąwlkil pang leh lamah hahchawl tawh turin, muangchangin a tawlh liam ta riai riai a. DarkĂąr khat lek pawh khawvelin mawina a hloh ngaingam lo niawm takin, zan lalnu duhawm ber chuan a zawlpui ni liam ta ai a rawn awh ta thuai a.

          VanlaizĂąwl panna kawng zawha a ĂȘng no chĂ©k mai chu, nula duhawm takin lemchan dawhsĂąna ke a chhep ang maiin, a nozia sawi fiah thiam chi a ni lul lo! Zan boruak chu remna thlifimin a rawn tuam chho ta nghal bawk a. Arsite chuan ri mawi chhuah si lovin, an ĂȘnna kaltlangin thlain vanzĂąwl a panna thlasik ĆŁumkawngte chu an lo kĂąp de neuh neuh a, vanzĂąwlah lam an thai tlang ta!

         Chu zan hun hriat reng hlawh tawh turah chuan, tlĂąng chhipa phul hmun zawl duaia ka Ăąwm nghengtu hmeichhia chu, duat takin ka kuah nghet sauh a. Ka hmui pianzia nena inhmeh kumkhua tura Siamtu’n a bik taka mi siamsak nia ka hriat, a hmui kual no tak ka han fawh laite chuan, arsite chu lo hnai thar ta riau hian ka hria a. Van pawh chu ban phak maia hnaiah a rawn inhnuk hniam niin ka hre ta hial a!

Lingering Memoirs


       A hun thu hlaah chuan Favang hun nuam takin thlasik lam pana a hun a singsak lai vel niin boruak pawh a vawt nuam ĆŁan khawp mai.

        Tlai lam niin kan piahah chuan Reiek tlang a cham phei duai a. Kawt zawl, phul hring cham diai chunga kan lĂȘn laia ngaihngam taka ka kawnga min kuah a, ka dara muang taka a lu nghattu chuan lung a tiawi hliah hliah mai a ni.

        A ĆŁawng sep septe chuan daifimin phaitual hnimte hnena an mamawh a phuhruk sak ĆŁhin ang maiin ka thinlung an tiharh thar zual a. A ĆŁawng paha a der ni hauh lo va a han nui her herte chuan ni zĂ»ngin pangpĂąr hnena chaw a pe ang maiin chakna thar diai min pe a nih kha.

         Khawvel mawina tizual tur tawk chiahin a rim a tui a, rim dang reng hre tawh ngai lo tur pawh ni ila, ka vui ngaiin ka inring lo. Hlimna dik leh hmangaihna tak zawnga zinkawng thui tak zawh a, beidawng taka hun ka hman liam ĆŁhin laia ka hnena chu angel rawn tirtu chu thlarau sual pawh lo ni mah se, lawmthu ka hrilh tho ngei ang.

         A sam a ĆŁawn bu leh siau ĆŁhinte chuan lungawina hmunah min chentir a. A mitmeng lian lam dum ĆŁha takah chuan khawvel thar ka hmu ĆŁhin. A kĂąreh zau nalh tak mai han nui mawizia kha aw! A bula ka awm phawt kha chuan thil engkim mai khan awmze duhawm tak an nei vek kha a ni a! KĂąwla tlai ni tla ĂȘng mawi ber aia hmuhnawm chu ka en kham thei mawlh lo va ni.

         Amah vangin hma lam hun ruahmanna chuan awmze dik an neiin naktuk thlirlawkna pawh a dik vel vek a nih kha. KĂąr lo awm tur leh thla lo thar turte chu nghahhlelhawm takin awmzia an nei vek hian a hriat a. Nitin kha a bulah chuan hun nuam ber an ni vek ta ĆŁhin a ni. A ni, kha mi ni leh zanah khan a vawi khat nĂąn ka nunah hmangaihna zia dik tak, a nihna duhawm ber leh nawmna azawnga nuam ber mai chu ka tawn a, ka tem tak ni.

     Tunah erawh hmĂąn an ni ta mai si a.

Thursday, July 23, 2020

â„™đ•đ•–đ•’đ•€đ•– đ”œđ• đ•Łđ•˜đ•šđ•§đ•– 𝕄𝕖 – â„đ•Łđ•šđ•’đ•„ 𝕝𝕠𝕙 đ•„đ•™đ•šđ•đ•„đ•šđ•™ 𝕜𝕙𝕒 !


 

áŽčá”‰á”á”’á¶€ÊłËą…

             áŽ·á”ƒ̂Êł ᔏʰᔃᔗ ᶜʰʰᔘ̂ᶰᔍ ËĄá”‰á”á”ƒ ᔃ ᔛᔃʷᶀ ᔗʰᔘᔐ ʰᔐᔘʰᶰᔃ á”—á”˜Êłá¶€á¶°˒ ᔃ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᔉ ᔗʰᔃʷʰᶰᔃ á”–á¶€Ëąá”ƒ ᔏᔃʷᔗᔃʰ˒ ËĄá¶€Êłá”—Ê°á”‰á¶€ á”›á”ƒÊł ᔖᔃʷ ᔖʰᔉᔏ ᔖʰᔘ̀ᔏ ᶜʰᔘ ʰᔘᶰᔍᶀᶰ˒ ᔃ ËĄá¶€Êłá”—Ê°á”‰á¶€á”ƒ Êłá¶€ ᔐᔃʷᶀᶀᶰ ᶜʰᔘ ʰᔐᔘᶰ ᔗʰᔉᶰᔍᔗʰᔃʷ ᶰᔘᔃᔐ ᔗᔃᔏ ᔃ Êłá”ƒÊ·á¶° ᔗᔘᔃᔐ Êłá¶€á”ƒá¶€ Êłá¶€á”ƒá¶€ ᔈᔃᶰᔗᔉ ᔏʰᔃ ᔃ ˥ᔃ Ê°Êłá”‰ Êłá”‰á¶°á” ᔃˑ áŽźÊłÊžá”ƒá¶° ᎏᔈᔃᔐ˹⁻ᔃ ᔃ̂Ê· ᔗʰᔃ̂ᔐ ᔐᔃʷᶀ ᔗᔃᔏᶀᶰ˒ “áŽŸËĄá”‰á”ƒËąá”‰ á¶ á”’Êłá”á¶€á”›á”‰ ᔐᔉ˒ ᎔ ᶜᔃᶰ'á”— Ëąá”—á”’á”– ËĄá”’á”›á¶€á¶°á” ʞᔒᔘ” ᔃ ᔗᶀʰ ËĄá”ƒá¶€á”—á”‰ ᶜʰᔘᔃᶰ˒ ᶜʰʰᔘ̂á¶°á”Êłá¶€ËĄá”ƒÊ° ᔃ á”á”˜Êł ᶜʰᶀᔃᶀ ᶜʰᶀᔃᶀ ᔃ ᶰᶀʰ ᔏʰᔃˑ

             áŽŽá”‰ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᔉ á”ˆá”ƒá¶°á”ËĄá”ƒá” ᔗᔃᔏᶀᶰ˒ á”—Ê°á”ƒÊłá”˜á”˒ á¶°á”á”ƒá”á”—Ê°ËĄá”‰á”á¶°á”ƒ ËĄá”‰Ê° ĆŁá”ƒÊ·á¶°á”á”á”ƒá” ᶰᔍᔃᶀʰᶰᔒᔇᔉᶀ ʰᔐᔃᶰᔍ ʰᔃᔘʰ ËĄá”’á”›á”ƒ˒ ᔃ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰᶰᔃ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᔃ á”—Ê°á”˜á¶°á”˜á¶°Ëąá”ƒá” á”—ËĄá”ƒá”— ᔈᔃᶰ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰ Êłá”ƒá”˜Ê° Êłá”ƒá”˜Ê° ᔖᔃʰᶀᶰ˒ ᔃ ᔐᶀᔗᔐᔉᶰᔍ ᔈᔉ ᶻᔃʷᔏ ᶻᔃʷᔏ ᶜʰᔘ ᔗᔘ ᔐᔃʰᶀᶰ ᔃᶰ Ê°á”á”˜Ê°Ëąá”ƒá” ʰᔃᔘʰ ËĄá”’Ë‘ ᎎᔉ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᶀᔃ ᔃ ʰᔐᔘʰ Ê°á”á”ƒËąá”ƒá” á”‡á”‰Êł ᶰᶀᔗᔉ ᶜʰᔘ ᔃ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰ ˥ᔉᔗ ᔖᔃʰᔃ˒ ᔗᔘ ᔐᔃ ËĄá”ƒÊ·á” ʰᔃᔘʰ ˥ᔒᔛᶀᶰ ᔃ ʰᔐᔉ̂˥ᔃ Ê°ËĄá¶€á”á¶°á”ƒ ᶀᶰ˥ᔃ̂Êł ᶜʰᔘ˒ ᔗᔘ ᔐᔃʰᶀᶰ ᔃᶰ Ê°á”á”˜Ê°Ëąá”ƒá” ˥ᔒᔎ

             áŽŹ á”—Ê°ËĄá”ƒËĄá”ƒá” ᔃ ᶰᶀʰ ᔏʰᔃ˒ ᔃ ᔐᶀᔗ ˥ᔃ Ê°á”á”ƒËąá”ƒ á”‡á”‰Êłá”—á”˜ ᶜʰᔘˑ ᎎᔐᔉᶀᶜʰʰᔉ ᔖᔃᔏʰᔃᔗ ĆŁÊ°á”˜á”—á”—Ê°ËĄá”‰á¶°á” á”›á¶€Êł ᔗʰᔉᶀᔃ ĆŁÊ°á”˜˒ á”—á¶€Ê°ËĄá”˜á¶€Ê° á¶°á¶€ ʰᔃᔘʰ Ëąá¶€ ËĄá”’á”›á”ƒ ᔐᶀᔗ ˥ᔃ ᔗʰᔉᶀ ᔃᶰᔍ á”‡á”‰Êłá”ƒ ᔃ ᔃ̂ʷᔐ ᔗᶀᔖᔒʰᔗᔘ˒ ʰᔐᔘᶀ ᔃᶻᔃʷᶰᔍᔃ ᔐᶀᔖᔃᔗᔉ Ê°á¶€Ëąá”ƒá”–á¶°á”ƒ ᔗʰᔘ̂ᔏ á”‡á”‰Êł á”—Ê°ËĄá”‰á¶° ᔗʰᔉᶀ Ê°á¶€á”ƒËĄ ᔏʰᔃʷᔖᔃ ᔃ ʰᔉʰ ËĄá”ƒá¶°á”—á¶€Êł ᔗʰᔉᶀᔗᔘ˒ á”—á”ƒÊłá”á¶€á”— Ê°á¶€á”ƒËĄ ᔖᔃʷʰ ᔃᔐᔃʰ ᶜʰᔉᶀ ᔐᔃʷᶀᔗᔘᔃ ᶜʰʰᔘᔃʰ ᔗʰᔉᶀ˒ ˹ᔃᔘᔈᶀ Ëąá”ƒá”á”ƒÊ·Êł ᶜʰᶀ̂ ĆŁÊ°á”ƒ á”‡á”‰Êł ᔐᔉᶀ ᔃᶰᔍ ᔐᔃᶀᔃ ᔇᔘᔏ á¶°á”ƒËĄÊ° ᔃ ˹ᔃᔐ ᔈᔘᔐ˒ ᔗᔘᔏʰᔘᔐᔃ ĆŁá”ƒÊ·á¶°á”—á”˜ ᔃ ᶰᶀʰ ᔏʰᔃᔎ

             áŽŹ ˥ᔃ ʰᔃᶀ ᔃʷᔏᔃʷᶰᔍ ˥ᔒᔎ á”€Ê°ËĄá”ƒÊ°á”—á”˜á”—á”‰ á”–á”ƒËąá”ƒËĄĆŁÊ°á”ƒá”—á¶°á”ƒ ᔖᔘᶰ ᶜʰᔘᶰᔍᶀᶰ˒ ᔃᔐᔃʰᔃ Ê°á”˜á”ƒá¶€Ëąá”‰á¶°á¶°á”ƒ ᔃʷᔐ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶰᔉᶰ \á”ƒá¶°á”Êłá”˜á”ƒËĄá¶€á¶°˒ ᔃᔐᔃʰ ʰᔐᔘʰ ᔃ á”–Ê°á”ƒËĄ ËĄá”‰Ê° á”–Ê°á”ƒËĄ ËĄá”’Ê° ᔃ ᶻᔃʷʰ ᶰᶀᔗᔉ ᔏʰᔃ˒ ᶰᶀᔐᶀᶰ ˥ᶀᔃᔐ ᔗᔃ ᔃᶰᔍ ᔐᔃᶀᶀᶰ ᔃ ˥ᔃ á”á¶€á”—á”—Ê°ËĄá”ƒ ᶠᶀᔃʰ ᔗʰᔉᶀ ᔃˑ ᎔ᶰʰᔐᔘʰ ᔃ Êłá”‰á”á”—á¶€Ê° ᔗʰᔘᔃ ᔃ Êłá”ƒÊ·á¶° ᶜʰʰᔃᶰ Êłá”˜á”ƒËĄ ᶜʰᶀᔃʰᔃ á”‡á”’Êłá”˜á”ƒá”á”ƒ Êłá¶€á”á”—á”˜á¶€ ˥ᔉ̂ᶰᔍ ᶜʰᔉᔐ ᶜʰᔉᔐ˒ ᔃ Ê°á¶°á”ƒÊł ᶰᔃᔐ ᶜʰᔉᔐ ᶜʰᔉᔐᔗᔘ ᔖᔃʷʰ ᔏʰᔃ ᔃ ˥ᔃ á”—Ê°á”‰á¶€Ê°á¶°á”Ê°á¶€ËĄÊ° ᶰᔍᔃᶀ ᔇᔃʷᔏ ʰᔉᔏ ËĄá”’Ë‘

             đ’žÊ°á”˜ á”—ËĄá”ƒá¶€ ˥ᔃᔐ á”‡á”’Êłá”˜á”ƒá” ᔗʰᔉᶰᔍᔗʰᔃʷ ᶰᔘᔃᔐ ᔗᔃᔏᔃʰ ᶜʰᔘᔃᶰ˒ á”–Ê°á”˜ËĄ ʰᔐᔘᶰ ᶰᔘᔃᔐ ᔗᔃᔏ˒ ᔐᶀ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᔏᔃʷᔐ á”—Ê°ËĄá”ƒá¶°á”á”ƒ ᶀᶰ ËĄá¶€á”ƒá¶°á”–á”˜á¶€ ᔖᔃᔏʰᔃᔗᔃ ᔃᶰ ᶀᶰᔗᔃʷᶰ Ê°á”á”ƒËąá”ƒá” á”‡á”‰Êł ᶰᶀᔃ˒ á”‡á”ƒá”—Ê°ËĄá”ƒÊłá”ƒ á”ƒĆŁá”ƒá¶°á”á”ƒ áŽżá”‰á¶€á”‰á” á”—ËĄá”ƒ̂ᶰᔍ ᔖʰᔉᶰᔃ á¶°á¶€ á”—ËĄá”ƒá¶€ á”—ËĄá”ƒ ᔉ̂ᶰᔍ ᔐᔃʷᶀ ᔗᔃᔏ ᔃᶰ á”—Ê°ËĄá¶€Êł ᔈᔘᶰ ᔈᔃᶰ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍᔗᔉ ᔏʰᔃ˒ ᶰᔍᔃʷᶀ Êłá”‰á¶°á”á”ƒ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰ ᶜʰᔘᶰᔍᶀᶰ ᔃ ˥ᔘ̂ ᔃ ᔇᔘ ᶰᔍʰᔃᔗ ᔃˑ ᎞ᔘᶰᔍᔃʷᶀᶰᔃ ʰᶀ ˹ᔘᔐ ᶰᔍᔃʰᔃʰ˒ ᶀᶰ ËĄá”‰Ê° ËĄá”’ Êłá”’á”–á”˜á¶€ ᶰᔉᶀʰᔃʰ ËĄá”‰Ê° á”Ê°á”ƒÊ·á”›á”‰ËĄ ᔐᶀ ˥ᶀᔃᶰ ᶰᶀʰᶰᔃᔃʰ ᔃ ᔃʷᔐ ËĄá”’ ᔗᶀʰ ᔃ ᔛᔃ Ê°Êłá”‰ ᶜʰᶀᔃᶰᔍ ᔗᔃᔏ ᔉ̂ᔐᔎ

             áŽŽá”‰ ᔐᶀ á¶°á¶€ á”ƒĆŁá”ƒá¶°á” ʰᶀ ᶜʰᔘᔃᶰ ᔗᔘ ᶰᔍᔉ ᔃ ᶰᶀʰ˒ ᔉᶰᔍ ᶰᔍᔉ ᔃ ᔈᔃᔐ ᶜʰʰᔃᶰ˒ ᔉᶰᔍ ᶰᔍᔉ ᔃ ᔗᶀʰ á”—á”˜Êł ᔗᶀʰ Ê°Êłá¶€ËĄÊ° á”—Ê°á”ƒÊł ᔃ ᶰᔍᔃᶀ ᔗᔃʷʰ ËĄá”’Ë‘ ᶜʰᔘ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᶀᔃ ᶜʰᔘ ᔃ ᶰᔘᶰ ᔖᔘᔐᔖᔘᶀ ᔗʰᔘᶰᔘᶰᔗᔘ ᔃ ᶰᶀʰ á”—ËĄá”ƒá”— ᔃᔛᔃᶰᔍᶀᶰ˒ ᔃ ᶰᔘᶰᶰᔃ Ê°á¶€á”ƒËĄ ᔖᔃʷʰ Ê°ËĄá”ƒá¶° ᶰᔍᔃᔐ ᔏʰᔃʷᔖᶀᶰ ᔃ á¶°á¶€˒ ËĄá”‰á¶€ËĄá”˜á¶°á” ᔈᔃᶰᔃ ʰᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰ á”‡á”‰Êł ᔃ ᔗᔃʷᶰ ᔗᔃᔏ Ê°ËĄá”ƒÊ·ËĄ ᶰᶀᔎ Ꮇᔘᔐ ËĄá”ƒá”á”ƒÊ° ᶜʰᔘᔃᶰ ᔘ̂ ᔛᔉ ᔛᶀᔃᔘ ᔗᔃʷʰ ᔐᔃʰ ˹ᔉ˒ ʰᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰᶰᔃ á”Ê°á”ƒÊ·á”›á”‰ËĄá”ƒÊ° á”‰Êłá”ƒÊ·Ê° á¶°á”ƒá”˜Ëąá”‰á¶° ᔃᶰᔍ ᔐᔃᶀ ᔃ ËĄá”’ á¶°á¶€ ᔃᔎ

             áŽč᎞ᔀᎿ Ê°ËĄá”ƒ ᔐᔃʷᶀ ᔗᔃᔏ˒ “᎔ Ê·á”’á¶°’á”— á¶ á”’Êłá”á”‰á”— ᔗʰᔉ ʷᔃʞ Êžá”’á”˜Êł á”á¶€ËąËąá”‰ËąË‘ ᔀʰᔉ á¶ á”‰á”‰ËĄá¶€á¶°á” Ëąá”’ Ëąá”—Êłá”’á¶°á”˒ Ê·Ê°á¶€ËĄá”‰ ËĄá”ƒËąá”—á¶€á¶°á” á¶ á”’Êł Ëąá”’ ËĄá”’á¶°á”” ᔗᶀʰ ᔃʷᔐᶻᶀᔃᔗᔉ ᔖᔃʷʰ ᔃ ᔗᔃᔏᶀᶰ ᔃ ᔗᔃʷᶰᔍ ᶠᶀᔃʰ ᔗᔃ ᔗᶀʰ ᔃ ᶀᶰʰᔃᶀ ʰᔃᔘʰ ËĄá”’Ë‘ áŽșᔍᔃᶀʰᶻᔃʷᶰᔍ ᔃ ËĄá”’ ᶰᔉᶀ ᔛᔉ ᶻᔘ˥ ᔗᔃʷʰᶀᶰ˒ ʰᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰ ᶰᔍᔉᶀ ᔖᔃʷʰ ᔗᔃʷᶰᔍ ᔗᔃʷʰᔃ á¶€á¶°Ê°Êłá¶€á”ƒ ᔏʰᔃ ᔃ á¶°á¶€ ᔛᔉ ᶰᔍᔉᶀ ᔃˑ áŽčá”ƒÊ°Ëąá”‰˒ ʰᔉ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᶀᔃ ᔃ ᔗᔃʷᶰ á”ƒĆŁá”ƒá¶°á”á”ƒ ᔃ Ê°Êłá¶€á¶°á”á¶°á”˜á¶° á”‡á”’Êłá”˜á”ƒá” á¶€á¶°á”—Ê°ËĄá”ƒá” á”ˆá”ƒá¶°á”ËĄá”ƒá” ᔗʰᔃ̂ʷᔏ ᔈᔃᶰ ᔃᶰᔍ ʰᶀᔃᶰ˒ ᔗᔘ ᔐᔃʰᶀᶰ ᔃ ᶰᔘᶰᔃʰ á”ˆá”ƒá¶°á”ËĄá”ƒá”á¶°á”ƒ ᔃᶰ ˥ᔃ á”—Ê°ËĄá”‰á¶°á”—á¶€Êł ᶰᔍᔃᶀ ˥ᔒᔎ

             áŽ°á”ƒÊłá”á”ƒ̂Êł ²⁴ ᶜʰʰᔘ̂ᶰᔍ˒ ᔃ á”á”˜á”—Ê°á¶€ËĄÊ° ˥ᔃᶀ ᔗᶀʰ ËĄá”’Ê° ᶻᔃʷᶰᔍ˒ á”‰á¶°á”ËĄá”ƒá¶€ ᔖᔃʷʰᔃ ᔃ á”—Ê°á¶€á¶°ËĄá”˜á¶°á”á”ƒ ᶜʰᔃ̂ᔐ Êłá”‰á¶°á” ᔗʰᔉᶀ á”á¶€Ê°Êłá¶€á¶°á” ᔃᶰ ᔃʷᔐ Êłá¶€á¶°á” ᶰᔍᔃᶀ ËĄá”’ ᔏʰᔃ ᔃ á¶°á¶€ ᔃᔎ ᶜʰᔘᔗᶀ ᔗᔃᔏᔃ ᶜʰᔘ ʰᔐᔉᶀʰʰᔉ ËĄá”ƒá”á”ƒ ᔃ á”—ËĄá”ƒÊ·á” ᶜʰʰᔉ ᔗᔃ ᔐᔃᶀ ᶜʰᔘ ᔃ ʰᔃᶰ ᶀᶰ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰ ĆŁÊ°á¶€á¶° ᔃˑ ᶻᔃᔏ ʰᔃᔘʰ ˥ᔒᔛᶀᶰ˒ ËąÊ°á”ƒá¶°á¶€á”ƒ ᔀʷᔃᶀᶰ⁻ᶀᶰ ˥ᔃ˹ᶀ á¶°á”˜ËĄá”ƒá”—á”‰ ᔃᶰᔍ ᔐᔃᶀᔃ ᶀᶰᶜʰᔉᶀᔃ ᔃ Ëąá”ƒá”˒ “᎔ᔗ'Ëą ᶀᶰ ᔗʰᔉ ʷᔃʞ ʞᔒᔘ ʷᔃᶰᔗ ᔐᔉ˒ ᎔ᔗ'Ëą ᶀᶰ ᔗʰᔉ ʷᔃʞ ʞᔒᔘ Ê°á”’ËĄá”ˆ ᔐᔉ˒ ᔀʰᔉ ʷᔃʞ ʞᔒᔘ ËąÊ°á”’Ê· ᔐᔉ ÊČá”˜Ëąá”— ʷʰᔃᔗ ˥ᔒᔛᔉ'Ëą ᔐᔃᔈᔉ á”’á¶ ˒ ᎔ᔗ'Ëą ᶀᶰ ᔗʰᔉ ʷᔃʞ ʷᔉ ᔐᔃᔏᔉ ˥ᔒᔛᔉ” ᔗᶀʰ Ê°ËĄá”ƒ ËĄá”’ ᔖᶀᔃᶰ ᶜʰʰᔃᶰ ᔃ Ê°Êłá”‰ ᔗᔃ ᶻᔃʷᔏ ᔗᶀʰ ᔃ ᶀᶰʰᔃᶀ á”á”ƒÊ·ËĄÊ° ËĄá”’Ë‘

             đ’žÊ°á”˜ ᔃ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᔉ ᔗᔃʷᶰ ᶻᔉᔗ ᶜʰᔘ Ëąá”ƒÊ·á¶€ ᶠᶀᔃʰ ᔗʰᶀᔃᔐ ᔐᔃᶀ Ê°á”ƒÊł ᔃ á”—á¶€ ᶰᔍᔃʷᶀʰ ᶰᔍᔃʷᶀʰ ᔃˑ Ꮁᶰᔍᔛᔃᶰᔍᶀᶰ ᶰᔍᔉ ᔃ ᔗᶀᔗᶀ ˹ᶀᔃᔐ Ëąá¶€á”ƒá”á”—á”‰ ᶜʰᔘ ʰᔐᔘʰᶰᔃʷᔐ ᔃ ᔗᶀʰ ᔗᔃʷᔖ ᔗʰᔉᶀʰ ᶰᔍᔃᶀ ËĄá”’Ê° ᔃ˒ ᔃ ᶜʰᔉ ᔛᔉ˥ ᔉᶰᔍᔏᶀᔐ ʰᔐᔘʰᶰᔃʷᔐ ᔃ ᔗᶀʰ ᔉ̂ᔐ ᔉ̂ᔐ ᶜʰʰᔃᶰ ᔖᔃʷʰ ᔃ Ê°Êłá”‰ ᶜʰᔘᔃᶰᔍ ᔇᶀᔏ ËĄá”’Ë‘ Ꮇʰᔃʷ ËĄá”ƒá¶€á”ƒÊ° ʰᔃᶰ ˥ᔉ̂ᶰᔖᔘᶀ ˹ᔉ˒ ᔃ Êłá¶€ËĄÊłá”˜á”ƒÊ° ᔐᶀᔖᔃ ᔈᔃᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᔃᶀᔃ ᔛᔃᶰᶰᔉᶀʰᶰᔃ á”–á”˜á”á”‡á¶€ËĄÊ°á”—á”˜á”ƒ á¶€á¶°Ê°Êłá¶€á”ƒá”—á¶°á”ƒ ᔃ ᶰᔉᶀ ᔃˑ áŽčá¶€Ê°Êłá¶€á¶°á”á”ƒ ËĄá”˜á¶°á”á”ƒÊ·á¶€á¶°á”ƒ ᔃʷᔐ ᔗʰᔉᶀ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶻᔃʷᶰᔍ ᶜʰᔘ ᔃ á¶œÊ°á”ƒá¶°á”–á”˜á”ƒËĄ á¶°á¶€ ᔐᔃᶀᶀᶰ ᔃ Ê°Êłá”‰ á”—ËĄá”ƒá”— ᔃ ᶰᶀˑ

             áŽŹá¶°á¶°á”‰ áŽčá”˜ÊłÊłá”ƒÊž⁻á¶€ ᔃ̂Ê· á¶°á”ƒËĄÊ° ËĄá”˜á”—á”˜á”á¶€á¶°˒ á”—á¶€Ëąá”ƒ á”á”˜Êłá¶°á”ƒ á”—Ê°ËĄá”‰á¶° ᶜʰᶀᔃᶀ ᶜʰᶀᔃᶀ ᔗʰᔉᶀ ᔏʰᔃʷᔖᔃ ʰᔉ Ê°ËĄá”ƒ ᔃ Ëąá”ƒá”˒ “᎔ ʷᔃᶰᶰᔃ Ëąá¶€á¶°á” ʞᔒᔘ ᔃ ˥ᔒᔛᔉ Ëąá”’á¶°á”˒ ᎔ ʷᔃᶰᶰᔃ Êłá”’á¶œá” ʞᔒᔘ ᶀᶰ ᔐʞ á”ƒÊłá”Ëą ᔃ˥˥ ᶰᶀᔍʰᔗ ËĄá”’á¶°á”˒ ʞᔉᔃʰˑ ᎔ ʷᔃᶰᶰᔃ ᔍᔉᔗ á”—á”’ ᔏᶰᔒʷ ʞᔒᔘ˒ ᎔ ʷᔃᶰᶰᔃ ËąÊ°á”’Ê· ʞᔒᔘ ᔗʰᔉ á”–á”‰á”ƒá¶œá”‰á¶ á”˜ËĄ ᶠᔉᔉ˥ᶀᶰ' á”’á¶  ᔐʞ ʰᔒᔐᔉ” ᔗᶀʰᔗᔉ ᶜʰᔘ ᔃ á”—Ê°á¶€á¶°ËĄá”˜á¶°á” á”ˆá”˜Ê°á”—Ê°á”˜Ëąá”ƒá” ᔃ á¶°á¶€ ᶻᔒ ᔗᔃ Ê°á¶€á”ƒËĄ ᔃ ᶰᶀʰ ᔏʰᔃˑ ᶜʰᔘ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᶀᔃ ᶜʰᔘ ᔃ ᶠᔃʷᔖ ᔏʰᔃᔐ ᔗʰᔉᶀ ËĄá”’ ᔃˑ ᎏ ᔉᶰ ᔏʰᔃᔐ ᔗʰᔉᶀ ᔇᔃʷᔏ ʰᔉᔏ ËĄá”’Ë‘ 

            đ’žÊ°á”˜ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᔉ ᔏᶀᔃᶰᔍᔃ ᔃ ᔃʷᔐ ᔈᔃᶰ ᶜʰᶀᔃʰ ᶜʰᔘ Ëąá”ƒÊ·á¶€ ᶠᶀᔃʰ Ê°á”ƒÊł ᔃ ᔗᶀʰ Ê°ËĄá”‰ ˥ᔃᶀᶀᶰ˒ Ê°Êłá”ƒá¶°á”Ê°ËĄá”˜á¶€ ᶻᔃᶀ ᔗʰᶀᔃᔐ áŽŸá”˜ËąËąÊžá¶œá”ƒá”—⁻ᶀᶰ˒ “Ëąá”˜á¶œÊ° ᔃ ᶠᔉᔉ˥ᶀᶰ'Ëą ᶜᔒᔐᶀᶰ' á”’á”›á”‰Êł ᔐᔉ˒ á”€Ê°á”‰Êłá”‰ ᶀ˹ Ê·á”’á¶°á”ˆá”‰Êł ᶀᶰ 'ᔐᔒ˹ᔗ á”‰á”›á”‰ÊłÊž ᔗʰᶀᶰᔍ á¶€ ˹ᔉᔉ…ˑ ᎏᶰᔈ ᔗʰᔉ Êłá”‰á”ƒËąá”’á¶° ᶀ˹ á¶œËĄá”‰á”ƒÊł˒ ᶀᔗ'Ëą á”‡á”‰á¶œá”ƒá”˜Ëąá”‰ ʞᔒᔘ á”ƒÊłá”‰ Ê°á”‰Êłá”‰˒ ᔞᔒᔘ'Êłá”‰ ᔗʰᔉ á¶°á”‰á”ƒÊłá”‰Ëąá”— ᔗʰᶀᶰᔍ á”—á”’ ʰᔉᔃᔛᔉᶰ ᔗʰᔃᔗ ᎔'ᔛᔉ ˹ᔉᔉᶰ” ᔗᶀᔃ á”›á”ƒá¶°Êłá”ƒá” ᔗᔉᔐ ˥ᔃ̂ʷᔏ ᔃᶰᔍ Ê°á¶€á”ƒËĄ ᶰᔘᶰ ᔗᔉᔐ ᔗᔃ ᔃ ᶰᶀʰ á”‰Êłá”ƒÊ·Ê° ᔃ ᶀᶰʰᔃᶀ ʰᔃᔘʰ ËĄá”’ ᔃ ᶰᶀʰ ᶻᔃʷᔏ ᔏʰᔃˑ

             áŽčá”ƒÊ°Ëąá”‰˒ ËąÊ°á”ƒá”á”‰Ëąá”–á”‰á”ƒÊłá”‰⁻ᔃ’á¶° ᔈᔘʰᔗʰᔃʷʰ ᔗᔃᔏᔃ ᔃ ʰᔐᶀᶰᔍ ᔃ ËĄá”’ ᔖʰᔘᔃʰ˒ ‘ᎌ á¶œÊłá”˜á”‰ËĄá”—Êž ˥ᔒᔛᔉ’ á”—á¶€ Ê°á¶€á”ƒËĄá”ƒ ᔃ ËĄá”’ ĆŁá”ƒÊ° ᔏʰᔘᔐ ᶰᔍᔉᶀ ʰᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰᶰᔃ ᔖᔃᶰᔍ ËĄá”‰Ê° ˥ᔃᔐ˒ ᶀᶰᶻᔃʷᔐᶰᔃ ᔃʷᔐ ËĄá”‰Ê° ᔗʰᔉᶀ ᔗᔃʷʰ ᶰᔍᔃᶀ ËĄá”’ á”—á”˜Êłá”ƒ ᔐᶀ ᔖᔃʰᶰᶀʰ ᶀᶰᔏᔃ̂Êł˒ Ꮁᔈᔉᶰ ʰᔘᔃᶰᔃ ᎏᔈᔃᔐᔃ ᔇᔃʷʰᶜʰʰᶀᔃᔗᶰᔃ ᔃᔛᔃᶰᔍᔃ á”á¶€Ê°Êłá¶€á¶°á” ËĄá”‰Ê° ᎟ᔃᔗʰᶀᔃᶰ ᔏᔃ̂Êłá”ƒ á¶€á¶°ĆŁÊ°á”‰á¶°á¶°á”ƒ ËĄá”’ á”—Ê°ËĄá”‰á¶°á”á”ƒÊ°˒ ᎟ᔃᔗʰᶀᔃᶰ ᔐᔉᔘʰ ᔖᔃʷʰ Ꮁᔈᔉᶰ ʰᔘᔃᶰ ᔐᔃʷᶀ á”‡á”‰Êłá”ƒ á”Ê°á”ƒÊ·Ê°á”ƒÊł ᔗᔃᔏᔃ ᔃ ËĄá”’ ᔛᔃʰ Êłá”ƒá” Êłá”ƒá” ᶜʰʰᔃᶰ ᔏʰᔃᔎ

             á”€Ê°á¶€á¶°ËĄá”˜á¶°á” ᶰᔃ̂ ᔗᶀʰ Ê°Êłá¶€á”ƒá”— ᶰᔍᔃʷᶀʰ ᶰᔍᔃʷᶀʰᔃ ᔃ̂Ê· ËĄá”ƒÊ·á¶€ ᔗʰᔃ̂ᔐ á¶œÊ°Ê°á”ƒËĄÊ°á”ƒ˒ “Ꮇʰᔃʷᶀᔃʰ ᶰᔍᔉ á¶€ ᔃʷᔐˀ” ᔗᶀᔃ ᶻᔃʷᶰ ᔃ ᶰᔉᶀ ᔃᶰᔍ ᔏʰᔃᶰ˒ ᔃ ᔈᔃᔐ ᶜʰʰᔘ̂ᶰᔍᶀᶰ ᶻᔃʷᶰ ᶰᔉᶀ ᔈᔃʷᶰ ᔗᔃʷʰ ᔐᔃʰ ˹ᔉ˒ ᔃ á”—Ê°á¶€ËĄ ᶻᔃʷᶰ ᶜʰᔘ ᔃ ʰᔐᔘ ᔗᔃʷʰ ᶰᔍᔃᶀ ᔈᔃʷᶰ ËĄá”’ ᔗᶀʰ ᔃ Ê°Êłá¶€á”ƒá¶° ᶜʰᶀᔃᶰᶰᔃ á”—ËĄá”˜á”á”ƒ ËĄá”˜á¶°á”Êłá”˜̂ᶰᔎ á”›á”ƒá¶°ËĄá”ƒËĄÊłá”˜á”ƒá”—á¶€ ᶰᔍᔉᶀᶀᶰ˒ “ᎎᔉᶀ ʰᶀ ᔐᔃʷ ᔃᶰ Ëąá”ƒÊ·á¶€˒ ᎎᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰᶰᔃ ᔛᔃᶰᔈᔘᔃᶀ” ᔃ ËĄá”’ Ëąá”ƒá” ᔏʰᔘᔐ ᔗᔃᔏᔃ ᶜʰᔘᔎ ᎎᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰᶰᔃ ᔃ á¶°á”ƒËąá”ƒá”— ᔖᔒʰ ËĄá”‰Ê° á”—á”ƒÊ·ÊłÊ°á¶°á”ƒ Ê°ËĄá¶€á”ƒá” ʰᶰᔘ ᔃ ᶰᔘᶰᔍ Êłá”‰á¶€ ĆŁÊ°á¶€á¶° ᔃ ËĄá”’ á¶°á¶€ Ëąá¶€ ᔃᔎ 

            Ꮇʰᔃ ʰᔐᔉᶀᶜʰʰᶀᔃ ᔛᔃ ʰᔐᔃᶰᔍᔃᶀʰ á”—á”˜Êł ᔏʰᔃᶰ˒ ᔃ ᶜʰʰᔃᶰ ËĄá”‰Ê° ᔛᔃᶰᔍ ᔃ ᔃʷᔐ ᔃ ᶰᔍᔃᶀ ËĄá”’Ë‘ áŽčá¶€ ᔈᔃᶰᔍ Êłá”ƒÊ·á¶° ᶜʰᔘᶰᔍᔃ á”—Ê°á”˜á”—ËĄá”˜á”á¶°á”ƒ ˹ᶀᔃᔐ ËĄá”ƒÊ° ᔃ ᔐᔃᔐᔃʷʰ ʰᔉᔏ ËĄá”’Ë‘ Ꮀᔘᔐᔈᔉ ᔐᔉᶀ ᔈᔉ̂á”— ᶜʰʰᔘ̂ᶰᔍ ËĄá”‰á”á”ƒ ʰᔘᶰ ᶜʰᔃᔗᔘᔃᶰ ᶀᶰᔖʰᔘᔐᔃʰ˒ ᶰᔍᔃᶀʰᔗᔘᔃʰᶰᔃ ᶠᶀᔐᶀᶰ ᔃ ᔛᔃᔘᔏʰᔃᶰᶰᔃ ᔗʰᔘ Ê°á¶°á”ƒÊ·ËĄá¶€á¶°˒ ʰᔉ ËĄá”‰á¶€á”ƒ ᔖᶀᔃᶰ ᔛᔉ ᔐᔃᶰᔃʰ ᔗᶀᶀᶰ˒ ᶻᶀᔃᔏᔐᶀ ËĄá”‰Ê° Ê°ËĄá”ƒ Ê°Êłá¶€ËĄá”—á”˜ ᔗᔃᔐ ᔗᔃᔏᔗᔉ á”Ê°á”ƒÊ·Ê°á”ƒÊłá¶°á”ƒ ᶰᔘᶰ ᶜʰᔘ ᔃ ᶻᔘᔏ ĆŁá”ƒÊ·á”á”–á”˜á¶€ ᔛᔉ ᔗᔃ ᔃ á¶°á¶€ ᶻᔃʷᔏ ᔃˑ ᶜʰᔘ ᶰᔘᶰ ᔏᔉʰ Ëąá”ƒÊ·á” á”ƒĆŁá”ƒá¶°á” ᶰᔍᔉᶀ ᶜʰᔘᔃᶰ ᔃ á¶°á¶€˒ ʰᔉ á”Ê°á”ƒÊ·á”›á”‰ËĄá”ƒ Ê°ËĄá”ƒ ËĄá”˜á¶°á”Êłá”˜̂á¶°˒ Ê°ËĄá”ƒ á”—Ê°á¶€ËĄá”—á¶€á”—Ê°á”‰á¶€ ËĄá”‰Ê° ᔗʰᔘ̂ᔏ á”‡á”‰Êł á”‡á”‰Êłá”—á”‰ ᔃᶰ á¶€á¶°á”—Ê°á”˜Ê°Êłá”˜̂ᔏᔃ˒ á”Ê°á”ƒÊ·Ê°á”ƒÊłá¶°á”ƒ ʰᔐᔃᶰᔍᔃ ᔃᶰ ᶻᔘᔏ ᶜʰᔃᶀ ᶜʰʰᔘᔃʰ á¶ á”’ ᶰᶀᔎ


Thursday, October 15, 2015

Recollection of the past - IV


Relieving the past!

"Min hmangaih em" ka han ti a.

"Aw, hmangaih e" tiin mi chhang a.

"Anih leh hlim taka awm turin mi duh em?" ka han tih chuan ka thin chu a phut hian a phu dut dut tawh a.

"Tehreng mai" nui sak pah chuan a han ti a.

"Anih leh thil pakhat chiah min tihsak thei ang em?" ka han tih chuan, lungngaih hmel takin a meng hnuai lap a, lehlam mi hawisan ta a.

A natna chu a nasat tawh em avang chuan inthlahrun hmel tak maiin, "Ka thei na meuh ang emaw chu le" a han ti a.

"I tih theih awm ang ni sela, i ti ang em?" tiin ka la zawt lui ta zel a.

Chutih lai boruaka ka awmdan chu sawifiah mai har tak a ni. Thinrimna, lungchhiatna, hmangaihna, hlauhthawnna, beiseina te chuan tuilian ang maiin mi khuh hlup hlup a ni ber a.

Ani chuan ka lam a lo hawi phei leh a, ngunthluk tak maiin mi melh vawng vawng a, chutah zet chuan ka thaw tha ngam tawhlo a ni ber.
Kawlphe ang maia rang hian ka thinlung chu tihvarin a awm nghal a, tuma lakah hetiang taka rilru tuiralna hi ka pu leh thei tawh ngai lovang tih chu ka chiang ta em em a ni! 

A mitmeng ka han thlir chiah phei chuan, hringnun thlak danglam dawrh chakna chuan namenlovin ka nun a rawn nem her sawk a. A dinhmun thlak danglam nan ka nun hian chhiatna tawp tawk dawn pawh ni sela, chu aia thil tih chak reng reng nei hian ka inring mawlh lo a ni!

Ka ngaihtuahna ril ber berte chu hrilh ka chak em em a, mahse chutih lai tak chuan tham chial hian, "Aw" tiin mi chhang ta a. A aw chu chau tawh viau mahsela, thutiam hian a khat ngawih ngawihin ka hre pek a.

Theihpatawpa insum chung chuan a kut ka la a, a hmui chu ka fawp a. A hmaifang dang lap tawh, mahse duhawmna tinreng infawhkhawmna chu ka chul ta a. A vun no zia ka hre thar a, a mitmenga zawiawina lo lang pawh ka hmuh hmaih miah lo. Ka hrawk a rawn tawt tha leh a, mahse a damna thlen turin engmah tih theih ka neih loh zia ka hrechhuak nghal si.

Kan pahniha hmalam hun pawhsei chu ka tan tihrual ni lo mahsela, a duhzawng tak tihsak erawh ka la thei a ni tih ka inhria a. Ka thinlungin a titura min duh a ni tih pawh ka hai mawlh lo! Nem thei ang berin ka nuih sak a, ani pawh chuan na vak lo, a theih tawkin ka kut chu a hum salh bawk a. 

Ka thiltih tumah chuan mi ringtawk tih hriat tak mai hian a mit chuan mi han tiphur pah bawk a!

Ka ka ka ang a, ka thinlung ril bera atanga thaw lo chhuak mil chiah chuan, "Min nei duh ang em?" ka han ti ta a!

Ka hmangaih che

"Ka hmeltha i ti em?" ti a ka zawh chuan,"Ti lo" tiin min chhang a.

"Anih, ka thau i tia mi?" ka tih chuan,"Aw" tiin min chhang a.

"Kumkhua atana keimah nena hun hman liam i duh em?" ka tih chuan,
"Duhlo" tiin min chhang leh a.

"Anih leh tunah hian kalsan ta che ila, i tap ang em?" ka ti leh a,
"Tap lovang" tiin min chhang nghut a.

Ka duhtawk ka ngah tawh tlat a, lunghnur takin kalsawn tumin ka inher lai tak chuan, ka banah a vuan a, "Kal suh, la tawi khawmuang lawk teh" a ti sap a.

Lungrun em ema mi thlek pah chuan, heng thu mawi em em hi a chham ta a ni.

"I hmeltha ka ti a ni mai lo, i duhawmin i ngainatawm chungchuang ka ti a ni zawk e."

"I thau ka tih khan i tisa lam ka thlir lova, i thinlunga thau tha ka sawi a ni zawk e."

"Kumkhua atana nang nena hun hman hi ka duhlo a ni lo, a mamawhin ka mamawh ngawih ngawih che a ni zawk a sin!"

"Chuan duhtak, mi kalsan ni la tap tur ka awm lovang, thihna chu ka chan a nih dawn avangin"


A kiangah chuan ka thu hnawk a, lungchim em emin ka kuah a, a hmui chu ka fawp ta vawng vawng a. Sakrament them ei ang maia thianghlim zuk nia!

Recollection of the past - III




Khawvel a ding!

Dawr atanga kan chhuah hnu chuan an In lam panin muangchangin kan phei dun ta a. Favang boruak anih avangin shawl a bat a, kei pawhin ka jacket chhuanvawr ber ka ha ve bawk a.

"Mi hian mak min tiin, mi min hmuh dan pawh hi a pangngai chiah lo ti raw?" tiin mi zawt thut a. 

Chhan nghal mai ngaihna ka hriat loh avangin ka hawi kual ruk ruk a.

"Nang pawh hian hmeichhe khawsak mak tak niin min hria ti raw?" a han tih zui phei chuan sawi tur ka haichham tak zet zet tawh a ni.

Mahse, "Enge i sawi awmzia chu?" ka ti lui thei hram a.

"Ka hria a lawm, zep tum duh lem suh" mi han tih takah chuan dawt sawi zui zel ka ngam tawh lo.

"Tupawh chuan maksak an ti che a lo ni thei e. Kei chuan nang aia hmeichhe duhawm leh ngainatawm reng reng ka hre lo. I nun a ngil a, mi pawisawi i hlau em em thin; i nihna ang hi ka nihna atana ka duh em em a ni" ka han tih chuan rimawi ang mai hian zawite-in a nui sak a.

"Tun atang chuan thudik chauh min hrilh tawh ang tih min tiam rawh" a han tih chuan, "Awle, tun atang chuan thudik tak bak ka sawi tawh ngai lovang a, hrilh pawh ka hrilh tawh ngai lovang che," ka ti ta a.

Thingbuk hnuai kan thlen chuan ngawi rengin a kut ka vuan a, ka lamah ka pawt hnai riai riai a, duhthawh, nem tak siin a hmui chu ka fawp ta a. Ani pawh chuan nem tak bawkin min chhang let a.

"Ka hmangaih che, tawnhriat ka neih ve tawhah chuan nang tluk renga tawnhriat duhawm ka la tawng ngai lo" ka han tih chuan rang lutukin ka kuahna ata a tal pit ta thut a.

A mittui hnam sawk chu ka hmu reng a, "Khawngaih takin, khawngaihin chutiang thu zawng sawi suh" a ti ta mai a.

A ngaihna reng reng ka hrethiam lo. 

"Ka ti tak tak a lawm" ka han tih pawh chuan, "Ni lo, chutiangin ka lakah awm suh" tih pah chuan ngui hmel tak, chauh hmel tak bawk chuan lehlam mi hawisan ta a.

"Ka tih palh a ni, min hrethiam rawh" a han tih chuan, "Ngati nge, ka thianten an sawi i hlauh vang nge, enge ni? Anni ai chuan ka ngai pawihmawh zawk che tih i hria a lawm. Anni chu eng atan mah ka ti tawh hlei nem" ka han ti leh a. 

Ka mang hi a ang em em a, hlauhthawnna lian tak mai chuan min zem chiai chiai hian ka hre tawh a.

Ka kut a la a, ka hmuiah chuan mi han fawp a, "Min hmangaih thei lovang, min hmangaih ngai suh! Thian angin kan inkawm thei a, nitin i duh chuan kan inhmu thei a lawm, mahse mi zawng i hmangaih tur a ni lo" a han tih phei chuan, thil diklo a awm tih ka hrechiang ta tak zet zet a ni.

"Engvang chuan maw, a chhan min hrilh tur a ni" ka han tih chuan, reife chhung chu a ngawi ta vang vang a. 

A mittui chu a parawl tuau mai a, zawi sap hian, "Ka damlo a, ka na tak zet a ni" a ti ta a.

Ka thaw huai a, "Chungte chu i inenkawl ang a, i dam leh thuai mai dawn a lawm" ka han tih chuan, a hma aia lungngai zual niawm tak hian a vanvadak a, "Ni lo, ka damlo ka tih hian ka thi dawn a ni zawk. Thisen Cancer ka vei a ni"

Vawilehkhatah khawvel chu a reh nghal duk a, ka khawhmuh chu a phe ruai nghal bawk a. Ka ngaihtuahna pawh chu a chawl nghal vek hian ka hria. Ka thinlung chhungril ber chu dan rualloh hian a tap ta zawih zawih a ni!

She was so young!

A thih hma lawka ka va hmuh tum khat chuan, bathlarah hian thutthleng nghenchhan neiah ni lum ai pahin a lo thu dang bam a!

"Enge i an, i mu tha thei maw?" ka tih zawng ngawt pawh chuan ka hnuk a ulh a, pachan har ka ti ngawih ngawih a ni. 

Chu zawhna chu a mize nghet tarlanna pakhat nia ka hriat ngei hmang chuan, zawite-a nui chung chuan,"Ka tha a lawm, i mut a tui zawk maw?" min ti hlauh anih kha!

Ka lam a rawn hawi a, a chalsam uai hniang hui kian pah chuan, "Ka bulah hian lo thu hnai la, khua hi a mawi bawk a; ka rilru ka hrilh mai mai ang che" a han ti a. Lungchim takin a bulah chuan ka zuk thu ta a!

"Kan intawn hmasak ber ni khan, ka thinlung chhungril ber pindan thima lei khekahte chuan Pangpar hi ka hriat miah loh hian an lo tiak a lo ni a. 'Ka hmangaih che' min tih zan phei kha chuan mutmu reng reng ka tuah thei lo. Damlaite nun chu mang ram aia a duhawm miau vang a ni"

A mitmeng chau tak chuan mi melh vawng vawng a, tawng tuma ka ka ka'n ang zauh chu a kut chak tawhlo tak chuan a rawn hup a, "Ka natna kan hriatchhuah tirh phat atang khan, engkim hmachhawn tur hian ka inpeih a sin. Ka nun pawh Ka Pathian duhdan ang taka nuam tak leh enghelh nei reng reng lova hman liam ka tum a. Mahse nang hi chu ruamhman lawknaah chuan i telve ang tih ngaihna reng reng ka hre lo a ni!"

Chu thu chuan ka thinlung chhungril ber chu hriau hmawra vih ang sawk hian a khei thi nghal a! Thu leh hla, amah kawm hlim tuma kawng ka kal laia ka khawlkhawm zawng zawngte chu kawlkilah dan rual lohvin an liam vawng vawng a ni ber!

Ka rilru ngaihtuahna chu ka hmelah chhiar theihin a lo lang chhuak a ni chek ang chu, a kut cher tawh tak chuan ka hmai chu thei leh thei lovin a rawn chul a, "Ruahman lawk ni si lovah chuan ruahman lawkna khum vek khawpa ruahmanna duhawm i ni ang tih ka hre phak lo a ni" a han tih chuan ka lungchhiat hi a zual ngawih ngawih a, tah hawm hawm baka nawmna thlentu engmah ka hriatlohna chu ka haw ta ngawih ngawih a ni.

Zawi muangin a lu a her rem a, kawlkila sava rual thlawk chu a thlir vawng vawng a, "Nang nena tarkun thleng dam dun a, hringnun duhawm ber ber chhiar dun tluka thlakhlelh reng ka nei lo! Thihna chu ka hlau a ni lo! Nang nena hun kan hmang tam thei lo tur ka ngaihtuah chang erawh chuan, ka Pathian pawisawi hlau tak chung hian ka thinlung ril ber atanga lungngaihna infawkkhawm chu ka mittuiah a rawn far thin a ni"

Vante u, lei thuahthipa sualna avanga hrem tuar mekte leh van chhawng sang bera hmangaihna par tlana hlimna kawltu zawng zawngte u, eng chu nge in fanu hian a tihsual palh a, in lungawilohna chu a chungah in burbun tak mai le?


Ka thinlung chu a saruak vek a, khuarkhurum mawng nei lova thlak pil vawn vawn ang maiin ka ngaihtuahna chuan mumal reng reng a nei thei ta lo va!

Recollection of the past - II


Confession !

"I hnenah hian thuruk sawi ka duh tlat a ni" a han tih chuan ka ngaih a tha tehchiam lo.

"Enge ni ta a?" ka ti chhuak thei hram a.

"Khawvela nui hmel ka hmuh tawh zawng zawngah, i nui ver ver tluka mawi leh hmuhnawm tih reng reng ka la nei lo" nui pah chuan a ti ta rohva!

Chutia ka rinloh tak maia mi han tih takah chuan ka hamhaih a, minute khat dawn chu amah thlir reng pahin ka ngawi ta ringawt a!

Muangchangin ka hmui ka siam rem a, "I hnenah hian thuruk sawi ve duh ka nei a" ka'n ti ve ta ngawt a!

"I duh phawt chuan thutak pawh han sawi ta poh che" mi han ti a.

"Khawvela hmuhnawm leh mawi i tih ber lo awm chhan chu tudang ni lovin nang ngei hi i lo ni e" ka'n ti ve ta hnap anih kha!

Ni, hmeichhia hi chu an mak a ni. Lawmthu sawi hi an thiam em em tlat zel! Nuih sak pahin ka kut a vuan a, ka tukhum chul pah chuan ngunthluk tak mai hian mi fawp ta vawng vawng a!

A mi fawhna chuan kan thinlungah naupan chhiatna a rawn thlen a, hringnuna ka kum tamna chenin a eiral riai riai ni ber hian ka hre ta hial a!

A Thi Ta !

(In memorialise of something good)

A natna ka'n hriatchhuah atanga kar thumna chiahah a thi ta a. Chumi hma kar khat vel a la awm anga tih turah tum khat chu kan pahnih chauha bathlara kan inawmtlei laiin,"Thil pakhat min tihpui thei ang em?" 

A aw chu zawi hle mahse a fiah tha hle a, phutna awki ka hriat tawh a zawngah chuan phutna chhan chakawm ber a ni hial ta ve ang.

"Tehreng mai, engpawh tihsak che a, tihpui che ka huam tih i hria a lawm" ka han tih chuan mawi tak, tawi tak si hian mi nuih seih a. 

"Ka nu thlanah mi zuk hruai la, hun fianrial mi zuk hmanpui la ka duh a ni" a ti ta a. 

Chutia a tih paha a mitmeng ka enchimloha mi han melh dan mawlh mai kha, hmuh leh ka chak thin!

Ni, mi hnena thil a dil emaw ngenna a siam reng reng hian, hnial har tak maia thinlung dek a thiam em em a. Mi thinlung hneh erawh a tum a ni hauh si lo! Amahah chuan mi hneh theihna thuruk a awm ni ber hian ka hre zawk. 

Motor ka zuk la a, Thlanmual thleng motor-a kal theih anih avangin muangchangin Thlanmual kan pan dun ta a.

Kan Veng Thlanmual atang hian Bangladesh ramri a lang ruih a, ralkhat atanga hmuh phak chinah Lungsen, Thehlep, Hauruang, Vanhne Thuampui khuate an awm bawk a.

A nu thlan chu a lo hnawk niaih a, tifai tura hun remchang nei an awmloh avangin ka theih ang angin hnimte chu ka han pawt fai zung zung a.

Thlanlunga thu inziak ka chhiar chuan ka rilru a na thar ta tlat a ni. Kum zat ka zuk enin, chhiarkawp dana number tam a ni tlat lo tih ka hmu a, chu chhiarkawp aia tlem ngeiin ka duhber thlan chu an la ker ve thuai dawn a ni tih ka hriatchhuah tlat avangin.

Chu ngaihtuahna chuan a rukin nasa takin mi vel chiam a! Thinlai ril bera natna vawrtawp lo thleng avang chuan thluak hnathawh a chawlawl nghal a, ngaihtuahna fim chenin chhem bovin an awm zo ta!

Ani pawh ngawi rengin a nu thlanlung chu a vuan a, tah erawh a taplo! A nu nena an intawh hun a hnai tawh tih a lo hre daih tawh a ni ngei ang! Chutiang ang ngaihtuah chhuahna thinlung lo pai ve ni ila chuan, ka thawipikna kha tlemin a kiang tur a nia!

Dar chanve dawn a nu thlan kianga a awm hnu chuan muangchangin a rawn tho chhuak a. Thlanmual thar chhipa Bukah chuan kan chho ta a. Ngawi rengin ka kut a vuan a, kawlkil eng mawi tak mai chu a hmuh hnuhnun ber tum niawm tak turin a thlir ta vawng vawng a.

Chu hun dangdai takah chuan Ni thlar chu rawng eng, a sen leh a dumpawl hian an inchawih chiai a, vanrang chhum them kara Ni zung rawn thlur sung maite chu Chhimbal rawng ang mai hian an chikim bawk a. Ni zung rawn lang hnuhnung apiang mai chu an hmuhnawm emaw tih mai tur a ni.

Vante chu rawng sen, a sendang leh rawng eng ten, Van kawngka rawn inhawng atanga, Vante ropuina lo luangchhuak ang maiin an pawlh mawi ta a!

"Sawtiang ang taka mawi, duhawm leh hmuhnawm saw ka la hmu ngai lo reng reng! An va hmuhnawmin ka Pathian hi a lo va themthiam tak em!" tiin kawlkila Ni tla tur thlir reng pah chuan a han ti sap a.

Chutia a sawilai chuan Amah chu ka thlir ngawih ngawih a ni tih reng a hre lo!

"Kei pawh tiang reng renga thil mawi, duhawm leh hmuhnawm, Pathian kutchhuak hi ka la hmu ngai bik lo" amah en reng chung chuan ka ti sap a!

A thihni a ka awmdan chipchiar sawi ka tum rih lo! Mahse khawhar lenpui zan khatna-a ka thu chham erawh ka'n tarlang hram teh ang!

'Famrolungmual i liam ni khan,
Hmangaihna mittui leh Saron par ka thliah che kha;
I sakhming ka thinlaiah rial angin dai suh se,
I sakruang ka enchimloh nen;
Ka thinlung phekah hmangaihna tui chiah ngei chuan,
Kan intawn leh huna kan chhiar dun atan ziakin ka vawng tha nang e!
Lei pangpar mawi a chuai ta, 
Duhawmna hman dak thianloh kawltu chu;
Pathian faten a partlan an chak luatah;
Hringmi thinlai na tur reng dawn lovin,

Vantual mawi ve tawh turin min chhuhluih sak ta si maw!'

Recollection of the past - I


It's been a long time ago! She was sick and about to die!

"I hlauthawng em"

Engtin emaw tak hian Amah ka hriatchian em avang zawkin 'Hlau love" tia min chhan ka ring a. Pathian remruatte chu mihring dan theih a ni lo va, puitling chuan ngaihthatnan dawt var kan sawi thin tih ka hre reng si a!

Thei leh thei lovin a lu a her remin, mi thlekna lam chu thei leh thei lovin a han sawn a,

"Aw" a tawpah chuan a han ti a.

"Englai pawhin ka hlauthawng a lawm"

"Mahse, i va lantir ngai si love?"

"Lantir ngai e, a rukin ka lantir reng a lawm"

"A chhan chu mi rintawk loh vang a ni maw?"

"Ni love, nang pawh i hlauthawng em em tih ka hria a lawm. Mahse chu aia hlauh zawk chu ka la nei cheu a sin!"

"Enge ni le?"

"Nang nena hun kan hmang tam thei dawn tawhlo tih ka hriatna hian hlauhthawnna namenlo mi thlen zawk a ni!"

Ani chu Hmeichhe dang reng a ang lo, a lo lan tawh chuan kan vai mai hian sual ta bik riaua inhriatna, Inthurual tak maiin kan nei tlang tlat zel!

Ka lam hawia a rawn inher rem phei chuan, eng sual pawh ti lo mah ila, dam ve tlakah ka in ngailo hial thin!

Hun reilote chhung niin thawnthu bua inziak ang pawh a ni lo. Mahse kan infawh hmasak berna chu engtin emaw a nuam riau a, ka thil hriatchhun pawh engtikah mah chu hun danglam bik chu ka theihnghilh tawh ngai lovang tih hi a ni thin!

"Vawiin a ka thil zirchhuah i hre duh em?" a han ti a.

"E, sawi ta che, ka lo ngaithla kiau dawn nia" ka ti a.

"Pathian hian keimahina ruahmanna ka neih aia lian hian ka tan ruamhmanna lian zawk a lo nei reng tih ka hrechhuak a. Ka damlohna avang hian nang hi ka hnenah a rawn tir ta che a. Ka hun reilote chhung chu nuam tak leh hlimawm taka hmang thei nan. Ka tan chuan van atanga hnemtu Vantirhkoh lo chhuk i ni reng si a!"

Ka nghilh dup a, aw reng reng ka chhuah thei ta lova!

Cabin Love!

Lunglei Civil Hospital Cabin kha tuna kan Cabin neih ang hi a la ni lem lova. Ka pa thahnemngaihna avang chauhin (a hnuah chu pawh chu ka hrechhuak chauh, ka la sawi ang) Cabin No. 1-ah chuan (Cabin hi 4 chiah a awm) kar khat lai a awm tawh a.

Chumi ni chuan ruah a sur cherh cherh a, chhum a zing chiai chiai bawk a. Chawhnu dar 2 vel ni ta-in ka hria, Cabin lam pan chuan ka kal leh ta a. Khua a hnim ang bawkin ka rilru chu a harhvang mawlh lo. Mite chu an duhberte hnen pana an kalkawngah hmalam beiseina duhawm tinrengte nen an kal thin tihte ka ngaihtuah a.

Keia duhber panna kawng ve lem nakin lawka thenna, thenna rau rauah pawh thenna chiangkuang ber mai; damlaite zinkawng tawp, ka zawhve tur ni bawk si lo a ni si a. Chu ka kalkawng han thim em em zia leh khawharthlak em em zia chu, thlanmual meuh pawh ka kalkawng ai chuan a khawharthlak loh ta ve ang!

Ka thiam ang tawka mawihawih leh nelawm chuan ka nui lut sang a,

 "Vawiin lam chu khua a nuam si lova, i nat a zual phah hial lo maw?" ka han ti ngawt a. Ka inchhir leh nghal tlat.

Ani lakah chuan ngaihtuahna thim lam chi reng reng hian hmun an chang ve ngai lo tih ka theihnghilh a, ka thinlung pindan thima hnukluh ka tum tih ka hrechhuak tlat a ni.

Hlim taka min nuih seih pah chuan, "Ka Pathian hnenah i hnena ka duh sawi phalna ka lo dil a, i lo lan takah hi chuan ka khawvel zim zet mai hi a tet ang ang hian a mawi a zual thin"

A theih ang tawkin rilru inhawng tih hriat em em hian a nui hawk hawk a, min hmuh avangin a hmaifangah chuan lawmna thisen zam a rawn lang chhuak hial a ni!

Chutiang mi lakah chuan engtin nge lungngaihna hmel i chhuah reng theih ang a, lungzing taka i khawsak fo theih ang ni!

Chu lungzinna hmuna min hruai chhuak a, leilung mawina tinreng an parvulna hmuna mi han chentir dan mawlh mai hi theihnghilh har ka ti thin!

"Ka thinlung pindan, tu tan maha hmun ka la pek ngai reng reng lohvah chuan hmun nuam leh duhawm ber i rawn nei thei a. Lei thil leh vaivut mai mai ka thehna hmunah ngei chuan pangpar mawi takin i rawn vultir ta si a.

Nang hi chu tawng miahlo che pawh ni ila, ka ngai veng veng che hian ka inring thin a ni!

Ka hmangaihna che hi leili hausakna khum sawi rual loh, mit hmuhna tinreng aia mawi chungchuang; zalenna ai pawh a hlu, nunna hnar boruak aia thianghlim a ni si a.

Ka nihna sual ber chu nang ka hmangaihna che hi a ni si.

Ka hriat miahloh lai khan ka timur tinah rawn vak lutin, ka thisenzam tin maite chu i rawn bei a, ka thinlungah hnehna i rawn chang ta si a" tiin khawvel a parvul tir anih kha!

Lei leh van kara kei mi suaksual tlaktlailo, hmantlakna awm lo tawp; englai pawha ke chheh sual reng lakah, Lasite tang bela duhawmna tinreng kawltu damna chu khawiah nge a awm a, a man chu thihna pawh ni se tu hnena pek tur nge min hrilh lul rawh u!


Hmeichhia a zawnga minu tih hlawh zo, a hmelthatna leh duhawmna zawng zawng belhchhah tura a hringnun vawng thianghlim a, uluk tlat mi, ama nun ngei atanga hlimna leh lawmna chharchhuaktu chuan tupawi nge a sawi a, Natna khum chu a hahchawlhna hmunah a chan tak mai ni?

Zofate kan thiang zau (Liberal) tial tial hi !

        Nula pakhat chu mualpho takin Social Media lamah, a chhe zawngin a lar chiam a. Mahse, áč­ hangthar tam takin an lo dawnsawn dan era...