‘Mi a nihna dik tak i hriat duh chuan, a kutah thuneihna pe rawh’
Mizoram chuan a Political
History-a Chief minister lâr ber nei mekin, Social Media lama a chanchin
chuanna reng rengte chuan phung zinga piring vawr tlukin bawrtu an ngah a. A
bik takin politics tui nû la dâwt phâk chiah lo, Party chhûngril nun inkhaidiat
hre phâk tak tak lo ṭhalai leh upa
lam, tapchhak zawl politics bak hriatna nei lem loteah Pu Duhoma hi a tla nâ
ngawih ngawih a ni ber! CM atân kan lo thlang har lutuk a ni! Hman hmanah khân
thuneihna lo chantir tawh tur a nia, tihte hi a chungchang an sawi dan a ni ta.
Pu Duhoma hi Vanglaini
kal tlanga duhsakna hlan hmasa bertu kha ka ni ve a. Chief Minister kan neih
tawh zinga thu sawi thiam ber, an sawi Hitler-a ang maia mipui thinlung deka
thu sawi theihna kâ nei a nih piah lamah, Social Media hi Politics hmanraw ṭangkai ber pakhat a ni chho ta tih hre thiamtu a nih
bawk avangin, mi dang kal tlanga in direct-a intih lâr a thiam em em a. Intih
hotu leh intih lal pawh a thiam narawh e! Tun hnaiah phei chuan India rama
State râlmuang berah hian, podium lama thu a sawiin a kiangah Security an ding
vah zel tawh a nih hi!
Pu Lalduhoma politics
zinkawng, ZPM-in sawrkarna an chan hnu aṭanga a zinkawng bika hi a ngaihnawm hle a. A ngaihnawm
dana erawh mit var tak tân chuan a hmuhnawm em em lem hauh loh thung! ZPM rawn
inzial mum chhoh ṭantirh,
campaign vanglai kha chuan thiam takin mi phenah inphah hniam takin a awm mai
a. Thu a sawi hunah thiam takin thu a sawi a, hotute thu awih thei ber ang
maiin Zoram mipuite hmaah a rawn inlan ṭhin. Tu pawh thurualpui theitu ang maiin a awm hniam
thei a, inthlan hma leh sawrkarna an chan tirhte thleng khân ZPM chu Collective
Leadership a nihna kan hmu reng a, Pu Lalduhoma pawh a inphah hniam thiam hle.
Mahse, hun a lo kal deuh
deuh a, a zia a chhuah chho ta tak tak a! A hmasa berin Ministry hnuaia hna
lian leh pawimawh zawng zawng a kuta dah vek turin, Restricted Tender chu CM
Approval ngaiin a dah a. Amah ngeiin dan 5 bawhchhiatna a tih chu Er Ruata
Sailo chhuanlama hmangin Restricted Tender hmangin a mi leh sate a vulh chho ta
char char a. 1st Class Contractor an neih mumal miau loh avangin Contract
work pangngai ang lo, Dept Works lamah a ṭuan chho ta bawk.
Works Dept chang miah si
lova Dept mawm a thunun tlat dan chiang takin ka sawi tawh a, la chhiar lo tân
chuan Zoram Darthlalang, Utube Channel lamah en theih reng a ni. Chu mai bakah
sum hlawm lian awmna zawng zawng; Social Welfare &
Tribal Affairs Dept aṭangin
Tribal Affairs bik hi la chhuakin Planning Dept (CM Portfolio) ah a behtir. District
Council & Minority Affairs Dept hnuaia sum hlawm lian tak tak awmna, PMJVK
pawh Planning Dept hnuaiah a dah leh hmak bawk. Restricted Tender zawng zawng
CM approval lo chuan tih theih a ni tawh lo a, he mi kal tlang hian Works Depts
zawng zawng a thunun fai ta vek bawk.
CSR
dil tura NGO lamin zalenna zau tak an neih ṭhin
kha, tunah chuan CMO Approval lak a ngai zel tawh a. He mi kal tlang hian
sumdawng liante’n 2% of Net Profit an sem chhuahte a thunun ta vek a ni.
Agriculture Dept hnuaia sum bâwm lian ber zinga mi FOCUS Project pawh tunah
chuan Planning Dept hnuaiah dah a ni ta bawk. Chu mi piahah One Bank One Dept
kal tlangin Dept 8 zet sum leh pai zawng zawng Finance Dept kal tlangin a
thunun fai ta vek a. Dist hrang hranga DC Pisa kal tlanga sum che vel thlengin
a thunun fai ta vek bawk. He a chet dan phenah hian sawrkar kal phung hre hneh
em em tu emaw chu a awm a ni!
Sawrkar
lama thuneihna zawng zawng pumhmawm zo mah se, Party lam erawh a kutah a la awm
tlat lo. Tichuan, an Danpui anga inthlanna tur chu Block Presidentg ṭhenkhat kal tlanga Boycot-in
Party Executive Committee thu rêl meuh pawh sawhsawn niin, inthlan hmaa a duh
loh em em tho (Restricted Tender ang kha) mi pakhat kuta CM leh Party President
nih kawp theih lohna dan, Val Upa Council ngei pawhin an duh loh chu paihthla
lehin, President a rawn ni chho ta! President a rawn nih chhoh phat aṭangin a hma zawnga a lo hman ṭangkai thiam em em, Party thuril
ber ber Leak Out (thu leh hla leak out reng reng kha a sâwtpuitu ber chu amah
chauh a ni) tih chîngte a rawn vaukhan nghal ngam tawh a.
Chhûng
inkhawma a thu sawi, Mosia a nihna leh thawhpuite mawi lohna sawi chhuah chîng
a tihte a vaukhanna pawh a takah chantirin, ZPM hi MNF leh Congress kan ang
tulh tulh ti ngam TBC-ate chu engmah lovah a rawn chhuah chho ta hmiah hmiah a.
Amah han ter pha bertu leh ZPM a lo din theihna tura thawh hlawk ber Pu
Sapdangate meuh pawh tunah chuan a thawhpui anga en tawh lovin, a hnuaia mi leh
sa pakhat tlukah a chhuah thei ta a nih hi! President a ni ngei dâwn tih inhriatna
kal tlangin Party EOB ruatna kawngah VUC member ṭhenkhatte
mawng hiahsakin, ZNP lama a thurualpui leh, MLA rawn ni hlimte chu Party
hotu-ah a rawn dah chho ta bawk. VUC-ah inlungrual lohna lo thlengzui zatin,
bâng an awm phah ta hial a!
Treasurer
ruat danah pawh an Dan bawhchhiatna thleng lehin, an Constitution chu engmah lo
mai, a duh dan zawng a nih loh chuan inkaihhruaina dan an lo siamte chu duh hun
huna bawhchhiat theih tlukah a rawn chhuah ta hmak hmak a. Party PAC Member
ruatah pawh a hmaa Committee member 10 aṭanga
9 ngawt hnawla awmin, chung zingah chuan TBC-a pawh a tel ta chiah reng a.
Chungho aiah chuan ZPM a lo sawrkar theihna tura tha an thawh mipui pawhin kan
hriat mang loh an rawn awm ta nawlh nawlh mai bawk! Tunah zet chuan a tum ang
takin a hlawhtling chho ta kan ti thei ang.
Mahse,
engkim a kal tluang vek hauh lo. Treasurer ruat chungchanga phunnawina leh
lungawi lohna a nasat tak êm avangin, Lalmuanpuia Punte hialin VUC thutlukna
pawm hram turin Party mipuite a rawn vau titih ta hial a. PAC Member ruat danah
lungawi lohna a nasa leh zual ta zel bawk! Oct ni 5-a Amit Shah lo zin tur leh Pu
Duha President a nih hnu lâwk, India ram BJP Politics chiri ber laia a tih tur
engmah hriat theih loha Security boss ber Amit Shah lo zin tur hian awmze thui
tak a nei ta bawk a nih hi. Tunah zet chuan ZPM kan tih kha ZNP emaw tih mai
tur a ni zo ta a nih hi!
Heng
zawng zawng lo thleng chung pawha Pu Lalduhoma vanneih em emna chu, a Minister
rualte fel leh dik zar a zo ta tlat hi a ni. Sawisep han kai hluai leh mipui
thinlung ti hnual rawih thei tur khawp che khawlo an awm miau loh avangin, ZPM
hrim hrim hmalakna hian mipui lung a la dum rih em em hi a vanneihpui tlat a.
Lalna leh thuneihna pumhlum a neih theihna tur kawnga pawisak a neih miah lohna
laia pawh, chhun vanglai tak anga chiangin sawi sawi mah ila, politics-a mit
delna neiho chuan Pu Duhoma chet dan kan sawi hi a ngaihthlak pawh an ngaithla
duh ta hauh lo a nih hi.
Zoram
mipuite kan khawngaihthlak em emna chu, kan dinhmun hniam lutuk leh sawisaka
kan lo awm rei tawh lutuk avangin, kan beisei phâk hi a chaurauin, kan lawmnate
pawh a tê tham em em hi a ni. Ram hruaitu lû ber ṭhat
leh ṭhat loh thua tehfunga ram
hmasawn leh changkang kan tihte’n an hman
ber, mi an thu sawiah an ding nghet chat chat em, an insawi ang takin
ram an hruai em, Principle nghet tak neiin chu an Principle-a chu tlakpui dâwn
pawh ni se an thlak danglam ve ngai lo a ni tihte hi, kan ram hruaitute lakah
kan beisei pha ta hauh lo a nih hi! MNF & Congress hnuaia Contract thawh
dan dik lote kha a zual sauh emaw tih tur a nih laiin, sawrkar kal phung dika a
kal ta hi kan lawmna a tling tâwk em em tlat a ni!
ZPM
hian Kal Phung Thar, Policy Thar an tih, mipui hmaa an zawrh ngeia kha engmah
lovah an chhuah ta zat zat a. Chu mi sawi mawi nâna Pathian leh Lal Isua meuh
Pu Duha’n a han hmang hreh ta lo maite hi, râlkhel dâr ri a ni tih mi tam takin
kan hre thei lo. Hitler-a’n German mipui tam zawk a chhimbudawi ang chauh an
ni. Tuna ZPM kal mek danah hian han lungawi loh hluaina tur a awm hauh lo.
Mahse, party chhûng Internal Politics zawka buaina chingchivet tak awm, Pu Lalduhoma
kuta thuneihna pumhlum a awm theihna tura hmalaknain a hrin chhuah zawka hi,
nakina ZPM keh darh chhan, phel chhan a ni palh ang tih a hlauhawm ta ngawih
ngawih a nih hi!
Kan
Pathian thuin, mi fing chuan zilhhauhna a pawma a insiam ṭha ṭhin a, mi â erawh chuan
zilhhautu a haw hlauh ṭhin
a tih zawng zawngte kan Pu Duha hian a nei zo ta emaw tih mai tur a ni a! ZPM
kal phung dik tâwk lo sawi chhuak ngamte chu hnawlin an awm ta nghauh nghauh
mai a ni hi! Pu Hawla Congress aṭangin
a chhuak a, Pu Zorama MNF aṭangin
hnawl a tâwk tawh bawk. MPC nen an inzawm laiin Pu |hena paih a tumna a
hlawhchham a, ZPM-ah erawh a duh ang tak a ti hlawhtling thei ta a nih hi. Amah
hi a lai bera thir hip thei, mi zawng zawng amaha hip khawm vek tumna thinlung
neitu, amah zawkin mi dang va pan tumna nei miah lo ang a ni a. Hetia thuneihna
zawng zawng a pumhmawm zo ta hi, a ṭha
zawnga a hmang a nih ngat chuan Zoram hian hma kan sawn dawrh ang a. A nih loha
thuneihna a hmang sual chhunzawm zel a nih erawh chuan, ABSOLUTE POWER CORRUPTS
tih zawng zawng kan nei zo dâwn ta a nih hi!
Hitler-a
thu sawi pakhat – ‘If you tell a big enough lie and tell it frequently enough, it will be believed’ tih zawng zawng
nei zovin a kalna apiangah dawt sawi sawi mah se, a thu sawia a din lohzia leh
thutak aia dawt a sawizia pawh hmuin hre reng mah se, mi tam tak chuan an
pathian tenau en ta tlat tho a nih hi! Heti taka Kohhran Upa ni siin dawt sawi
a pawisa miah lote hi, ngaih ṭhat lohna tham a tlin tawh nen, lungmuang takin mi tam zawk kan la awm
si a nih hi.
Sudden Muanga, Zofate
zinga pa daihzai ber mai, thiam thil ngah vei zul, thiam tak tak erawh nei lem
si lo, zûn ngah ru riau, nun innghahna bul nei lem lova thli beng zawnga then
kual mai mai, ngaih dan nghet nei hman lek lova nimina a thil duh em em, vawiin
lamah erawh hremhmun ang maia a duh loh ni leh mai thei, engkimah mahni inthiam
chawp tura hmui themthiam hmingthang, a dinhmun a zira a ngaih dan sawh sawn
zung zung ṭhin, hlep ru
theia a awm laia hlep tum ran, help ru thei lova a awm ve leha hlep rûk dodal
nasatu ber anga inlan leh thei mai, Pathian thu lah kawi tin mil hre zul,
nuthlawi leh pitar lungkuai thei khawpa thu sawi thiam, a chânga sawhthing cho,
a chânga banker ni leh mai thei, mihring mize tinreng fuankhawmna leh inrem
taka Laisaizawka’n mi pakhata a luantir zana mihring namailo tak ang khân Zoram
a hruai ta mek a lo ni e!
