𝐊𝐚 𝐡𝐦𝐚𝐧𝐠𝐚𝐢𝐡 𝐛𝐞𝐫 𝐧𝐚𝐭𝐧𝐚 𝐤𝐡𝐢𝐫𝐡𝐤𝐡𝐚𝐧 𝐭𝐚𝐤 𝐯𝐚𝐧𝐠𝐢𝐧 𝐚 𝐝𝐚𝐦 𝐥𝐨 !

(Our love story amidst great sickness)

      (He thu hi tuna kan huntawng mek, khirhkhan tak a ni a. A natna hi natna vâng leh buaithlak lutuk tih bak ka sawi lo mai ang. Min lo ṭawngṭaipuite pawh ka duh hle. Chu bakah, ziaka dah ṭhat ngei ka duh vangin, ka han tarlang ta a nih hi)

𝑴𝒖𝒕 𝒌𝒂𝒏 𝒔𝒖𝒂𝒍 𝒅𝒖𝒏 𝒛𝒂𝒏 𝒕𝒊𝒏 ṭ𝒉𝒊𝒏 𝒂...

        "Bawihte, a ni telin ka tlahniam tial tial a. Hma ka sawn thei lo reng reng. Ka sam lah a tla nasa êm êm mai a, ka muhil thei bawk si lo" tih thu chuan, lirnghing ang maiin min nghawr nâ a, ka chiai ru tlat tawh. Zanahte chuan theihtawp chhuahin awi mut tumim ka bia a, ka âw ngaihthlak nuam a ti bawk nen vanneihthlak deuhin zan 3 zet chu ka awi mu thei ta a.

        Mahse, a han muhil ṭantir thawmte chu ngaihthlak a nuam lo ṭhin hle. A ruh zawng zawng nâ a ti êm êm a, inleh hlek pawh a harsat em em. A chângin a rum ṭiah ṭiah a, a châng leh a ṭe ṭhawt ṭhawt a. A nghik feih feih a, a châng leh a ṭap chhuak bawk. "Bawihte, dam dam..." tiin a muhil lai chu ka thiam tâwkin ka be mawlh mawlh reng a. Darkar chanve vel mut a sual hnuin, hahdam takin a muhil ta siai siai ṭhin. 

       A ṭhanharh hlimchhawna a rawn ṭah chhuah ka hlauh ṭhin avangin, zan rei pawh ni se lo mepui hram ka tum ṭhin. "I fel thei si: Engtin nge nula ho hian an chhuah che ninaw...? (Hmel chhe bawk si, mawl bawk si, neih engmah nei bawk si lo, zei lo ropui si ka nih vang maw le!) Tunah te hian ka tummy hi min chul sak heuh heuh la ka ti" tia duhthu a han sam ka tihlawhtling thei lo hreawm ka tihziate hi a hriat ka  hlau em em a! "Ka hmangaih che a, chuan ka ngaina che a, ..chuan i thil sawi te hi hriat nuam ka ti em em bawihte 😘" min han tihte hian, a hriat lohin ka lung a chhe ngawih ngawih ṭhin. 

𝑩𝒂𝒏𝒈𝒂𝒍𝒐𝒓𝒆 𝒍𝒂𝒎𝒕𝒍𝒖𝒂𝒏𝒈...

       Bangalore lamah pawipang ti turin a zuk zin thla zuai a. A kal tur thlah nâna duhsakna ka hlan theihnghilh vanga nilenga a tum bar hmelte kha, a hmuhnawmin mit a titlai teh e, mi thungrulh dan a thiam em mai pawh a! Kum thar hma hma ngeia lo hawng turin ruahmanna pawh kan siam fel diam tawh a. Ruahmanna lâwkna hi mihring chan a ni a, lei chhann erawh chu Lalpa aṭangin a ni tih thu rintlakzia a lo lang ta zawk a nih hi. Mihringin hma lam hun kan hriat lawk lohzia a va lang chiang ṭhin tak êm! "Bawihte, kum hlui kan thlah dun thei dâwn ta lo" tih hrilh harsa ka tihzia kha!

𝑴𝒊𝒏 𝒉𝒎𝒂𝒏𝒈𝒂𝒊𝒉𝒊𝒏 𝒌𝒂 ṭ𝒉𝒆𝒏 𝒂 𝒉𝒍𝒂𝒖 𝒎𝒂𝒘 😔

        "I caring sia ...mi thil i sawipui peih sia ..chuan i dawh thei sia. You are so special to me bawihte. Tunahte hian ka tummy hi min chul sak heuh heuh la ka ti. A nâ puam trawlh²  reng mai. Ka ngaihtuah a maw. Lo inṭhen ta ila ... ka tuar nasa ang ka ring" tia inthlahrung taka a han sawi niap niapte khan, ka thinlung hi chemte lu zuma vih ang maiin a tinâ a. Awmngaihna reng ka hre lo, ka ṭah a chhuak ngawih ngawih a nih kha. 

 𝑵𝒂𝒎𝒆̂𝒏𝒍𝒐𝒗𝒊𝒏 𝒂 𝒉𝒏𝒂̂𝒓 𝒂 𝒕𝒉𝒊 𝒕𝒂 !

       "Bawihte, nizana kan inbiak zawha kan in mangṭha hnu lawk khan, nasa tak maiin ka hnâr a thi chiam a. Rang takin damdawi in lam kan pan nghal a, zing dar 3 hnu lam a ni tawh ang. Ka hrilh duh loh che a" tih thuin ka zing tho min lo hmuak chu, ka bing nghal chúk mai! Ka nghilh dup a, ka mang a ang ru nghal em em zui. Eng vangin nge ka lo mutsan kher ni tiin ka inthiam lo em em a nih kha!

        "Bawihte, rang takin damdawi in lamah va in check up ta che" ka'n han tih chuan, thuawih takin a va inentir ta a. Beisei loh deuhin typhoid a lo nei hi a lo nia. Chutia damdawite an han chawh takah chuan, dam thuai turah ngaiin, ngai ṭha takin kan awm zui ta mai a. Mahse, a khât mawi tâwkin a khua a rawn sik leh ṭhinin, a bp leh hb a lo hniam em em mai si. A kianga awm theiha, a taka enkawl châknain thlipui hrâng ber ang maiin min nuai chiam a ni ber! 

        Chutia chiai ru ang reng taka kan awm reng lai chuan, beisei loh takin a hnâr thi leh khwwsik a reh hlei thei ta tlat lo mai a. A hb lah 5 te a ni ang tak deuh deuh a! Tichuan, Bangalore lama a first cousin Doctor a rawn tlan phei ta chúk chúk a. Rang lutukin lirtheiah rem taka muttirin a chiu mu a, damdawin in ṭha berah hnawhsarumin a hruai phei ta a ni. 

𝑩𝒂𝒘𝒊𝒉𝒕𝒆𝒊𝒏 𝒎𝒊𝒏 𝒕𝒉𝒍𝒂𝒉𝒍𝒆𝒍, 𝒕𝒊𝒉𝒕𝒉𝒆𝒊𝒉 𝒌𝒂 𝒏𝒆𝒊 𝒔𝒊 𝒍𝒐 😔

       Damdawi inah nâ tuara a leh reng laite chuan, "Ka bulah mu ve la chuan min chulsak la.... i chul lai velin ka lo fawp reng ang che  i hmai velah.." tia khual khua daih aṭanga a pangchang âw han hriat hreawm nawmzia chu sawiin a siak lo. Tih theih ka nei lo lutuk chu a rûkin ka rum vawng vawng a. A natna thlentu hrikte chu, mihring ni se hriamhrei nena hmachhawn châkin ka ter et et reng a ni mai.

          "Ka hmangaih em che hi bawihte. Enteh maw, dawhthei lovin hei ka thinrim pawha lo in ti engemaw ni ta la kan inmil lo ang ...nang chu mi i dawh thei a. Hei, hmangaih loh theih i ni lo bawihte" min han tite chu hriat a nawm êm êm rualin, mahni induhkhawp lohna a lian thei ngang mai a! A kianga awm a, han kuangkuaha han hnem ka châk em em a ni si a! 

𝑲𝒂 𝒉𝒏𝒆𝒏𝒂𝒉 𝒂 𝒊𝒏𝒑𝒖𝒂𝒏𝒈 𝒂 !

        "Tiang hian mipa bulah ka awm ngai lo vawi khat mah. Engkimah hei ka feel  vek che i tel ang hian. Hrehawm ka tih ber chu ka tai nâ hi bawihte" a han tih chuan, a period nâ mai emaw tiin emgmah kan han hriat lâwk loh turzia kan hre hauh lo a lo ni. Mahse, heti khawpa nâ ru reng tawh si kha, fiamthua min kawmin a la nui hawk hawk theite hi  a tuar a va lo chhel tak êm aw! Bawihte, ka hmangaihin ka va lainat tak che êm!

𝑰𝒏𝒕𝒉𝒍𝒂𝒉𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒍𝒐 𝒕𝒖𝒓𝒊𝒏 𝒎𝒊𝒏 𝒇𝒖𝒊𝒉, 𝒍𝒂𝒘𝒎𝒕𝒉𝒖 𝒎𝒊𝒏 𝒉𝒓𝒊𝒍𝒉 𝒛𝒂𝒘𝒌 𝒉𝒍𝒂𝒖𝒉 !

        Ka hmangaih tih hrilh reng duh mah ila, ka han inthlahrun deuhte hian, "Sawi mawlh mawlh rawh, ngaihthlak a nuam alawm" tia mih fuih phur dante hi a thiam em em a. Zanah ka han awih mut chânga a lawmthu sawina mawlhte hi ka bengah a cham reh thei lo! "Good morning bawihte 😘 Bawihte i mu tlem awm ve. Ka hmangaih che bawihte ❤️😘 Ka va han lawm ṭhin tak em  bawihte" tiin.

        Amah ka tawng vanneih kan intihzia ka hrilhte hian, "Ka lawm e bawihte. Keimah alawm vannei...fel si mi duat si ..puitling si 😘" min ti let hlauh zel! Ka zei loh ang ang, ka thiam loh ang anga ka'n duatte hian a lawm thei em em a. "Ka lawm e bawihte. Keimah alawm vannei...fel si mi duat si ..puitling si 😘" tiin min han chawimawina châng a hre tlat zel.

𝑳𝒂𝒎𝒕𝒊𝒓 𝒑𝒉𝒆𝒕 𝒎𝒊𝒏 𝒕𝒖𝒎𝒊𝒏 𝒔𝒖𝒂𝒉𝒔𝒖𝒂𝒍 𝒂 𝒄𝒉𝒉𝒖𝒂𝒉 𝒕𝒉𝒊𝒂𝒎 !

       Lam ngaina deuh mai hi a nia. A dam ṭhat huna kan lam dan tur, cowboy dance lo zir tute hian reels min lo thawn thul! Kei lah a zei lo chi ka ni si, hlim deuh hian kan nui hawk hawk zel a. Ka huphurh tih a hriat poh leh sual a chhuah a, "Awi! huphurh sia maw. Sawi nawi char char. Lam tur khân lo in ring la ni mai 🤓 Khu rum rumin kan lam ang" tiin, min tur ut ut zel a! "Zo khaw nula Aizawl-ah party-naah an hruaia lampui an tum a ...sofa kal ruak ruakin an hnûk tih ang deuha hnuh chhuah i ngai dâwn" min la ti tak deuh deuh!

𝑩𝒂𝒘𝒊𝒉𝒕𝒆𝒊𝒏 𝒅𝒂𝒎 𝒍𝒂𝒎 𝒂 𝒑𝒂𝒏 𝒕𝒉𝒆𝒊 𝒍𝒐 😔

         Tichuan, damdawi in changkang zawka dah a han nih tak hnuah pawh, ni eng emaw ti chhûng chu a natna an hre mai thei tlat lo. Enchinna hrang hrang neiin, a khua a sikin a hnâr a thi deuh reng a. Ka rilru tawtzia leh natzia hi ṭawngka mai chuan ka sawi chhuak thiam ngang lova ni. Amah lah dam lo ngai lo, ei leh in duh tui tak, hriselna ngai pawimawh tak mi a ni si a. Thisen enchhin tura a thisen an siaksak laite chuan, dan rual lohin a mittui a sûr zung zung mai. Ka tâna tawrh har turzia min hriat thiampuitu awm tak maw?

𝑩𝒂𝒘𝒊𝒉𝒕𝒆𝒊 𝒏𝒂𝒕𝒏𝒂 𝒌𝒂𝒏 𝒉𝒓𝒆 𝒕𝒂 😔

       A tawpah chuan a Bone Marrow aṭangin a thling siak chhuahsakin, ni hnih thum hnuah result kan hre ta a. Natna zawnga natna vâng êm êm mai a lo vei reng niin. A bone marrow khân cell thar duh angin a siam chhuak thei lo kha a lo ni a. Uluk taka enkawl ngai, a nasat phei chuan bone marrow transplant tih ngai kha a lo ni a! A nghilh hian ka nghilh dup a, ka khawvel kal lai a tawp chawt a ni ber!  Amah lah chuan a natna chu ka hnen aṭang khera hriat a duh bawk si, ka dinhmun han khirhzia kha aw!

       Luipui luang lai a tawp a, arsi her lai an ding chawt ni berin ka hria. Ramhnuai reh reih rawihah, tu mitmei mah veng lova au chhuaha ṭah rawih rawih ka châk êm êm. Ka nau Daktawr Specialist ka va be thuai a, ani lahin chanchin lawmawm min hrilh tur a hre bawk si lo. Ka hmangaih ber damna tur a nih phawt chuan, a natna hi keimahah inburbun vek theih ni se ka va ti tehlul êm! Amah ka hmangaihnaah hian a taksa damna a awm si lo maw? A va hreawm ngat ngat ngai êm!

𝑴𝒂𝒉𝒔𝒆, 𝒃𝒆𝒊𝒔𝒆𝒊 𝒕𝒖𝒓 𝒂 𝒍𝒐 𝒍𝒂 𝒂𝒘𝒎 𝒕𝒍𝒂𝒕...

        Mahse, a natna an hriat chhuah hma hlauh avangin, zai kher ngai lova enkawl dam theih anih beiseina a lian hlauh a.  Thawk khat chu a veng huai mai. Tichuan  hun an kal deuha a dinhmunte ka'n zawt a, "Aw harh e, mahse ka mu char char tho ... ka sam hi a rawn tla nasaa ka hlauthawng. Aaaa  min ngaihtuah duh suh bawihte. 'Tian ka awm vel mai mai ang, ka ning sawi pawh hi. Dam lo reng nihte hi inthlahrunawm a. Tu lakah pawh ka in thlahrung a  bo pil vang vang ka duh ber" tia min chhannain min velh nasatzia kha a hria ang tih mawlh ka hlau! Ka thinrimna kha dynamite ni se, a puak ring ber chi a ni ngei ang!

𝑲𝒂 𝒉𝒎𝒂𝒏𝒈𝒂𝒊𝒉 𝒃𝒆𝒓 𝒌𝒂 𝒍𝒂𝒌𝒂𝒉 𝒂 𝒊𝒏𝒕𝒉𝒍𝒂𝒉𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒎𝒂𝒘 😔

       Amah fuih reng chungin a beidawn loh nân theihtawp ka chhuah mawlh mawlh reng a. A ruh a nâ reng a, a pang a khamin khuma inlehte a harsat êm êm a. Mi inthlahrung mi a la ni zui nen, "Zanin aṭang chuan maw: I nundan pangai ka tibuai tawh lo ang che ..i mut hunah i mu anga ...i thawh ṭhin hunah i tho anga ..tuma tân buaina nih ka duh lo a. Min care-na, min hmangauhnaah ka lawm takzet thinlung zawng zawngin. 

          Mahse, tiang ringawta awm a nâ neih sawi reng, hlimna leh lawmna hrilh tur che pawh ka nei lo ...natna harsatna sawi rengte hi ka ning em em a, ka inthlahrung bawk si" min han tite chu ka thin a rim em em! Amah chu ka hlimna ber, ka lawmna luipui luang, vanram ang maia ka thlakhlelh a ni tih a hre si lo maw? Aw, ka hmangaih ber chu a natna avangin ka lakah a inthlahrung a maw? A inthlahrunna hrikhru chu rah hruala tuifinriat mawnga thlak daih ka va duh tak êm! Bawihte, ka lakah chauh zawng inthlahrung lul suh, ka remti mawlh lo! 

𝑨 𝒉𝒏𝒂̂𝒓 𝒕𝒉𝒊 𝒌𝒂̂𝒓𝒂𝒉 𝒎𝒊𝒏 𝒉𝒏𝒆𝒎 𝒍𝒆𝒕 𝒉𝒍𝒂𝒖𝒉 𝒂 !

        Tuk khat chu he thu hi ka dawng leh ta nawlh a. Chemte lu zum tak hmanga ka nâk nêma vih ang mai a ni! "Tukin ka hnâr thi baw nasa lutuk rawn ni thut kha, (Don-a) a kut lawngin a rawn hmet a ... a kawr a kut, kekawrahte thisen a kai nasa tawp a, ka inthlahrung lutuk! Nâ reng ta chu nachhawkna hi ka hmang ngun ka ti. Mahse, min chhawk hneh vak lo. Eng pawh ka tuar thei alawm. Kei chu min ngaihtuah suh  bawihte" tia dam lo zawkin min han hnem let hlauh maite hi aw! Tuar thiam a va har ngai êm! Mahse, ka bawihtei hi hmeichhe hmel ṭha leh nu hnap, duhawm em em mah ni se, a rilru paukhauhzia hi mak tak a ni. Tu nge a chhuna heti tak maia a inthlahrun êm êm reng chu le? 

𝑰𝒏𝒌𝒉𝒂𝒘𝒎 𝒕𝒖𝒓𝒊𝒏 𝒎𝒊𝒏 𝒇𝒖𝒊𝒉 𝒉𝒍𝒂𝒖𝒉 𝒛𝒂𝒘𝒌 𝒏𝒊𝒂 !

       Ka dam ṭhat phawt chuan inkhawm hi ka ṭhulhsan ngai miah lo a. Zan khat erawh chu inkhawm zan a ni a, inkhawm ka phur hlawl lo. Mahse, amah zawkin heti hian min ti hlauh a nih kha! "Inkhawm chhûng a rei loh bakah min lo inkhawm kep dawn alawm.." tiin. Nih, ka va inkhawm zuai anga, inkhawm banah ka lo duat dâwn che nia ka ti a. "Ni e ... mi i duat dawn si  a" tiin min fuih a nih kha. 

       A châng leh, "Damdawi hei min chiu lâwk dâwn a. Ka lo be leh nghal ang che, bawihte...I'm back bawihte" min han tite hi tawrh a har thlawt a ni! Damdawi an pêk chuan a nâ a chhawk em tih ka zawt nghal var a. "Chhawk nghal rih lo e ...ka nin ber chu in leh reng hi ka duh a ka pang a kham a, ka inlet tha thei lo ṭhin hi. Mahse pain killer hna a thawh chuan ka inlet ve zung zung thei" tiin min chhang a.

       Nia, zan tam kan in menpuiin, a rilru lak pen nân titipuia menpui reng ka duh ṭhin si. Mihring ve bawk ka nih miau avangin  chau ve thei lo ka ni bik si lo!

        "Bawihte ka mutsan dâwn lo che. Khawhar taka i lo awm rek rek tur kha ka ngai thiam lo" ka ti. "Kei paw'n ka hmangaih che bawihte. A ngai tawh lo awih mut ziah kha. Nang pawh i hrisel a ngai" tiin ṭan a khawh ve tlat thung.

𝑻𝒆𝒔𝒕 𝒕𝒖𝒓 𝒃𝒂𝒘𝒌𝒊𝒏 𝒂𝒏 𝒏𝒂𝒘𝒓 𝒍𝒊𝒂𝒎 𝒍𝒆𝒉 𝒕𝒂 !

        Ni khat leh chu, "Hei room aṭangin min nawr chhuak a. Eng eng emaw ni test kan nei a, ka blood-te an la chhuak leh a 😪 Ka ning khawp tawh mai" a rawn ti a. Hreawm ti rilru takin  "Aw bawihte  thlamuan theih che ka va duh tak em!" ka han tih chuan  "Min thlamuan ziah alawm

 Ka lawm e 😘 Bawihte ka hmangaih che. Ka lo call theih ṭep aw. You are so loved & appreciated bawihte 😘" tiin kan inthlah leh ta a ni. Wheelchair-ah a ṭah leh ka hlau chungin, bawihte i ṭah a chhuah chuan insum reng reng suh tiin ka fuih a. Keimah ngei pawh ka hnîm ruih reng a nih kha!

𝑴𝒊𝒏 𝒉𝒎𝒂𝒏𝒈𝒂𝒊𝒉 𝒉𝒊 𝒎𝒂𝒌 𝒌𝒂 𝒕𝒊 𝒕𝒂𝒘𝒑 𝒕𝒉𝒆𝒊 𝒍𝒐 !

       Ani anga hmeichhe hmel ṭha leh duhawm lutuk, pian nalh leh smart bawk si, rilru dik leh ngil ka tawng ta mai vanneih ka intihzia ka hrilh mawlh mawlh a. Mipa tam tak ngaihzawn rawn, mi hausa tak tak leh hmel ṭha tak takin chhai thlûk tuma an rim rawn bâng lovin, kei ve lem min thlang tlat leh min hmangaih tlat mai hi mak ka ti tawp thei ngang lo. Mak ka tih thu ka sawi leh ṭhin a. A mi chhanna duhawmzia kha aw! 

 𝑴𝒊 𝒑𝒂𝒉𝒏𝒊𝒉 𝒊𝒏𝒉𝒎𝒂𝒏𝒈𝒂𝒊𝒉 𝒆𝒎 𝒆𝒎𝒕𝒆 𝒄𝒉𝒖 !

         "Bawihte keimah hi ka vannei ber 😘  nangmah hi ka tan i hlu em em a ...ka thinlungah hian i awm reng" tiin!

 Lo call dawn aw

 Can i call u ?

 Ka lawm lutuk bawihte 😘

 Mi i care in mi i duat si.

"I mut a chhuak si, ka khawngaih lutuk che."

 "Ka muhil alawm kha ka tân chuan a hlu lutuk, khami chen ka mu pawh kha i zarah"

"A awm alawm, i meng ve ṭang ṭang ṭhin a, cute thei si."

Ni e bawihte, rilru nuam deuhin mi i siam ṭhin a, ka thla a muang alawm..."

       Thute hi a awih ëm êm mai a, "I thu ka awih a, kei chu min sawipui ang ang kha ka  ti ve zel alawm. Vawin hi kan van uang em em..." tite'n kan nui leh hawk hawk ṭhin.

        He thu thlum tak ka dawn nite kha ka theihnghilh thei tawh ngai lo ang. "You are the reason I push through my hardest days  bawihte 😘 ..Life is so much better with you ❤️"

         "Naktuk aṭangin treatment tak tak ka lak theih an beisei a..." tia beiseina nena hma lam hun kan thlir dun nite kha!

𝑨 𝒅𝒂𝒎 ṭ𝒉𝒂𝒕 𝒉𝒖𝒏𝒂 𝒂 𝒅𝒖𝒉𝒕𝒉𝒖𝒔𝒂𝒎 𝒄𝒉𝒖...

         A dam ṭhat huna ka bula a awm dan tur a sawite kha theihnghilh a har teh e. "Aw ...ka pangchang ang ka ring tihte ...chuan hei  smooch che te ..hug che te. Tin, engtin nge min ngaih ang mi ngai mak angem tih te. Aw min duat si  ....ka ngai ngawt ang che i bula ka awm paw'n ka mizia te hi a mak ve reuh a. Mi ka close mai mai lo...mipa ngaihzawng ang phei chu" tiin.

𝑲𝒂 𝒉𝒎𝒂𝒏𝒈𝒂𝒊𝒉 𝒄𝒉𝒆 𝒎𝒊𝒏 𝒕𝒊 !

       He thu ka dawn nia ka hlimzia kha aw! "Aw ka first love alawm i nih. Mipa tu bulah tiang hian ka la awm ngai lo. Tin, ka hmangaih che tumah ka la ti lo. Ka hmangaih che ka tih hmasak ber dâwn che khân sawi harsa ka ti lutuk. Coz ka la sawi chhuah ngai loh vang leh, hmangaih ka la neih ngai loh vang a nia. 

           Atir khân ka zak lutuk a...ti nge tiang hian ka sawi ve theih le ka ti a. Mahse, tunah chuan sawi nuam ka ti tawh a. Ka hmangaih che ka tih che hian, nitin ka hmangaih zual deuh deuh zel che alawm bawihte" tih thu kha!

       Bawihte, ka ngaihtuah ṭhin. Eng vanga kei ve mai hi nang tehlul hian min hmangaih theih mai chu le tiin ka zawt phawng a. "I mizia hi ka duh a ...ka ngaina che a chuan thil ti mai mai rual ka nih tawh bik loh hi bawihte. Nawr vanga inhmangaih theih a ni hlei nem. Tin, ka tân chuan ka hmangaih che tih thu hi thil sawi harsa berte zinga mi a ni ang ... mahse bawihte ..ka sawi hi tak tak aw 😘

       I love you tih aiin ka hmangaih che tih hi ka duh, in ang reng mah se, Mizo ṭawng hian a real bikin ka feel bawihte. Aw le, bawihte  kan  hmaah eng nge lo thleng dawn kan hre lo. Mahse, theihtawp keima tâwkah ka chhuah ve zel ang. Bonded for life 💞💕 nih tum ang aw." tiin min chhang fel nalh a nih kha! He khawvelah hian kei tluka vannei mipa hi tu nge awm thei tawh chuang ang ni.

𝑯𝒆 𝒌𝒉𝒂𝒘𝒗𝒆𝒍𝒂 𝒌𝒂 𝒓𝒐𝒑𝒖𝒊 𝒗𝒆𝒏𝒂 𝒃𝒆𝒓 𝒄𝒉𝒖 !

          Ṭhenkhat chu nihna avanga piang ropui an awm a. Hlawhtlinna avanga mi ropui an awm bawk. Vanneihna avanga mi ropui an awm a, chhûngkaw ropui aṭanga lo piang ropui ve sa reng an awm bawk. Keia ropui vena erawh, nangin thinlung taka min hmangaihna hi ka ropui vena ber, khawvel lalṭhutthleng nen pawh ka thleng phal ngai loh tur a ni si a! 

𝑲𝒂 𝒛𝒂𝒉𝒑𝒖𝒊 𝒏𝒈𝒂𝒊 𝒍𝒐'𝒏𝒈 𝒄𝒉𝒆 𝒎𝒊𝒏 𝒕𝒊 ☺️

        Bawihte, in changkang si a, i ṭhiante zingah min zahpui mai lo'ng maw ka ti leh hram a! "Tu nge mahni hmangaih leh duh zahpui ngai ang bawihte. Ka phal teuh lo mai che, zahpui i rilru engtin nge ka tih nat phal ang? Ka rilru hi hria la bawihte ..i hmangaihna kha ka duh ber" min han ti kha chu, lawmin ka zuang lo chauh a ni e. 

       Tun maiah lah chuan...

 Bawihte

 Thisen an la leh dawn aw

 Min nawr chhuak dawn

 Ka ning

😭😭😭

        Hreawm ka va ti tak êm! Lalpa, i fanu ka hmangaih êm êm hi min lo enkawlsak rawh aw. I khawngaihna ka rawn dil e 🙏

       Test tura a luh hma lâwka kan inbiak hnuhnunna ber - 

 Ka hmangaih lutuk che bawihte 😘

 Min khai mek a 😔ka bing

 Ka left hand in type

 Becoz of u my love

 Ka ngai che sia

 Ka dah anga maw. Chuan maw Knah lo bia ang che bawihte..

Mahse min lo be zeuh zeuh la aw

Vawi 2 na khai mek 😔😣

Sawi te hi ka ning bawihte

Natna sawi ngai reng hi ninawm  tiraw

Mahni in khum ah ka tho thei tawhlo a

Min  puih zel ngaia

Ka ruh te ka taksa na thei lutuk a!

      Mi ṭhenkhat chuan thu leh hla thiam tiin phu loh fakna min hlan ve ṭhin. Mahse, ka hmangaih berin a natna a han sawi ṭhinte ka chhiar hian, sawi tur ka haihchham zo vel a! Ka ṭawngkam thiamna zawng zawng a bo zo vel a ni ber.

        Tu nge heng hunah ṭawngkam rangkachak chhakchhuak thiam ang a, an hmangaihte natna chhawk dam thei thu thlum chham chhuak thiam tehlul bik ang? Chu mai bakah hunpui lai niin, hlim taka hun hmang tura min duh avangin, ka lak aṭanga inlak hran a tum ta a!

      Ka biak pawhin min chhang duh lo. Ka thin a tirim bawk si, ka lainatin ka khawngaih lutuk a! Amah biaka kawm hi ka hlimna ber a ni tih a hre lo leh ṭhin. Mi i thlahrung êm êm mi a ni si a, ka thin a rim a, ka lung a awi thei lo.

       Min lo be suh a tih pawhin, luhlul chhuah khum ka tum ta a. Mahse, ka ngai lutuk ka awm hle hle thei si lo! Ka status a lo hmu a, heng thute hi ka dawng ta a ni -

 Tukin ah ka lo bia che a, ka ngai lutuk che a

 Ka insum thei lo a

 Ka tum dan chuan

 Ka lo be zuaiin hei nuam ti tura awm turin ka duh thu ka lo hrilh zuai ang che nga

Chuan min lo reply pawh ka  beisei  ngam lo a

Mi lo reply te khan

Ka ngaihzia che ka hria a!

        

𝐎𝐮𝐫 𝐋𝐨𝐯𝐞 𝐒𝐭𝐨𝐫𝐲 - 𝐈𝐈

(𝑾𝒉𝒚 𝑴𝒂𝒓𝒆𝒎𝒂 𝒍𝒐𝒗𝒆𝒔 𝑹𝒅-𝒊)

       Eng vanga va hmangaih ta em em nge a nih? Eng vangin nge a duh tak em em chhan? Mi nupui a ni a, fa a nei tawh bawk. Chuti chungin ani tlangval hnahkhat hian eng vangin nge a va hmangaih tlat si? He zawhna hi vawi tam a inzawt ṭhin a, chhanna hrang hrang a dap kual ngial ṭhin.

       Beiseinain a ni a va hmangaih ni. Beiseina awm a awm loh pawhin, a beisei ru tlat a. Beidawnnain an dinhmun dik tak hmuhtirin, beidawntir tum mah se a beidawng duh tlat lo. A chhan pawh, a pasal nena an khawsak dan a hria a. Mi nupui duhlai va ngaizawnsakah a inngai thei lova ni.

      A tirah a va hmangaih nghalin, sap thu fing tawiin, 'Love at first sight' a tih hmangin chu hmeichhia chu a va hmangaih nghal mai em ni? Ni lo e, chu hmeichhia chu a vawi khat hmuhnaah a va hmangaih nghal hauh lo. Chu hmeichhia chu lehkhabu kâwm nalh tak, a chhûng thu erawh chhiar zet loh chuan eng lam hawi thawnthu nge inziak tih hriat hauh loh a ni zawk.

      Chu lehkhabu kâwm nalh tak, mit la tak chuan amah chu a hip hmasa ngei alawm, a pha thei hauh lo. Mahse, lehkhabu phek tin a han keuin a han chhiar ta a. Lehkhabu phek a keu tam tial tial a, a chhûng thu ngaihnawm a ti tulh tulh a. A tawpah chuan chung lehkhaziala chu hmeichhe hringnun thawnthu chu, tuma dan rual lohin a va nganain a va duh ta em em a ni zawk si a.

       Chung lehkha phekahte chuan, hringnuna thil thleng duhawm leh mawi ber berte a va chhiar a ni hauh lo. A châng chuan lehkha pheka chanchin nemkaia awmte chu, a ngaihnawm lohin a lungchhiatthlak em em a. A thimin a nu burh a, lem a harin chhiar a hreawm ngawih ngawih ṭhin. A châng leh thaw a ipik churh a, mang a ang a. Lehkhabu chawp chuan thûla khunga, theihnghilh vang vang a châkawm châng pawh a awm alawm.

       Chutiang thawnthu tehnuaih chhiar tur chuan a lo inbeisei hauh lo a. Inrin lâwkna pawh a nei a ni bik lo. Heng thute chhiara hre fiah thiam nghal tur te, pawmzam thei tur leh a chaw tui ber ni nghal turin amahah eng theihna mah a awm nghal bik bawk hek lo. Chu thawnthu neitu hringnun hnawkhnâi tak chinfelna thurûk pawh, amahah a awm chuang azeng a ni bawk hek lo.

      Mahse, kum tamin hringnun tawnhriat hrang hrang, kawi tin mil a lo temtir tawhte avang zawkin, chu lehkhabu chu tlanchhiatsan nghal vat lo a ni zawk. Hriat thiamna thûk tak nei turin amah ngeiin, hreawmna leh harsatna nasa tak, nat vawng vawngna leh thim hnuaia mittui tlak zawih zawihna nen lam a lo tem fiah tawh a ni zawk. Chu nun aṭang chuan amah ang mi, a tawn ang lo tawng ve tawhtute hriat thiamna a nei a ni zawk si a.

      Mahse, chu lehkha pheka thu inziakte chu thu mawi lo leh ngaihnawm hlira khat an ni vek bik lo. Lehkha pheka thawnthu neitu nun duhawm tak tak, ngaihawm em em, lung tilêng vawng vawng, hlimawm leh nuihzatthlak tak tak, ngaihzawn awm hliah hliahte chuan, a hringnun pang khing thim tuih maite chu an hliahkhuh hneh em em a ni zawk si a.

        Chu hmeichhe hmel ṭhatna chuan mipa mit a lain, a hip vawng vawng ngei mai! A pawn lam lan dan duhawmna leh hmel ṭhatna chu, a chhûngril mawina leh duhawmna, tlawmna leh thianghlimna, ngilneihna leh thahrui chakna, thinlung nêm leh pawisawi hlawl lo te chuan an thuam mawi tulh tulh zawk tih a hmu tam tulh tulh a. A chhungril nun a keu chhuak tam tulh tulh a, a ngaina tial tial a. Lang lo lama a mawina leh duhawmna thurûk a chhiar tam tulh tulh a, a ngaizawng nghet tial tial a.

      A silfen atâna rinawmna kawrfual a ngainat dan, a hmui chei nâna lainatna hmuihnawih a hman ṭhan dan, a sam chei nâna thinghlimma diar a hman rimna, a kawnghren atâna ngilneihna a hren ṭhinna, vawthlep atâna chakna thahrui a hman rimnate chuan, zawi zawiin amah hmangaihna thinlung a neih thûktir tial tial a ni zawk.

       A famkim lohna, a nun felhlelhna zawng zawngte chu, a nun duhawmna leh ngainatawmna te chuan an hliahkhuh zo hneh em em a. A nun kham suar ang chim tawh ai chuan, pangang ang maia a nihna zawng zawng buhchium ni tura zial zo vek a, phengphehlep mawi ber ang maia a rawn insiam danglamna chu, eng hunah pawh, engtik lai pawha a duh zawk, ngainat zawk leh hmangaih zawk atân a thlang ta lo thei lo a ni!

      Chutah zet chuan a mitah chu hmeichhia aia hmel ṭha leh duhawm zawk hmeichhe dang an awm thei tawh lo. Chu hmeichhia aia hringnun hmanpui a châk zawk an awm leh thei tawh bawk hek lo. A zing tho hlim lawr fap aṭanga, model ang maia nalha a incheina thlengin a mitah chuan hmuhnawm ber a ni zel tawh zawk a. A fel lohna leh famkim lohna rawn inlâr châng pawhin, chung a duhawmna leh hmel ṭhatna zawk chu a thlirin a thlang nawn leh ṭhin zawk a lo ni.

      Chu hmeichhia nen chuan thangvana ghlapui leh arsi ang maiin an inmilin an mawi dun a ti a. Ruah phingphisiau leh chhimbal ang maiin an inchawih tawn a ti bawk. Lui luang kianga thing phun leh, kumtluana rah duh tak ang maiin an inmil a. Chu lehkhabu chu a chaw tui ber, nitina a chhiar nin theih ngai loh, phek tin a chhiar nawn tluk tlukah a lo chang ta a nih hi.

       Chu hmeichhia chuan hmangaihna awmze dik tak a la hmel hriat hauh lo tih a hria a. Hmangaihna avanga atsona pawh a nunin a la tem chhin ngai lo tih a hria. Hmangaihna avanga nun hlimna, hmangaihna avanga hringnun mawina thurûk pawh a la tem ngai lo tih a hre tlat. Hmangaihna avanga naupang chhe nun, engkim mai hlimawmna, duhawmna leh mawina la awm ṭhin chu temtir a châk a.

       Hmangaihna bân tha chakzia, inhumhimna khulhbing sâng nih a tlinzia, manganna ruama innghahna hrualhrui rintlak a nihzia, khawharna laka hnemtu duhawm a nihna, lunglênna khawvel duhawm tak hruttirtu a nihna, beidawnna khur thûk taka beiseina siamtu duhawm a nihna hre ngai lo tur atân, chu Pathian kutchhuak thil siam mawi ber chu a awm a phal ngang lova ni!

       Hmangaihna a hmel hriat chhun chu phatsantu tenawm, innghahna tlak hlek loh, ṭahna mittui sûrtirtu, beidawnna khuarkhuruma chentirtu, rinawmna reng nei lo, mihring mize chhe lai zawng zawng chawk nungtu, a nun pawt hniama rap hrualtu mai a ni si a. A hmangaihna hriat chhun chu a hmêl a mawi hlawl lo a. Duhawmna reng a nei ngai lova nih kha.

      Chuvang tak chuan, chu hmeichhia chu hmangaihna mak, mawi leh duhawm a hmelhriattir châk tlat tawh a. Hmangaihna avanga atsona nunah liluhpui a duh a. Hmangaihna avanga naupang chhiatna nun tempui a duhin, hmangaihna avanga lunglên khawvel duhawm em em hruattir a châk ta a nih hi.

       Chu hmeichhia chuan amah hmangaihtu, mipa fel lo ve tak, hmel ṭhat bikna leh thiam bik nei hran lo, hringnuna hausakna leh mi lenna chhuan tur reng nei lo chu, sirah hnawl lo se a duh em em a. A fel lohna ang angin lo pawm ve se a duh ngawih ngawih bawk. A phu loh em avangin hmusit bik mai lo se a ti a. A thinlung takin hmangaih let ve se a ti ngawih ngawih a nih hi.

      Hei hi a ni, Leitlangpui tlangval Marema'n, Zawlkhawpui lanute zinga duhawm leh hmel ṭha ber, rual tin khûma, tleitir tuai duhawm ber ai pawha tuai duhawm zawk, model pian nalh an tih zawng zawngte ai pawha pian nalh zawk, a hmeichhiatpuite lakah mi dum pa hnâra lunghlu bengbeh ang maia langsar mualpho, Ramdinmawii a hmangaih tak dan thawnthu chu lo ni!

𝐋𝐨𝐯𝐞 𝐒𝐭𝐨𝐫𝐲 ! (𝐓𝐡𝐞 𝐥𝐨𝐯𝐞 𝐬𝐭𝐨𝐫𝐲 𝐨𝐟 𝐌𝐚𝐫𝐞𝐦𝐚 & 𝐑𝐝-𝐢)

       Dec ni 13, 2016 tlai lam dar 3:52 khân a vawi khat nân an inbe ṭan a. A ṭhiannute ina zanriah an kilnaah lo kal ve turin a sâwm a. Chu mi pah chuan a mipa chuan a chhai fiam pah zuai zuai a. Engkim fiamthu dunin an nui dun hawk hawk a. Nimahsela, chumi ni chuan an inhmu lo. Biak pawh an inbe zui ta lem lo bawk.

         Kum 2016, Feb ni 24 zan dar 7:28 ah a mipa rui phur ni ngei turin, hmel ṭha a tih thu msg a thawn leh a. Hmeichhia chuan dar 9:07 ah mak tih hmel taka lo chhawnin, a thin erawh a lo rim mai bik lo. Chu bak chu an inbe zui tawh lo vang vang! Hun leh ni an liam zel a, anmahni khawvelah chengin an hma lam hun tur an hre lo chiang hle. 

        Hun a kal zel a, kum 8 zet a liam hnuin, Oct ni 30, 2024 chawhma dar 11:59 ah hmeichhia chuan a Hmaibutual (FB) story-ah a thlalak hmuhnawm zet mai a rawn post chu lo enin, mipa chuan  thu ni lo emoji love sign hmangin a va react sak a. Hmeichhia pawhin love hmangin a lo react let ve teh mial a. Tichuan, an pahniha an ṭhiannu chanchin zawtin a be chhunzawm ta a ni.

      Hmeichhia chuan tunah khawiah nge a awm a, nupui fanau a nei tawh em tihte a rawn zawt ve a. Mipa pawhin eng eng emaw zawt letin an inbe tui ve phian a. Nupui a la neih loh thu leh, nupui atân chuan amah ang tak a duh thute sawiin, hmeichhia chuan tlema mipain fawr deuha biak a tum apiangin thiam takin, subj dang hmangin an titi kal phung a thlak danglamsak daih zel!

      Chutah, anmahni hringtu an nu an chân ve ve tawh tih inhre tawnin an inpawh sáwt a. Eng nge a hriat a hre lo, hmeichhia chuan nupui nei turin mipa chu a fuih deuh chhen a! Amah chu mipa chuan a bem ru reng tih reng a hre si lo! Chutah, lungrualna tlânga chuang dun turin an ṭhian pakhat chanchinah an pakai fuh ta hlauh mai a! Chumi ṭuma hmeichhe thu sawi pakhat la thlen dik turzia chu, an hre lo dun kher mai.

       "Duh rum rut i tawn hunah meuh chuan  i zawr hnap anga  ..a tlin lohna lai te kha duh zual nan in hmang vel tawh anga" tiin. Hmeichhia zawkin a induh khawp lohna a sawi apiangte chu, mipain amah a duh zual deuh deuhna a ni chho ta reng a ni. Hemi ṭum hian rin ai takin an inbe tui phian a, an titi rei zek mai. 

       Mipa zawkin a ṭhianpa nena nula lama an lerh dante sawiin, hmeichhia pawhin fapa a neih tawh thute a sawi ve bawk a. Rei fe an inbiak hnuah an in mangṭha dun ta a ni. Tichuan, hun a han kal leh hlek a. Nov thla a lo ni a. An inbiak hnuhnun ber aṭanga ni 4 hnu velah, Nov ni 2, tlai lam dar 5:50 ah hmeichhia chuan a FB story-ah a thlalak a post leh a. Mipa chuan hmel ṭha a tih thu hmangin a lo react sak leh a. An inkawm zui leh ta a.

       Mipa zawk chuan vehthlem pahin, a ṭhiante zinga mi a nupui tur lo zawnsak turin a han lem der kual ta a. Ani lahin chutiang ṭhian a neih mai bik loh thuin a lo chhang. Dar 6:25 thleng inbiain, mipa zawkin biak in lamah a inkhawmsan ta a. Mahse, inkhawm van hnu lawkah an inbe zui leh thuai a. 

       Hemi ṭum hian Nemi-te inah face to face-a an inhmuh leh hmuh lohte inzawtin, a takah an la inhmu lo a lo ni a. Hemi zan hian mak deuh maiin zing dar 1:24, Nov ni 3 ah an inbia a. Fiamthu sawiin an nui bawk bawk a. An thu han sawi lah chu, biak in lama sawi chi mang lohte kha a han ni a! Zualtea chanchin sawiin an nui dun hawk hawk a ni ber. 

        Nula lama Zualtea nena thang an chhuah dan chanchinte a hrilh bawrh bawrh a. Rin ai daihin hmeichhia chuan a lo dawngsawng thiamin, "Eng hna nge i thawh tih chuan ...nula thiar nghauh nghauh hna tih mai chi nih chu chung hun lai chuan haha" tite'n a lo fiam let ve bawrh bawrh a.  Rei tâwk fáng an inbiak hnuin an in mangṭha ta a ni.

      Nov ni 6, dar 10:21 ah mipain FB story lama a thil post chu, hmeichhia zawk chuan a rawn react ve nawlh a! Mo thuam mawi tak thlalak a post chu rawn fakin, mipa beisei loh deuhin hmeichhia chuan mo thuama a inthuamna thlalak a rawn thawn ta nawlh a. "Hmangaih nawn awn awn a, i man pek belh i phu dawn a nih chiang hi" tiin mipa chuan a thlalak a lo kawmensak a. Hmeichhia chu hlim takin a nui iarh iarh a, an inpawh sawt.

       Hmeichhe hmel ṭha an tih an sawi dun ta chiam a! Thlalakte inthawn tawnin, ṭha an tih pianhmangte an sawi dun nasa mai. Chutah, mipa zawk chuan hmeichhe hmel ṭha a tih zingah amah ngei chu a tel ve thu hrilh pahin, inti zei fu hian, "Tel chiang tawp, mi nu mah ni la, hman atang tawha chhe lo ti tawh che ka nia, pasal ṭhen thut la chuan, i nin hlui khawpin ka bem ang che 🤣" tiin hmeichhe thinlung a han lem chhin vel a, zahpuiawm reuh e! "Ṭha lem lo mah ila chhelo in tih hi chu a lawmawm ṭhin" ti zawngin a chhang let a, a inveng thiam kher asin.

       Chutah, mipa chuan Azl a lo phei huna dinner eipuiah a sawm fiam ta a. Hmeichhia chuan thiam em emin a sawmna chu subj dang hmangin a thlaksak daih a! Mipa tâna lungloha lak theih ni miah si lo hian, sawi thûkpui a tum deuh apiangin, thu dang sawiin a phakar thiam reuh ngei mai! Mahse, a hmeichhe titi dan aṭangin a thinlung duhzawng a hre chho telh telh a. A rin ai daihin hmeichhia chu a lerh tlat lo bawk.

      A mipa duhzzwng a sawi tih pawh inhre em em lem lo khân, a mipa ngainat zawt mizia kha a sawi chhuahtir ta zeuh zeuh reng a. "Mipa  pawh ṭawngkam thiam dam tawk a awm ... ka di enchimloh ti duah vel ho hi an tla na vak lo" a han tihte chu a chhinchhiah kiau a. Hmeichhe laka ṭawngkam thiam dan tâwk tur pawh a hre chho tam ta tial tial ta a ni. 

       Hmeichhia chuan subj hrang hrang sawi chhovin, mipa chuan ngaihnawm ti takin a lo ngaithla dawk dawk a. Chumi pah chuan hmeichhe hlimpui zawng, khawvel thlir dan, kawng engkima a ngaihdante chu mipa chuan chik takin a zir pah keuh keuh reng a. Rin ai takin an inkawmngeih chho a, a khat mawi tâwkin an nui leh huah huah ṭhin. 

      Tichuan, mumal vak lovin an inbiakna an titawp a. Ni hnih a liam bnu, Nov ni 8 tlai lam dar 3:31 ah hmeichhia chuan a hmaa an titi kha a rawn chhunzawm leh hmasa nawlh a. Mahse, zan dar 7:29 ah mipa chuan a msg a chhang let chauh, a hman lo ni ngei tur a ni. Chuan, zan dar 10 vel aṭangin, khât pheuh pheuh, inpawh lutuk lova inbe lehin, a tuk zing dar 1:05 ah mipa a ṭawng hnuhnung zawk a. An inbe tam lo khawp mai.

      Nov ni 9 zing dar 7:45 ah hmeichhia zawk chuan, 'Good morning' tiin a rawn chibai hmasa nawlh mai! A vawi khatna a ni, mipa lahin lo hmu lawk lo. Dar 8:56 ah reply let chauh. A chhan chu a lo la tho lo niin! FB lama zan reia online nghawng sawiin an nui nasa mai. Hmeichhia chuan, "Vawi khat pawh kan biak loh ..  min rawn  hello a an saruak pic te an rawn thon a rawn hur tum ringawt nghal chhan paeh kan chhan eihl silo te hi an awm 🤣🤣🤣Chhuan tur nei ber niawm fahran in" tia mipa lamin an rawn biak dan a sawite chuan, chu hmeichhia duhawm a tihna a zual tulh tulh a! 

        "Vawi khat  chu ...i zaklo mi tiang te min rawn thawn. .a chhan tur nei ber ni awm fahrana i saruak pic te min lo thon le ...chhuan tham engmah i nei lo ...sim rawh ka tia ka block" tia a chunga thil thleng a sawi hmanga, a nun a rawn open ṭante chu, a rûkin a lo lawm em em a. Hmeichhia chu a duhna a zual tulh tulh a ni ber. A lawm bawk si, a funny reuh phian a. A hunah a fing leh reuh em em a. A inringtawk em em zui nen, mipa chuan a thinlung aṭangin a thingthla mai mai thei tawh lo.

      Mipa chuan ngam leh ngam lovin, a lû a met zo thlalakte a va thawn a. "I lang young" a rawn tihte chuan a lawm tak tak a! Mipa chuan a lû met zo thlalak hrang hrang thawnin, hmeichhia hnenah a duh ber thlansak turin a ngen a. "Hei hi i in rin tawk hmela a nalh aw" a tih ngei chu mipa chuan phur over tâwkin FB lamah a va post ta a nih kha. Chumi rual vekin hmeichhia pawhin a thlalak a post ve nghal a. Mipa chuan hmel ṭha a va ti ngai êm! An inpawh tulh tulh!

       Hmeichhia chuan a story dah mêka a lan danah lungawi lovin, siam ṭhat a tum thu a voice record a rawn thawn nawlh a. Chu âw chu mipa chuan a va ngaina nghal chiang tak! A han nui her herte chu a ngaithla nawn zing ngang mai! "Ha ha, ka zak deuha.." tia a nui rite mawlh kha! "Ka buaina hi naupang eeee" a han tihte chuan, a cute zia a inhre mawlh lo! Mipa lah chuan chance hloh a tum tawh lo bur, fiam zui pahin in open tir a tum tulh tulh a.

       "Ka puitling theilo haha...Ka fapa hi Engineer a zir meka ..kan inkawm tawk vel kan in  zui nasa sia a bialnu maw min lo ti thin a ...Nu a hit lo thei e a ti 🤣🤣..." tia a rawn zalennate chu a ngaihlu kher mai. Hmeichhia chu a funny dan a duhawm êm a ni! "Hmanni ah ka zuk zina tlawh turin ...ka zuk kal kha a zir pui ten a bialnu in a rawn tlawh a an lo tia  ..ka fapa in nu ka bialnu maw an ti ziah che sia  ka nu i ni tih hriat nan tshirt rawn print tir la ..Dika's mom tih chhuttir mai rawh a ti 🤣..." tihte chu a nuih chhuahpui hawk hawk mai.

       Chutah, a fapa a hmangaih, a khawvel ni bawk chanchin zawt zui zaihin, hmeichhia lahin a sawi tu nasa mai si. Chumi pah chuan a thinlung chu mipa lakah a hawng zau tulh tulh tih erawh a inhre der si lo. A va inno duhawm tak! A tawpah mipa chuan thiam takin a phone no a dil chhuak ta a!

     

       

𝐀 𝐩𝐮 𝐳𝐨 𝐧𝐠𝐚𝐧𝐠 𝐥𝐨𝐯𝐚 𝐧𝐢!

      Ni chuan chawhnu a thlang her bûi tawh nangin, khaw laia ennawm pakhat, ennawm azawnga dangdai ber vangin mipuite chu an thu a saisa nuaih a! Mi pakhat, sai bung zo rual ni ngei tur, sam sei hnuang mai, kawldai hling zûm tak hmanga siam lukhum kual an khumtir, thuamhnaw reng reng inbel lo, a taksa pumpui thisenin an bual khah tlat, a tisa vun zawng zawng tih mai tur thler kàk duai, thlanvawng thing hmanga tùk chawp thing kawkalh an puttir, satel ţuana lu ruh hmun pan mektu chu ngaihdan hrang nuaihin an thlir ţhup a.

       Âr awp hmui chen lek a han pen hram a, a chauh luat vangin a chawl leh det ţhin a. Chu ve leh a kianga sipai leh mipui zinga ţhenkhatte chuan, an kut fûk tihrehna tur niawm takin an rawn fahrawn ben ang ţhuai ţhuai ţhin a, ţhenkhat lahin an rawn nuhrawn hnek ang ţhuai ţhuai bawk! Chutih reng lai pawh chuan tlanchhe thei ang hrima ngaiin, sipaite lah chuan chu pa chu an âr nghal ven tlat bawk. Kawng sira mipuite leh sipaite pawh chu, a khât tâwkin an lo inkelchal pal ang nãwk nãwk bawk a. Khua a tlai tial tial a, mipuite chu an Ralvawng uite thum ang tak deuh deuh a. Thing kawkalh putu chuan a thil put chu a zo ta ngang lova, tualchar lai takah chuan a tlu thal ta ţhuai mai.

        Hmeichhe pakhat insum zo ngang lo chu, mipui zing aţanga rawn chhuakin a rawmawl var ken chuan, duat tih hriat tak leh lainat êm êmin, tualchara tlu reng hmaia thisen kai luaite chu dimtea hru faiin, “Ka fapa, heta hi ka awm aw” tiin, a naupan laia a fapa tualchâra a tluk sual palh chânga a hnêm ţhin dân angin, a fapa tlu reng chu a han hnêm a. A fapa a hnêm lai chuan a mittui chu parawl kuang mah se, mipui hmuh tur erawh chuan râwl chhuahin a ţap duh hauh lo. Nu hmangaihna chuan sipai hlauhna a nei lova, nu lainatna chuan cho loh a nei lo. Thuawihna nun neitu a nihna zawk chuan, a fapa chunga hremna lo thleng tur chu a pian tirh ata a hre lâwk tawh a ni zawk si a. A tet tê ata lo inpuahchah lâwk tawh a ni nangin, a taka hun tiam a rawn thlen meuh chuan a thinlung chhûnga tawrhna chu a suangtuah phâk bâkin  a nasa a, awm ngaihna hriat reng a har zo ta!

       Boruak lum hulh lêng kârah chuan, thlan rim thâng huam mai leh zupui ţeng rimte chuan boruak an tirip zual sauh a! Ui thi sâwn pawh tluk lova an siam mek, a hma láwka mipuite'n Rom sipai awpna laka phawsial anga an ngaih, an inthlamuanna ber ni si kha, tunah erawh a tâna rawn pen chhuaka a thlavang han hauh ngam reng reng an awm lo! Chutih ahnekin a hman hmanin a taksa rem lai laiah an sai fei ken hmangin an zawng chhip deh zãwk zãwk zawk a ni si a. A fapa chunga tawrhna thleng râpthlak lutuk avangin, hmangaihtu nu ber meuh pawhin lehlam a hawisan ta hial a. Van aţang chuan khawţap ri a lo chhuak ta hial bawk a ni.

        Leiah pawh thi tlak lo, vanah pawh thi tlak chuang lo khawpa a chungthu an rêl mi sual chungchuang ber chu, thing kawlkalh hmanga an tihhlumna hmun turah, tlai lam chawfak hma lâwkin an thlenpui ta a. Mipuite chu chhimtir âr chùk ang hlauh an ni tawh, an chiauin an ţe teng tung mai a. Beisei an nei a, hmuh châk an nei a ni. Thing kawkalha an khenbeha erawh chuan; lainatna, khawngaihna leh hmangaihna mitmeng mawi tak, zaidam êm êmin mipuite chu a thlir reng thung a. Chatuan nunna an chan theih nân, van tuala lêng thei tura chanvo an neih theih nân, thihna ângchhûnga tlukluh chu tihmâkmawh, a chunga tla a ni tih a hai lul lova ni.

        Mipuite beisei anga thing kawkalh aţanga lo chhuk a, amah an rin theih nâna mahni intihdam chu, a theih zawng a thei tehmeuh mai. Mahse, hmangaihna avang zawkin a tilui thei ngang lo a ni zawk. Chu chu hre si lovin mipuite lah chu, an ar mit ţet khuan tak chiam chiam zawk a. Van chu a reh ţhuap a, van tuala hlim tawp nei lova lêngte chuan ngawi rengin lei lam an thlir a, vantirhkohte pawhin an thlate khâwnga fak hla hmanga vantual awih zai reng an rêl thei bik lo! Siam an nih tirh ata a vawi khat nâna an tem, lûngngaihna boruak lêngte avang chuan an chau ngawih ngawih a, van chu a pumin a ţap ta ráwih ráwih a!

        Mihring sualna chuan hmangaihna chu ţawmkai lovah a chhuah a, khawngaihna chu thil tuitang lo berah chantirin, lainatna pawh thil nikhua lo berah siam tain, duhsakna pawh khawlo thei ang berin a chhuah mualpho ta zawk si a. Chuti khawpa bawhchhiatna leh Pathian sawi chhiatna chu, chu pa chuan an phu ang taka rulh let tum lovin, tlanna hna chu châk taka thawh zawh ngei tumin, mualpho thei ang bera a thihna hmun tur chu a pan lui ţalh ţalh a, a tawpah lu ruh hmun chu an thleng ta.

       Tlanna thawh zawh dâwn hnaih tak tak, a sehsam hunah meuh chuan Pathian fapa pawh zamin a Pa a au ta ruai ruai a. Chu zet chu van tân a nâ lutuk a, a fapa duh tak chu hawisanin a hmai a hup ta hial a! 'Ka pa, ka pa, engah nge mi kalsan?' tia a fapain a auh láwm láwm ri chu ngaithla ngam lovin, van chuan a beng a hupsan ta! 'Ka tui a hal e' a tih thawm tluka âw ri lungchhiatthlak, vanin a la hre ngai bawk hek lo! Chuti êma innghaisakna lo awm chhan, mihring sualna avanga Pathian hremna chu, a fapa thihna hial thlentu a ni si a.

       Rev Liangkhaia chuan -

Ka thil tih sualte avangin,

Kraws chungah a rüm a,

Khawngaihna leh hmangaihnain,

Min pe chatuan nunna

        - tiin, ţap chungin phu loh hmangaih lo luan chhuah dan leh, lo luan chhuah chhan min hrilh ta a ni. Kraws lera Isua tawrhna nasatzia, "Niin a hmêl a thukru a; A êng a chhuah ngam lo" ti meuhin a lo puang chhuak ta bawk a nih hi. Van hmangaihna, kraws lera rawn insawh keh chuan, ngaihdam rual loha Pa nena min ţhen hrangtu kan sualna rawn thai bovin, Salem thar nuamah chanpual min neihtir ve ta a nih hi.

        Rev Thanglêrate chuan Thlarau mitin kalvari an thlir a -

Rinna thla zar ila,

Kalvari mual lam va fang ila,

Ka Lal thihna hmunah chuanin,

Ka chenna tur Salem thar ka hmu ang

       tiin, lawmna mitui kâra'n fak hla an phuah ta a nih hi. Kan Lalpa'n kan sual tlan nân thihna a rawn buan ni champha phâk a rawn thlen ni hi, Ţau thlaa ni satliah ve lekah ngaiin i hmang liam leh mai dâwn em ni ang? Chhan let loh atân zawng, van hmangaihna rawn puak darh hi, a pamhmai lua i ti lo maw? Heti êma hmangaihna nasa hi, nang hian â takin i la hnuchhawn cheu ang maw? 

Thu mak ka sawi nin theih loh chu,

Kalvari chanchin a ni,

Engtin nge Pathian fa mal chu,

Mi sual ka tân a lo thih?

Kalvari tlâng Kalvari tlâng,

Ka ngaihtuah tawp hlei thei lo.

        tiin, Rev Liangkhaiate chuan engkima engkimah, an nun hnùkpui berah an lo nei tawh zawk a. Duhthawh êm êmin kalvari chanchin min hrilhin, lawmthu sawina hlan mawlh mawlh turin -

Chhim leh hmar, chhak leh thlanga mi,

A ke bulah lo kun se,

A pui a pang, a lian a te,

A hming fakin zai rawh se.

      - tiin, Good Friday hman dan duhawm ber min kawhhmuh ta a lo ni e. He thing kawkalh tlawm bera van thisen rawn luang chanchin aia, ngaihven leh ngaih pawimawh dang i la nei a nih ngat chuan, i tân nunin awmzia reng a nei chatuan ngai dâwn lo a lo ni e.

𝐋𝐢𝐭𝐞𝐫𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞-𝐚𝐡 𝐆𝐫𝐚𝐦𝐦𝐚𝐫 𝐚 𝐩𝐚𝐰𝐢𝐦𝐚𝐰𝐡 𝐞𝐦 ?

 

            Mihringin kawng engkima a mihring a nihna chi hrang hrang; lunglêng thei, lunghnûr ţhin, thinrim ţhin, lawma nui ţhin etc a nihna, mite hmuh theih tura thu leh hla hmanga a puan chhuahna hmanrua hi Literature (Thu leh Hla) chu a ni mai a. Mahse, thumal rem khawm nazawngte hi Literature huangah, mi tlem tê tih loh chuan an khung leng ngawt lo. Kal phung neia thu leh hla ziah chhuah dan ţhenkhat erawh, Literature khawvelah themthiamna (art) chi khata ngaih a ni ta bik a.

 

            Chu khawvela hlawhtlinna chu mimal anga thu leh hla themthiamnaa innghat a nih tlat avangin, mimalin fak tlak, hlutawm leh chawimawi phu khawpa themthiamna a neih chuan, thu leh hla khawvelah mi hlawhtling a ni mai ţhin. Literature lo pianna hmun nia ngaih hman lai Greek ramah kha chuan, thu leh hla hi chi thum: Hla hril (Poetry), Lemchan (Drama) leh Thu tluang (Prose) a ţhen hran an ni.

 

            Heng Literature chi thum hnuaiah hian, thu leh hla ziarâng tam tak an la awm leh ta zel a. Thu leh hla khawvel mawitu mi chi thum; Ziaktu (Writer), Chhiartu (Reader) leh Fakseltu (Critic) an awm bawk. Thu leh hla chi thum zingah hla hril (poetry) hi thu leh hla fir ber, thianghlim ber leh urhsun bera a ngaih a ni. Mizo nawlpui thu leh hla chim chin erawh, a hnuhnung ber huang hi a ni thung!

 

            Mizo Academy of Letters-in lehkhabu ţha ber a thlan tawhte han thlir pawh hian, Mizo Literature-in hma a sawn lutuk lohzia, chutih laia Pipute thu leh hla khawvela hla hril huang a chungnun lawrlak sizia hi, ţhangthar thu leh hla tui mi tam tak hriat loh niin alang. Tunah lek phei chuan zalenna changchawiin, hla hril tam zawkte hi pangpâr ang maiin ni khatah an vuai nghal fur a nih hi!

 

            Greek, Latin, Rome, khaw thlang sap-ho leh khaw chhak meng zimho thu leh hla te chuan, an hnam nun leh sakhaw biak milpui zelin, hla hril ziarâng hrang hrang; Lyrical, Epic, Ode, Ballad, Haiku, Tanka, Sonnet, Villanelle, Limericks etc an nei zel a. Italian, Shakespeare etc Sonnet hre hle si, Pipu tlar thum zai, Domangi zai, Lalruanga dawi hla, Dawn zai, etc ziarâng mumal fel tak nei thlip thlepte hre leh miah si lo kan tam ta.  

 

            Tichuan, kan rama thu leh hla tehfung ber pakhata kan han uar thar tak, Grammar vangin inhnialna a chhuah phah ta fo mai. Hnam tin ţawng hian kaihruaitu Grammar, thumal chheh dan leh hman dan hriltu an nei vek a. Chutiang bawkin, thu leh hla ţawng (literary language) pawhin phuartu a nei ve ngei e. Mahse, chu chu Literature peng pawimawh ber zinga pakhat ve mai chauh a ni.

 

            Grammar hi Literature innghahna bulthum, chu grammar aţang vek chuan thu leh hla ţha leh ropui lo chawr chhuak ta ang hiala ngaite an awm ta náwk a! Prose leh Poetry Literary Grammar pawh hnam a hrang ang bawkin, thil thuhmun an ni lo. Grammar of Poetry-ah chuan thumal inlaichinna aţanga thu awmze danglam dan azirin, Chinese-ho chuan thumal inremna an neih lawi loh laiin, Latin leh Greek leh Sap hman dan a danglam daih a nih hi!

 

            Chu inhnialna huang aţang chuan, Zonu chhûl chhuak zinga thu leh hla thiam berte zinga mi, Ţhuamtea Khawlhring chuan, “Language hi chu Grammar hmangin an zir ţhin a. Chu chu ’Dikna Ram’ ti pawhin kan sawi thei awm e. Literature erawh chu Grammar dân khirh pui pui aţanga tal chhuahna, zalenna ram a ni” tiin John Donne-a leh Wordsworth-a te thlavang hauh zawngin ţan a khawh ta a.

           

            Pu Ţhuamtea hi leilung danah pawh mi thiam ni pha chin niin, duhthawh takin, “Dikna ni lovin Mawina a lal tawh zawk ţhin. Grammar malmâk vek chuang si lova Rhetoric leh Prosody tuallena a ni. Tun laia Literature kan sukthlekpui duh dan filhţhuau mai, a ti awm miah lova a ruh hlang ringawt, mawina tel lo dikna chauh ang ngaih pawimawh hi, ka thiam ve zawng a ni lo” a tih phah ta hial a nih kha!

 

A chin chhuakin : Chuvangin, Pu Ţhuamtea ţanfung hi a rintlak reng em, tih kan chhui dawn a ni. Homer-ate aţanga mi fing Plato-a leh Aristotle-a te meuh pawh inlungrual thei lova siamtu, Greek rama Literature awpkeu a nih phat ata inchaltauhna chawk chhuaktu, thu leh hla zial puitlingtu thumal rem chhuah dana ngaihdan chi hnih awm hi tarlangin, kan bûk tawn a ngai ta a ni.

 

            Plato-a’n an hun laia hla phuahtu leh ziak mite nâ taka a sawiselnate, Aristotle-a’n Poetics lehkhabu hmanga a chhanlet aţangin thu leh hla fakselna, Literary Criticism pawh a lo piang ta a. Aristotle-a hian Literature hmelhmang chi hnih a rawn vawrh chhuak ta bawk. Fel fai tak leh hriat thiam awl zawng (Expressive Composition)-a thu chheh leh, a ruh lang râwt lo zawnga thu chheh, chhui dawnna aţanga hriat fiah theih (Constructive Composition)-te an ni.           

 

            Aristotle-a hian in leh lo ruangam din thiamin, uluk taka insak dan tur suangtuah kuala, a chhui dawnna lam hawi zawk hi thlawp mah se, a awlsam zawng leh felfai taka thu leh hla chhawp chhuah thiam hi a hnualsuat fithla tihna a ni chuang lo. Mahse, thu leh hla chhui dawn ngai leh awmze neite hrilh fiah kawnga inhnialna chawk chhuak theia Literature duan hi, a dah pawimawh zawk leh ngaih pawimawh zawk a ni ta a ni.

 

            Tichuan, khaw thlang rama Literature a lo pian pawh khân, Aristotle-a’n a ngaihdan rawn vawrh pahnih sawi fiahna thûk tak nei lem lo mah se, Literature a thlir dan chi hnih bawkin bul a rawn ţan chho ta reng a. A danglam takna erawh chu, ngaihdan chipchiar zawk leh kawng hmang fel zawk a lo piang ta hi a ni. Prose cheina ţawngkam bungrua (Literary Language) ziarâng leh Poetry ruangam hrang hrang an lo piang ta a ni. 

 

            Chutih rual deuh thaw chuan Literature ramri chhûnga grammar leh, thu leh hla chherna ţawngkam ziah chhuah dan chungchang thuah, zirtirna chi hnih a awm sa ve reng bawk a. Pakhat zawk chu Dân anga thu chheh duh (Analogists), kalphung mumal leh fel tak ngainatute niin, lehlamah tlema thiangzauho (Anomalists) an awm ve ta bawk a.

 

            Greek, Latin leh Rome Literature ramri chhûngah Cerero-a, Demetrius-a, Horace-a leh Quintilian-ate’n hla thu hman dan leh hla ziarâng an duang chho ţan ta a. Renaissance hunah harh tharna lo piang mah se, Literature khawvel chu Greek leh Latin Grammar hnuaiah, kal phung duan sa hmangin a la kal bauh bauh a. A bikin Latin Grammar zula thu leh hla remtute hi, an tenau lo hle.

 

            Spenser, Bacon, Marlowe, Ford, Johnson, leh Shakespeare-ate hming a intlar dul a nih kha. Danglamna kan hmuh tak erawh chu, sap ţawng thumal thar nasa taka rawn piang ta kha a ni. Shakespeare-a’n thumal thar diai 1700 vel a chher chhuah laiin, Jonson-ate’n thumal 500 vel leh midang dangin an chher chhuahte khân, nasa takin English Literature leh an ţawng a tihausa ta a ni.

 

            Elizabethan Era hunah English Grammar bu leh inkaihhruaina mumal a awm loh avangin, Latin Grammar an hmang rim ber a. Shakespeare-a khân tun huna grammar dân hmanga teh tlin hleih theih loh tur, tihsual leh nuihzatthlak tak taka thu rem (a hranin ka ziah tawh kha) a neihte, Ben Jonson-a’n a rawn hailang ta a. Hei vang hian mi tam tak chuan grammar palzut thiang ve rengah an ngaih phah ta a ni.

 

            Mahse, Jonson-a vek hian Shakespeare-a’n Latin Grammar a thiamzia, chu mi hmanga thu a chheh dan làm a tarlang leh lawi si a. Chuvang chuan a ni, Robert Graves-a’n, “Every English poet should master the rules of grammar before he attempts to bend or break them” tiin, grammar dân palzuttute’n tihluih, tih dik aia an thu leh hlain mi a hip zawkna turin, an thuneihna an hmang sual zauh ţhin. Ţawng hi pangpâr ni ta se, grammar tel lo chuan rimtui a chhuah lo ang, tih hian grammar pawimawhna a tarlang chiang ber awm e.

 

            Jacobian Hun lo thleng ve lehin, Elizabethan Poet-ho thu leh hla chheh dan ti thlip thlep chu, he huna Metaphysical Poet-ho chuan nâ takin an rawn tawng chho ta a. A hma zawnga hla thu un pui pui leh kawngkal bithliah thlip thlep chu a ţul ber lo tiin, John Donne-a leh a thurualpuite an lo lang chho a. Thumal mawlmang leh chhiar nuam, hriat thiam pawh awlsam siin, an thu leh hla an rem chho ta thung a.

 

            Mahse, Restoration hun-ah chuan a ngaite bawkin hla an phuah chho leh ta a. John Dryden-a leh Alexander Pope-a te phei chuan hla thu chu mi narân hriat thiam loh a ni tur a ni an ti hial a. Mahse, Romanticism hunah a hnârkaitu ber William Wordsworth-a khân zalenna a tlangaupui piahah, Preface to the Lyrical Ballads lehkhabu a rawn tichhuak ta.

 

            He lehkhabuah hian hla ziarânga a ngaihdan tarlangin, hla thu chu a mawl thei ang bera hman a rawn sawi mawi chho ve leh ta a. Thu leh hla thu te hi an hrang lo va, a hrang a hraia awm a ţul hek lo a ti hial a. Mahse, Coleridge-ate’n a ngaihdan an ţawmpui ve thei lo thung. Ţawng tuallêng leh hla thu rem dan chu a danglam ngei tur a ni, an ti a. Keini hunah TS Eliot-ate’n hla thu bik a awm lo, an rawn ti ta a nih hi.

 

            Literature leh ţawng : Kan pipute hun lai aţanga hla rua kan nei hrang thlap ang hian, hnam dangte pawhin hun hmasa lamah chuan ţawng tuallêng leh, thu leh hla rua an nei hrang thlap a. Khaw thlang ramte paw’n an khaw lai ţawng tuallêng hmanga thu leh hla an ziah chhuah takna hun hi, kum zabi liamta mai kha a ni. Shakespeare-a’n a lemchana a ţawng hman ang hian, a hun laia Elizabethan mipuite kha an titi ngai lo.

 

            Tichuan, a chângin awlsam leh mawlmang taka thu chheh an uar hnu lâwkah, an thu chheh awmzia hriat fiah har tak zawnga kal phung a lo danglam leh ţhin dan kan hmu chho zut a nih kha. Chuti chungin mipui mimir titina ţawngkam erawh, thu leh hla ruaah an hmang mawh hle!

 

            Sapho ţawng tuallêng hmanga Literature khawvela hlawhtlinna chang hmasatu chu Daniel Defoe-a Robinson Crusoe kha a ni an ti ţhin. Tichuan, Pu Ţhuamtea’n Literature chu grammar malmâk vek si lova Rhetoric leh Prosody tuallênna a ni, a lo tih lam kan hawi tawh dawn a ni. Eng nge Rhetoric chu ni a, Prosody pawh chu eng nge maw a nih reng reng le?

 

            Literary Language : Literature khawvelah hian zawhna pawimawh zet mai a awm a. Thu leh hla rua (Literary Language) kan tihte hi, ţawng tuallêng aţang veka rawn inzial mum ta em ni? tih hi a ni. Literature fiah taka tehkhin theihna chu ri mawi (music) hi a ni. Ri mawiah chuan ri inlalâwn (rhythm) te, thumal lam ri sâng leh hniam (tone-metre), thumal lam rik dan inang (rhyme), leh tlar tina thumal zat (syllable) etc te’n hla an siam pum ang chiahin, hla hril (poetry) pawh heng hmanga zial mum a ni ta a.

 

            Sapho grammar dik lo hi han en ta ula:

 

Happier they their happiness who knew - Shelley

 

Between You and I - Mark Twain

 

Shakespeare - And Benedick is not the unhopefullest husband that I know. —Much Ado About Nothing

 

And so may I, blind fortune leading me, miss that which one unworthier may attain, and die with grieving. —The Merchant of Venice

 

He and Aufidius can no more atone than violentest contrariety. —Coriolanus

 

            Hetianga thumal chheh dik lo hi, kan mi thiamte zingah hmang sual an awm ve ngai pawh ka hre mang tlat lo a ni.

 

            Hla hril phuahtu leh ziaktu ropui tak tak zingah, Grammar inthununtir duh miah lo an awm nual mai. A bikin American-ho an ni zual a. EE Cummings-ate khân Punctuation hmang dik lo mah se, a dam lai khân a thu leh hla vangin chawimawi 10 lai a dawng tho. A American-pui William Faulkner-a pawh Grammar palzuttu ni mahse, 1949 khân Nobel Prize for Literature a dawn bakah, Pulitzer Prize pawh vawi hnih lai a dawng thei tho!

 

            Tichuan, a tawp berah chuan Literature huangah hian grammar chu a lo pawimawh zet mai tih kan chhiar thei ta a. Chutih rual vek chuan, miin a thu leh hla a thluaithlum duh dan leh, chhiartu rilru lak pena hruai kual a duh dan azirin, zalenna zau tak a inpe thei bawk. Mahse, he poetical license hi Mizo tam zawkin kan hriat thiam dan angin an hmang lo. He poetical license hmanga thu leh hla ropui chhep chhuak thiam tur chuan, grammar thiam hle a ngai a ni zawk.

 

            Poetical license a hmang kan han tih vete hi, thiam loh luat vanga hmang ta an ang zawk fo. He zalenna hre thiam hlek lova zalenna lo inpe tâwk lah bo hek suh. Thu leh hla thiam chungchuangte zawkin he zalenna hi mawi leh tak nalh takin an lo hmang ţhin zawk a lo ni. Tun huna grammar-a inhnialna tam zawkte hi chuan, he zalenna ramri hi an dai pha eih lo a ni zawk. A kâwr an kheuh pil ţan ik ek chauh a ni zawk e.

𝐊𝐚 𝐍𝐮 𝐒𝐮̂𝐧𝐧𝐚 𝐇𝐥𝐚.

Rûn a ngui ruai, khawmual tlângtluanin,
Ka thinlai hmarpui suar ang a chim ni kha;
Nêmte'n tlai tin a her chhuak ţhin e. 

Pûkpui angin ka hmu thim ruai ruai,
Ka chûn lênna chûl ram fan chângin;
Kan nun puan ang a hlui thei lo'ng e. 

Awmhar tinkim ka dawn zo lo ve,
Suihlung tilêng pualchang rual mual an liam e;
Zatlâng lam kaia ka zuk hmuh le. 

Min tuarpui thiam lo ka chûn ngaih chu,
Zuapa, lung a lêng zan thla êng zâm kârah;
Phunchawng lelthâng ţahna kan vuan e. 

Hlimte'n lên lai ni a liam zo ta,
Ka ngai mang e kan sul i hnu mual liam lo;
Chûl hnu'n ngaiin mi au ve ang maw?

𝐋𝐮𝐧𝐠 𝐚 𝐥𝐞̂𝐧𝐠 𝐞̂𝐦 𝐞 !

 

A tuarah Partê ka zuau em ni le?
Tleitir tuaitir rimtui lêng heuh heuhah,
Dî zûnlêng ka tleng, a kiang thei lo.

Chung turnipui chhuak tûr ka ngai ngam lo,
Thangvâna romei zâm chiai tûr nên hian;
Tuarhar mi û, ka lung a lêng êm e.

Ni chhun a rei leh ruai ruai dawn mang e,
Phu loh zûn ngaiin laikhum thleh nêmah;
Tawnmang ka chhâl leh nang e lunglên vang.