Friday, October 22, 2021

𝐁𝐚𝐰𝐡𝐜𝐡𝐡𝐢𝐚𝐭𝐧𝐚𝐚 𝐭𝐥𝐮 𝐯𝐚𝐧𝐭𝐢𝐫𝐡𝐤𝐨𝐡 𝐜𝐡𝐢 𝐡𝐧𝐢𝐡 𝐥𝐞𝐡 𝐍𝐨𝐯𝐚 𝐝𝐚𝐦 𝐥𝐚𝐢 𝐭𝐡𝐢𝐥 𝐚𝐰𝐦𝐳𝐢𝐚 !

Hebrai ziak kan en chuan, Pathian laka bawhchhiatna leh thuawih lohna avanga Pathian hnen aţanga thungrulhna hmutu vantirhkohte chanchin kan hmu a. Heng vantirhkohte hi, mi tam tak chuan Setana’n vantirhkoh hmun thuma ţhena hmun khat a lamţanga a siamte kha emaw an ti ngawt ţhin. Pathian duh loh zawng taka khawsa, bawhchhiatnaa tlu vantirhkoh chi hnih an awm reng a ni zawk tih baibul chuan min hrilh.

Chu thu hriat fiah a pawimawh êm êmna chu, Nova hun lai khawvel thlir thiamna kan neih theih nân a ni. Joba bu kan en chuan, Pathian fate hi Pathian hmaah inlan hun an nei ţhin tih kan hmu a. Engvang nge kan tih chuan, chhiahhlawh an nih angin Pathianin mawhphurhna a pêk vantirhkohte hian an mawhphurhna an hlen dan leh hna an thawh dan Pathian hnenah an thlen ţhin vang a ni. 

Dead Sea Scroll an hmuhchhuahah khân, Isaia bu mai bakah, Enoka bu leh Mi Liante Bu (Book of Giants) a tel bawk tih hre ta ila. Enoka bu aţanga chiang taka kan hmuh taka chu, Genesis bung 6-a mihring fanute ita pâwltu Pathian fate, mi lian hringtute chungchang thu chipchiar taka tarlanna hi a ni. Heng Pathian fapate hi an hming nen lam, Enoka hian a ziak kalh a. Enoka bung 3-na hi, REBELS AMONG THE WATCHERS tih a ni reng a.

Heng vantirhkohte hi, Setana leh a pâwlte nena ngaihfin tur an ni lo. Hremna pawh a hran hlakin an dawng ve ve tih, Thupuan aţangin kan hmu thei. Heng Pathian fate, mihring fanute ita mi lian thlahtute hotute chu; Semyaza, Urakiba, Ramiel, Kokabiel, Tamiel, Ramiel, Daniel, Ezeqiel, Baraqiel, Asael, Armaros, Ananel, Zaqiel, Samsiel, Satael, Turiel, Yomiel, Araziel-te an ni a. An thlah mi liante san zawng hi cubits 3000 zet a nih thu Enoka hian a sawi.

An thil tihsual avangin Pathian hnena an chungchang thu sawisak turin, heng Pathian fate hian Enoka hi an ngen a. Mahse, Hebrai ziak angin Pathian hian a ngaidam thei ta lova ni. Heng vantirhkohte hi a lawm, mihringte hnena aien te, arsi chungchang thu, thir hman dan, dawi leh thil chi hrang hrang zirtirtute chu lo ni. Tichuan, Enoka bu-ah vek hian Lal Isua’n Nova dam lai ang kha a ni ang, a lo tiha Nova dam lai khawvel chanchin chu min hrilh tak ni!

He mi hmaa kan hriat tur chu, Genesis kal tlanga Pathianin leilunga dân a zam chu; “Lei chuan thil nung; ran te, rannung te, ramsa te, anmahni awm dan tur ang ţheuhvin chhuah rawh se” tih thu hi a ni a. A awmzia chu, sakeiin sakei a pâwl ang a, mihring pawhin a mihringpuia hmeichhia zel a pâwl ang, tihna a ni. Tichuan, Nova dam lai hian bawhchhiatna zingah rau rau pawh, Pathianin a huat êm êm lo thleng chanchinte chu, Enoka hian heti hian min hrilh ta a ni.

7.5 And they began to sin against birds, and against animals, and against reptiles, and against fish, and they devoured one another's flesh, and drank the blood from it. 7.6 Then the Earth complained about the lawless ones. A awmzia chu, heng mi liante hian ransa leh sanghate thlengin an pâwl a, thlah danglam (cross pollination) a lo thlen phah ta a ni. Heng ransa pian danglam bikte hi Nova lawngah khân hmun pêk an ni ve lo bawk niin a lang! 

Inthlah pung tura Pathianin leilunga a dân zam chu, heng vantirhkoh thlahte hian an rawn bawhchhe nasa ta mai a. Chuvang tak chuan a ni, leilung kha then thianghlim a ngaih phah tak reng ni. Book of Giants aţanga kan hmuh bawk chu, Nova chungchang thu danglam a ni leh a. Nova a lo pian hian, a hmêlte chu chhun vanglai ang maiin a êng sût mai a. Mihring thlah ni thei hian a lang ta tlat lo. Chuvangin a pa, Lameka chuan Nova pu Mathusela hnenah Nova chungchang thu hi a va thlen ta a.

Mathusela chuan Lameka chu, a pu Enoka hnena kal turin a lo ti leh a. Tichuan, Enoka chuan Nova chu a nu, mihringin pâwl hauh lova van thiltihtheihna kal tlanga râi, (Sari leh Elizabeth-i ang khân) a nih thu leh, Pathianin a bik taka a piantir, a thlah aţanga Pathianin khawvel thar din a tumna mihring a nih thu a lo hrilh ta a ni. A mak reng lah tak a! Khati khawpa Nova hun laia mihring an sual lai khân, “…an rilru suangtuahzia reng reng chu sual hlir…” tih a nih tawp lai khân, Nova erawh mi fel a lo ni thei tlat bik a nih kha!

Aw le, Lal Isua thu hrilh lâwkna lam kan hawi tawh ang. “Mihring fapa lo kal leh hun tur chu, Nova dam lai thil awmzia ang kha a ni ang” tih a ni ta a. A nih leh tun hunah hian eng nge thleng chu le? Nasa takin ramsa leh mihring DNA thlak danglamna, inthlah pawlhna a lo thleng ta a nih hi! Chhiar zau lo leh chhui ngai lo chuan, thil thleng mek kan sawi hi an hre lo ang. Mahse, ramsa chî hran hlak thlahpawlhtir an nih dan te, mihring DNA tihdanglam tuma theihtawp chhuahna awm mêkte hi chhiar peiha thu a ni mai! 

Ngaihtuah zui mai mai atâna ka han tarlan duh chu, kan pipute pawh khân ramhuai rau rauah a sual chi leh mihring laka pawi khawih ngai lo ramhuai an awm thu an lo sawi ţhin a nih kha. Setana leh a tirhkohte hi chu, mihring tihhlum tum leh Pathian laka heltir tum rana hun hmang reng an ni a. Vantirhkoh dangte erawh hi chu, an ni ve chiah lo niin a lang. “Daniela, thu chu thup tlat rawh. Hriatna (finna) nasa takin a pung dâwn si a” a lo tih ang takin, baibul hriat fiahna kawngah pawh harhna a thleng mêk a nih hi.

Finna tlachham chuan a neitu Pathian hnenah dil mai rawh se, tia Paula sawi kha tun huna ringtu dik takte chuan kan dil tur a ni e. Kan tun lai thil awmzia hriat fiah tum rana khawsak hun a ni a. Jeremia hnenah, “Thu inthup leh ril takte chu ka hriattir ang che” a lo tihte pawh, kan chanpual a ni ve reng thei tih hriat a, Pathian dawr tur kan nihzia kan hriat a hun ta. Ngaihnawm atân maia rawn ziak lah ka ni hek lo. Buma kan awm loh nân leh, kan lo fimkhur theih nân, heng thute hi ka han ziak a ni e. 


𝐋𝐚𝐥 𝐈𝐬𝐮𝐚, ‘𝐑𝐚𝐡 𝐜𝐡𝐡𝐮𝐚𝐡 𝐭𝐮𝐫 𝐡𝐧𝐚𝐦’ 𝐥𝐞𝐡 𝐌𝐢𝐳𝐨𝐫𝐚𝐦 𝐡𝐢 !

(𝑀𝑖𝑧𝑜𝑡𝑒 𝘩𝑖 𝐼𝑠𝑟𝑎𝑒𝑙 𝑙𝑒𝘩 𝑘𝘩𝑎𝑤𝑣𝑒𝑙 𝘩𝑛𝑒𝑛𝑎 𝐶𝘩𝑎𝑛𝑐𝘩𝑖𝑛 Ţ𝘩𝑎 𝘩𝑟𝑖𝑙𝑡𝑢 𝑡𝑢𝑟 𝑘𝑎𝑛 𝑛𝑖 𝑛𝑔𝑒𝑖 𝑒𝑚?)

Zoram Thar buaipuitute leh Mizote hi hnam thlan bik, Israel fate kai harhtu tur hnam nia inchhalte thu buaipui hi, thu namênlo tak mai niin ka hre ţhin. Eng vanga he ngaihdan hi nei nge an nih ngawt? Khawi lam aţanga hriattirna hi lo kal nge a nih? Eng vangin nge Baibula Pathian thu ţhenkhat hi, Mizo zingah a hnam anga mahni lo inhmehbel an awm tlat? He ngaihdan/rinna hi hnawl hmak tur em ni? Phâk ang tâwkin Baibul nen i han zir chiang dâwn teh ang hmiang. 

Engvangin nge Israel fate kha Pathian hnam thlan an nih? Eng mawhphurhna nge Pathianin an chungah a dah? He khawvelah hian eng ti turin nge Israel fate hi a dah? Heng thute hi kan hriat fiah hmasak zet a pawimawhzia kan thlirho phawt dâwn a ni. Exodus bung 19 kan en chuan, Pathian thu an awih phawt chuan Israel fate chu Pathian ro thlan bik an nih tur thu leh, “Ka tân puithiam chî, hnam thianghlim in ni ang” ti hialin thu a thlunpui a. 

Isaia bung 49 kan en leh chuan, “Jentail-te tiêngtuah ka ruat bawk ang che, kâwlkil thlenga ka chhandamtua i awm theihna turin” tih thu kan hmu leh a. Bung 61 kan en a, “Nangni erawh chu Lalpa puithiamte tia vuahin in awm ang a, mite’n kan Pathian rawngbawltute an ti ang che u” tih kan hmu bawk. Bung 62-naah phei chuan, “Mi thianghlimho, Lalpa tlante an ti ang a, nang chu zawn chhuah, kalsan loh khawpui an ti ang che” ti hialin Pathianin Israel fate a thlan chhuah dan tur kan hmu ta a nih hi.

Tichuan, Israel fate chu Lalpa’n he khawvela a thu puang darhtu ni tur te, ring lo mite hnena Chanchin Ţha hril darhtu ni tur te, Setana awp beh khawvel thim chhi êngtu ni tur te, Jentail-te hnena Jehova chanchin puang darhtu ni tur tea ruat an ni tih kan hmu ta a. Mahse, Pathian hian thu delhkilh nei thlapin Israel fate hi thu a thlunpui thung si a ni. A thu an awih hmasak zet loh chuan, Israel fate chungah malsawmna a thleng thei dâwn tlat lo! Israel fate hian an mawhphurhna an hlen ta em? Eng dinhmunah nge an din tak tih kan en phawt dâwn a ni.

Matthaia bung 11:43 thu hi hriah fiahna hrang hrang (commentaries) i en chuan, Mizo hnam nena hmehbeltu pakhat mah an awm lo ang. Bung 11:33 aţangin Lal Isua’n tehkhin thu a sawi ta a. In neitu tu emaw (Pathian) hian grep huan (Leia Pathian lal ram) a siam a. Grep huan enkawl hna chu thawh hlawh turin, enkawltu (Israel fate) a ruai a. A rah lawh a hun chuan grep huan neitu chuan a bawihte (zawlnei) a tir ta a. Mahse, huan enkawltute chuan pakhat khatin an lo tihlum zel a.

(Aw Jerusalem! Zawlneiho thattu tih ziak ang khân) A tawpah chuan huan neitu chuan a fapa (Isua) meuh a va tir ta a. Mahse, ani meuh pawh lo man mai duhtawk lovin, huan pâwnah theh chhuakin an tihlum leh ta a ni. Tehkhin thu a sawi ngaithlatu Israel puithiam lalte leh vantlâng upate hnenah, huan enkawltute chu engtin nge huan neitupain a tih ang, tia Isua’n a zawh chuan, huan enkawltute kut ata mawhphurhna chhuhsakin, grep rah lawh a hun apianga lotu tur hnenah, an thawh hlawh turin a pe ang, tiin an chhang ta a nih kha. 

Tin, Israel hotute hian huan enkawltu sual takte chu, huan neitupain a hrem bawk ang, tiin an chhang bawk. Tichuan, an hnenah Isua’n, “Chu mi avang chuan ‘Pathian ram chu in hnen ata laksak a ni ang a, a rah chhuah tur hnam hnenah pêk a ni ang’ tih ka hrilh a che u” a ti zui ta a ni. Châng 45 kan en thlen meuh chuan, puithiam lalte leh Pharisaite chuan a tehkhin thute chu an hriatin, anmahni chung thu a sawi tih an hre ta a, tiin Israel fate hian anmahni luahlantu tur mi an awm dâwn tih Baibul hian hnial rual loha chiangin min hrilh ta a ni.  

Tehkhin thu mai alawm, kan ti a ni thei e. Mahse, he tehkhin thu kher hi chu pehhel taka hun lo la kal zel tura Israel hnam chunga thil lo la thleng ngei tur sawina a ni tih a hai theih loh, anmahni Israel mipuite ngeiin tehkhin thu mai a sawi lo tih, Baibulah a chuan kalh vangin. Mi tam tak chuan he laia Isua’n hnam a tih hi hnam bil anga lak chi a ni lo, an ti a. Hnam bil theology Baibul-ah a awm lo an ti bawk. Lal Isua chauhin em ni he rah chhuah tur hnam hi lo sawi reng?

Deuteronomy bung 32, Mosia hla hnuhnungah khân Israel fate’n Lal Isua sawi ang taka hun lo kal zel turah Israel fate’n Pathian zawlneite an diriam dan tur thu leh, a fapa meuh pawh an ngaihnep dan tur thu a lo chham dim diam tawh a lo ni a. Chuvang chuan Israel hnamin Chungnungbera chenchilh hnam, a Thlarau Thianghlima a uap hnam lo chhuak tur, Israel-te thîk êm êm tur hnam leh an thin tirimtu tur ram, Pathianin a chawisân dan turte lam a chuang kalh zawk a lo ni. 

Lal Davida pawhin a tlangval mangan lai takin he hla hi Sam 102:18 chhovah a lo chham ta a. “Let this be recorded for the generation (chhuan/hnam khat la piang lo) yet unborn, that a people yet to be created (mipui awm sa ni lo, hnam siam thar) shall praise the Lord” (Amplified Bible) tiin Lal Isua’n rah chhuah tur hnam a sawi kha dâwt zawng a ni lo tih a lo nemnghet daih tawh bawk a lo ni. Zawlnei Isaia ziak kan en chuan, he hnam hian khaw chhak lam a hawi tlat bawk.

Pathianin khaw chhak ata hnam pakhat, felna avanga a koh, a kaih harh tur chungchang thu, bung 41:2-ah min hrilh leh ta a. Hebrai bung 8 kan en chuan, Pathianin Israel hnam a hawisan chhan leh a ngaihsak tak loh dan, “…so i withdrew My favor and disregarded them, says the Lord” tih thu kaltlanga Israel fate’n Pathian duhsakna an chân dan leh, Israel fate ni lo hnam lo la piang tur lam a hawi dâwn tur thu leh, Israel fate auh harh nâna hman tur hnam a siam dâwn thu, Pathian thu vekin min hrilhte hi, a inkawp rem zaih lo maw? 

Zawlnei Isaia bung 66 kan keu leh chiah hian, vawi leh khatah hnam pakhat lo pian chhuah phut dan tur chiang takin kan hmu ta a ni. Tehkhin thu angin nuin a nau pai laiin, vei pawh vei hman lovin fapa a hring nawlh thu kan hmu ta a. Chutiang taka hnam lo piang thut hnam, he khawvel hian a la hre ngai lo. Chuvang chuan a ni, “Ni khatah ram a piang thut dâwn em ni? Vawi leh khatah hnam a lo piang thut (hrinin a awm thut) dâwn em ni?” tih thu kan hmuh tak reng ni.

Mahse, chu hnam lo piang thut tur chu, Israel-a thlahte aţanga lo chhuak a nih ngei tur thu, “Zion chuan nau a vei ve leh, fa a hring ta thut a” tia zawlnei Isaia’n a lo sawi lâwk leh, Mizo zinga Israela thlaha inngai an awm tlat te, zawlnei Saikhuma leh Pastawr Chhawnate kaltlanga thim lo thleng thut tur, rei lo tê chhûnga Zoram thenfaia a awm tur thu leh, chu mi hnua Zoram luahtute Israela thlah Lalpa neitu tak takte chauh, Thlarau Thianghlim kaltlanga thiltihtheihna tinrenga thuam an nih tur thu an sawi lâwkte hi, rin thu maia sawi zawng an ang ta lo a nih hi ti r’u? 

Thim thuah hnih hnuaia Lalpa’n Ama mite tak tak a chhanchhuah dan turzia an sawi lâwk, chu mi hnua khawvelin Zofate chenna lam a hawi ţhuap tawh tur thu an sawi lâwk leh, zawlnei Isaia’n, “Duh lai (My delight is in you) an ti tawh zawk ang chia, i ram pawh ‘Pawm lai’ (married) an ti bawk ang, Lalpa i chungah a lawm si a” a tih thute han inhnek remzia hi a mak a ni. Chu hnam hnenah chuan, Zion fanu hnenah chuan heti hian sawi rawh u, ‘En teh, nangmahah chhandamna a lo thlen dâwn hi’ tia a sawi leh zelte hi!

Khawvel pumah Chanchin Ţha hriltu kan ni tawh ang, tia Mizo zawlneite hian an lo sawi lâwk lai khân, Isaia lehkhabu thute hi an la chhiar phak lo! Khawvel hnena chhandamna thlentu chu Zion fa hrin a ni dâwn tih pawh an hre bawk hek lo ang. Chu hnam chungchang thu Isaia’n, “Mi thianghlimho, Lalpa tlante an ti ang a. Nang chu Zawn chhuah, Kalsan loh khawpui an ti ang che” tia a lo sawi diamte leh Mizo zawlneite thu inrem dante hi a mak lutuk a, a mak lo, tiin Roluaha ţawngkam kan hawh ve mai dâwn em ni ang?  

Tun apangin kan ram hi Thlarau Thianghlimin kumtluana a chenchilh ţhin, a khât mawi tawka harhna hmanga a chin harh kan ni sa thlap si a. Keini aia Kristian hmasa zawk Khasi ramin harhna a dawn khâtzia, chutih laia keini ramin Thlarau Thianghlim chenchilhna kan dawng reng bikte hi zawng, a mak ngang a nih hi. Chu mai baka mak leh êm êm chu hei hi a ni. India rama vai mai ni lo, Australia leh khaw chhak ram bakah, Israel ram ngei aţanga Zoram thu puan dawng an awm zut hi a ni!

August 19, 1946 daih tawhah, Pu Nehru-a’n Shillonga intawhkhawm pawimawh takah, “The Luz tribe of Israel, living in the boundary areas of India. They are under any control of India, Burma nor Pakistan. After independence of India…and when our own constitution has been made, the people living there would be known as New Eden of Israel…” tia a lo sawi daih chhante hi eng vang nge ni ta ang? President chhuak ta Pranab Mukherjee-a lehkhathawnte hi?

Israel President Netanyahu hnenah, “There is among us the living bridge, the wonderful B’nei Manashe, whose members have and are making all the way from India to Israel” tia pem thlak rûnpui laia a lehkha a zuk thawnte pawh hi? Juda pachal, Messianic Rabbi Jonathan Cahn-a’n December ni 1-3, 2000 kuma Aizawl lammuala mipui zing chuang pungkhawm hmaah, Israel leh Mizo ram leilung a rawn suihfina, Manashe-a leh Ephraim-a thlah kan nihzia a rawn puang ngawtte pawh kha?

Rev Vanlalbela hnena Chandigarh lam vaiin, kum sang lal ram leh Zoram inlaichinna chungchang thua inlârna a hmuh a rawn hrilh ringawt te, Australian nu Margot Crossing-i’n a thla tel min rawn chamchilh a, inlârna (vision) a hmuh a rawn finfiah dante leh US lam daih daiha Mizoram chungchang thu puan (vision) lo hmute thlengin an va tam êm! Keimahni mai ni lo, ram hrang hranga hnam hrang hrang aţanga Mizoram chungchanga hriattirna dawng ram leh hnam dang, he khawvelah hian an awm ve ngai reng em ni? 

Rah chhuah tur hnam kan ni dâwn a nih ngat chuan, zawlneite’n an lo sawi lâwk ang ngeia Mizoram hi, a bawlhhlawhna leh tenawmna ata thenfai zet a ngai ngei dâwn niin alang. Chu chu Baibul thu kan han tarlan takte nen pawh a inrem zaih mai. Heng thute hi awih thei tur chuan, Zoram Kristian-te hian Baibul thute ang taka van ram kai chiah lo deuh, leilunga Pathian remruat lo thleng ngei tur kan ngaihven loh leh zirtirna kan dawn meuh loh Pathian thute hi, kan hriat thiam ve zet zawng a ngai ngei ang. 


𝐇𝐥𝐚 𝐭𝐡𝐮 (𝐳𝐚𝐰𝐡𝐧𝐚) 𝐩𝐚𝐤𝐡𝐚𝐭, 𝐦𝐢 𝐫𝐮̂𝐧 𝐞̂𝐦 𝐞̂𝐦𝐭𝐮 𝐜𝐡𝐮 !

'O Romeo, Romeo, wherefore art thou?' tia Juliet-i'n zawhna lûngchhiatthlak tak a zawhte hi, khawvel hnùk a tiulh ţhin a. Pu Rokunga'n, 'Hrai te, khaw nge i chûn ve kha, Mahte'n laikhuma i lo zâl le?' tia fahrah nun lûngrûn tak kaltlanga zawhna ţihbaiawm tak a zawhte pawhin, thlîng a vit ngáih ţhin.

Thlarau Thianghlimin Pu Thangate, khawharna ruama a'n tei rek rek laiin a rawn pawl ta a. Thlarau mitin nakina ringtute chawlhna tur van ram, mihring suahtuahnain a them pawha a ropuizia a suangtuah phâk loh khawpui chu, fiah taka a han thlirtir ta a. 

Chu hmun nuam leh ropui lutuka cheng ve tur chuan, Evi thlah kal zel chhul chhuak tawh phawtte hnenah sawmna pêk chhuah a ni ta a. Rev S. Lianruma'n, 'Thisenin a hawng ta, zalenna ram; Ka thlarau chu mawlh chu zawng ve la' tiin, chu hmun chan loh a hlauhzia min hrilh láwm láwm a nih hi.

Mahse, thisen meuh chhuah a ngaihna kaltlanga sawmna lo ri chhuak ta chu, awlsam taka lo chhan mai theih a ni tlat lo. Khawvel thil zawng zawng thlauhthlak zet a ngai tlat a ni. Chu chu khawvela chengte tân erawh, thiltih awlsam lo tak mai a lo ni si a. Hmuh theih loh hmangaihna khawpui ai chuan, he leia ropuinate chuan min au nâ zawk si ţhin.

Tihna tem tawp lo tura Pathianin a anpuia min siam, Evi vir ching chéng lutuk vanga thihnain, kut pawh thawh lova a thlahte zawng zawng min tukdawlnaah, chhûngkhat leh lûngduh ber berte pawh kan inthlah liam a lo ngaih phah ta a nih hi. 

Chu thihnaah chuan engkim hi tawp fel vek ni se, buai a ngai tawh hauh lo tur a ni a. Mahse, thih hnu piah lama khawvel pahnih lo la awm tur, chatuan daih ni bawk si chuan, kan chhûngril nun a vilh ru tlat a, Shakespeare-ate meuh pawhin, 'To be or not to be' tih thu tawi lâr ber an lo phuah chhuah phah ta a nih kha. 

Pu Thanga pawhin Zofa dam lai tawh phawtte hnenah, thling vit ngáihtu zawhna heti hian a lo zawh phah ta a -


Pakhat zela an kal bovin,
An kiam ţhin chhûngkaw tinreng;
Lûngduh zawng zawng chatuan hmunah,
Kim leh ni a awm ang em?

Mi tam zawk lûngkham duh loh zawhna hi, kan duh emaw duh lo emaw kan la chhang ngei dâwn a. A chhanna kan pêk huna kan awm dan erawh chhim leh hmar ang hlauh a ni thung dâwn a ni. Van ram meuh kan thlen tawh hnuah pawh, thihna leh natna reng awm tawh lohna hmunah, vawi khat lûngngaih a la awm tlat dâwn zu nia!

Ţhenkhatin lawmna mittui hruk hul sen loh nen, he zawhna hi an chhang ang. Ţhenkhat erawh natna vawrtawp, lûngchhiatna thûk ber aţangin he zawhna hi an chhang thung ang. Nuin a fa a zawng ang a, pain a thlahtu a zawng ruai bawk ang. Mahse, tumahin sawmna sem chhuaktu Lal Isua erawh an chhuahchhal ngam si lo ang.

C. Luri pa, Rev C Saikhuma pawhin, a fapa duat a han chân meuh kha chuan,


Dam lai piah chatuan ram ka thlir ţhin a,
Sam ang inţhen hnute kan in tâwk leh ngei ang em?

tiin, tim takin zawhna a han zawt te te a. Paulate'n Pathian fapa neitu chuan mahniah hriatna a nei, tih hre chhuak leh vatin, thlamuanna rau rauah pawh van rim nâm chiai chhanna,


Chung Pathian malsawmtu leh dawt sawi ngai lo chuan,
Hmangaihte tân a tiam ka ringhlel lo

tiin, hmangaih chân tawhte hnenah, a thih hnu kum tam liamah pawh thlamuanna thu chah a la sawi ta reng a nih hi. Zoram ringtu, nu leh pa, u leh nau te u, engtik emaw chuan kan hmangaihte kan chânin, tunah pawh kan thlah liam mek a nih hi ti r'u? He khawvel thila kan hmangaihte, an nawmsak loh hlau reng rengin kan dawm a.

Mahse, thih hnu piah lam ramah hian, i u leh nau, i nu leh pa, i pi leh pu leh laina zawng zawngte nen, kim takin thawhlehnaah Lal Isua kiangah chatuan kawngka kan hawng tlâng dâwn em tih ngaihtuahna avangin, mutmu reng tuah thei lovin i nitin hun i chhiar liam ngai em le?

Van hmun ropui, hmangaih ramah khian, kim leh ni a awm ang em tih zawhna hian, mi rûn êm êm a ni si a. Khita van hmun nuamah khian, tlante'n Beramno faka an zai hunah, khawhar takin tlantu kan fak a nih ngat chuan, inchhirin awmzia reng a nei tawh ngai dâwn lova nih hi.


Thursday, October 21, 2021

𝐏𝐀𝐂𝐇𝐔𝐀𝐔 𝐏𝐎𝐄𝐓𝐑𝐘 - 𝐗𝐕𝐈𝐈𝐈


 


Nula leh tlangval inhmangaihna hi,

Mei alh ang niin mei chu englai paw'n,

Duah takin a alh hluah hluah reng em ni?

An pahniha an chhawm nun ţhat leh,

Chhawm nun ţhat loh a zir zawkin a ni,

Mei chu a êna a thim ţhin zawk ni.


Nupa nun chu thli thaw ang mai a ni,

Thli chu a ngai rengin a thaw ngai lo,

Nâ taka thawt ţum a nei ţhin angin,

Thlifim tak ngial pawh thawt loh ţum a awm,

Inhriat thiam tawnna nun a tel loh chuan, 

Nupa nun hlimna neih theih a ni lo!


Ţhian inkâra inţhianţhatna pawh hi,

Ruah kan sawi ţhin ang mai hi a ni,

Ruah hi eng lai pawhin a sûr reng lo,

Hunbi neia sûr ţhin a ni zawk e,

Dawhtheihna tel lo inţhian ţhatna chu,

Engtikah mah a puitling thei ngai lo,

In mamawh tak tak hunah chauh lo chuan,

Kan tâna ţhian ţha a hriat theih ngai loh!

Monday, October 18, 2021

𝐏𝐀𝐂𝐇𝐔𝐀𝐔 𝐏𝐎𝐄𝐓𝐑𝐘 - 𝐕𝐈𝐈𝐈


Engvanga nangin ni hlimawm mi tiam,

Hlimna puanzaisîn mi bahtir si loh?

Ka zinkawng zawh tinga chhum leivakte’n,

Ka lamtluang an bawh thim zawh tak ni le?


Chhum vakvaite’n mi bawh duh tâwk lo va,

Thlipui nuai hrep ka hmaifangah ruahpui;

Tuilet ruah mal hmanga mi chiahzawpa,

Lungngaihna chirhdupah mi hruai luh tak!


Tu hringfa chuan nge ka zahna lakah,

Ka hliam, mualpho tuam damna kawngahte;

Thawi dam thei tura chakna thahrui nei?

Inchhirnate’n chakna mi pêk loh hi!


Ti sualtu thupha chawina chuan ka tân,

Thinlung hahdamna tlem zawng a thlen e;

Daifim tle sep iang hmangaihna mittui,

Thiltih sual laka tlanchhuahna hmanrua!


Chu ngei chuan engkim a thlâk danglam a,

A ni, thutlukna hial a ţhiah tak hi!

Saturday, September 25, 2021

𝐏𝐀𝐂𝐇𝐔𝐀𝐔 𝐇𝐋𝐀 𝐇𝐑𝐈𝐋 – 𝐗𝐗𝐗 (Myanmar tleirawl sûnna hla hril)




Myanmar politik kal sual vangin sipai lamin, lainatna nei hauh lovin mipui chunga nunrâwnna chem an vilik a nih kha. Sipai rorêlna duh lova mipuiin lungawi lohna an lantirnaah, Myanmar tleirawl tê, kum 19 mi vel lêk chu silaimuin a deng fuh ta hlauh mai a. A nunna hial a chân phah ta a nih kha.


Zalenna ţana ke a penna kawnga a thu sawite chuan, Zoram mipuite mai bakah khawvel thinlung a dek zár a. Mi tam takin an sûna, ropui taka vuiliam a ni ta a nih kha. Kha tleirawl pual khân hla hril ka phuah ve a, hei hi a ni e.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Aw thihna, uangin intivei mai suh,
Mi tin hlauh leh ţihkhai zawng i ni ngei,
Chelh din rual lohva hringfa lem zotu,
Angkhata mi tin zûk hlum zotu chu!

Khuavang nau ianga duhawmte meuh pawh,
Thil lüng leh rim chhia maia chhuah theitu,
Lalna leh thuneihna tukdawl zawh loh,
Leilûng chhulchhuak laka hnehtu ropui!

Hei en rawh, nang ngamtu che a lo kal,
Mi azawnga lâ tuaitir tê mai chu!
Lainatna tel lova i hriam hmanga,
I âh thlûk ngei chu, a nun reng si hi!

I chhuantawlawl, hun diriam phak loh,
I hriam, khuarei hmanga chhilh bo zawh loh,
I hun favah hriamin a fîk chhum loh,
Kumkhuaa nang tithângtlawmtu tur chu!

Lâ tuaitir chuan hmangaihna hriam lêkin,
I chhiahhlawh nunrâwnna a hmachhawn ta,
Lâ duhawm chuan zalenna chawi sângin,
I thlunglû a tihhai tak váwn váwn hi!

Thihna kut vawta i man niah chuan,
Sûnna mittui aia’n huaisenna dâr,
Khawtlâng dûng tluanah a rik tak zawk hi,
Romei iang thâmral lo tur zalenna!

Kil tinah nang hnehtu fakna hla mawi,
Van phaiphulêng iang a fawn del del e,
Khawvel rumţhaihtu deuhsawhna lûngrûn,
Lungchim taka hringfate’n an rem chu! 

Zofa, lâ duhawm ruang chu chung si-âr,
Zalenna khuahkhirhtu leilung êntu,
Beiseina nung tuhtu duhawm berah,
Mi tin hmuh turin thangvanah chhiah rawh. 

Zalenna nghaisak ni lo chhuah chângin,
Huaisenna kawng botu tân hruaitu nghet,
A hlutna teh phâk loh leh cho rual loh,
Hun thuhnuaia kun ngai lo ni tura’n!

Ţhenkhat pianpui ropuina chang an awm,
Ţhenkhat thawhrim vanga mi ropui pawh,
Ţhenkhat ropuina an bel luih an awm,
Nang zawng, ropui taka thihna hnehtu! 

Tuaitê, nang ang reng tu nge awm tawh ngai?
Kum tamnate chuan i lakah hnehna,
I kimtlâng mawinate uai chûl turin,
Thiltihtheihna reng an nei ngai lo ang!

Thihna lem thiam kawngah nang tluk tur reng,
A tuk ţhat ber ţumah meuh pawh Khuanu’n,
Tlak lei a hrual puitling tawh lo’ng e,
I tenawm lai ber pawha hriak thïh tlak! 

Thihna thinlung sahal, chawlhna hmu lo,
Tukdawla thunun thei an awm ngai chuan,
Nang, hmei alaia lâ lehnghal tluk hi,
Piang leh hian khuavel a mawi ang em ni?

Nang chuan thihna chu pasalah neiin,
Lûngchim taka i kuangkuah tak hi le,
Hun lo taka nipui pangpâr duhawm,
Vur tlate’n chhilh bo hlen an tum ang chu.

Mahse, ka tuai duhawm, i mawi chuang e,
Thihnain mi tin min zûk zawhah pawh,
Nunrâwnna meuh thlana an vui liamah,
He hla hril hmangin i nung reng zawk ang!  

𝐋𝐮̂𝐧𝐠𝐧𝐠𝐚𝐢𝐡𝐧𝐚 𝐇𝐥𝐚 𝐏𝐮𝐢 !


Aw, ka lûngngaihna leh manganna hi,

A kuam chin zau zawng, thûk zawng leh tam lamte,

Teh theih, buk theih leh hlam theih ni teh se,

Hriatpuitu a’n lei leh van ka au tur!


Tuifinriat mawng ang maia thim chhah ber,

Leia ţiau vaivutte buk rihzawng ang,

Vana arsite anga chhiar sen loh,

Chuti takin ka nun a nâ si a!


Mit khaw hmuhnate làm a vai zo a,

Beng hriatna pawh tihpin a ni zo ta,

Thâwl lâk hlekah ruh chùktuah a nâ a,

Nunna pawh thih châkin a sahal e!


Beidawnna chuan nâ takin mi diriam,

Beiseina paw’n fahrah iang mi thlauhthla,

Thling kâra ka nun tui kâng chat mêk chuan,

Tuihnà tharlam reng a mamawh hek lo!


Manganna hruihrualin mi hlapna chu,

Dam lai tân tawrh zawh mi rual a ni lo,

Lûngngaihna fei hmawrte’n min chhûnna pawh,

Rawhtuina mei let sarih tluk a thîp!


Vanrţian chu thim chhah mûp ang a ni a,

Chhun vanglai ber khawkhênna ram ang,

Tlai ni nêmah tawrhna a zual ting a,

Zan thim hnuaia mi mangang aurâwl chu!


Khuanu zahngaihna chuan mi thinhrik a,

A lainatna kâng ngai lo paw’n mi kalhlen,

Ka tuhrah phurtu nghâwngkawl a tliak e,

Hmangaihna, ţhuam ang mi dotu hmêlma!


Tuifinriat zau taka lawnglêng vakvai,

Nawr kaltu thlifimte’n an hransan,

Thihna thlan khur pan tura chakna reng,

Lawng karfunga pai lo mi khawngaihthlâk! 


Ka laka hriat thiamna pai hringmi reng,

Ka lûngngaihna ruam mi fanpuitu nen,

Ka ţahna mittui sûntu tu mah reng,

Ka tawng lo, kâwlkil piah lam ram thlengin! 


Aw, vawi khat chiah mi khawngaih thei lo’m ni?

Vawi khat chauh mi chhanchhuak leh dâwn lo’m ni?

A ni, vawi khat chiah mi chhâwk hahdam rawh,

Ka nun, hremhmun mei hliau iang a nat hi! 


Monday, September 20, 2021

𝐈𝐧𝐩𝐮𝐚𝐧𝐧𝐚

Leilung hi tûr chak ber a lo nih a,
A chhia leh a ţha hriatna thing pawhin,
Pathian anpui tân thihna a thlen chuan,
Bumtu rûl ber ânchhia vanga thihna,
Tem si lo a nih laiin kei engvang?
Tumna leh duhthlanna ka pianpui kher?
Ka tihsual rah, sual tawpkhâwka puan paw'n,
Pathian nen kan inzawmna a tihchah kher?
Heti khawpa zahngaihna awlsam leh,
Thilthlawnpêk ni si engvang Pathianin,
A thinrimna berhbu hmanga mi vau?
Lalpa, tu ka nih chung thuahte zawng,
Engtin ka hnial ngam tehlul ang che ni?
Mahse, thisen thianghlim kaltlang khera,
Tlanna i rawn thawh dan hi mak ka ti!
Nang chuan kei hi mi âtchilh a lo ni,
I mi ngaihtuahnate chu ţiau vaivut,
A tam lam ka hriat rual loh ai pawhin,
A nasain a lo tam hle si a,
Ka sualnate chu mite'n hrem tlakah,
Bata ruatah an ngai lui a nih paw'n,
Nangin mi theihnghilhsak ţhinnate chu,
I mi khawngaih vang a ni reng fo ang!

𝕿𝖊 𝖊𝖈𝖍𝖔 𝖉𝖊 𝖒𝖊𝖓𝖔𝖘...

Hriatna tura duan ka beng hian ri mawi,

Beng hriatna luhkhunga thinlung verhtu,

Thisen zam tin fan za chiai chiai ţhintu,

I âwkâ a hriat lohna a rei ta!

 

Nipui laia siktui luang hër hër ang,

Favang sirva chiap thawm mawi tak ang khâ,

Ţhal laia zo thlifim tleh heuh heuh ang,

Nunna làm siam ţhatu i nui ri khâ!

 

Hriatna beng tihpin a ni ta em ni?

Beng hmulte'n hriatna an khuh  zawk em ni?

Aigupta ţam tlak vanglai ang mai khân,

I âw châkin ka beng a ţam zo ta!

 

Van phaiphuleng ri fán ang i âw khân,

Vantirhkohte lemlawi ri ang ri fëk,

Thinlunga hlimna thlipui tlehtirtu,

Khâ ngei khân biahthu min hlan nawn lul rawh!


Tuesday, August 31, 2021

𝐌𝐢 𝐦𝐚𝐰𝐥 𝐬𝐚𝐥𝐭𝐚𝐧𝐠

 
A tân thu chuan awmzia reng nei lovin,
Thutiam pawh tin ther tlukin a hlu lo,
A kâm chhuak feikibar ang niin,
Thinlung hliamtu a nih a in hre lo.

Chhechhamna chu nawhchizuar tiamkam ang,
Thu thlunna pawh pângla anga nghet lo,
Phuar zawmtu thir hrui, lazai sîn tak ang,
Mahni inkhawngaihnaa khat liam fo!

Hmar arsi anga nghet thinlung ngei chu,
Ek lung ang maiin ka thinhrik zo va,
Ni anga danglam lo ngaihtuahna chu,
Chu ngei chu ka chhiatna bul a ni ta!

Chakna chu kâwlah Ni anga liamin,
Thahrui pawh zan thimah a tlanchhia a,
Lungchimna chuan lungtenna a hringin,
Lungngaihna chuan thimah a hnutchhiah ta!

Friday, August 27, 2021

Exotic Verse!




Dithlifarfém ruahmal far fep fep iang,
A tân hriat loh hmui fawhna duhawm ber;
Thim chhah ber tawn tlanga thinlung pawhtu,
A nun pum chiahzawp zo vek chunga;
Kuangkuahna tuihnâng bera chiah hnâwnna, 
Thinlung manganna uairittu laka;
Chakna thahrui a chharna thurûk chu!

𝐃𝐢𝐟𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐬 𝐨𝐟 𝐏𝐨𝐞𝐭𝐫𝐲 𝐂𝐨𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬

1. Echoes of You (Ottava Rima) Where are you now, when silence haunts the air? (A) Not one day passes without thoughts of you. (B) Wi...