Saturday, November 30, 2019

Lusei Ţobul - Kalaymyo Kum 1000 Chanchin aţangin







Burma Lusei Politics Thlir Kirna (1947-68) lehkhabu, Hranghlira ziakah hian chiang zet maiin Lusei ţobul chhuina hla tak mai chanchin a inziak a.



Major Ye Win-a'n Lusei chanchin an hriat hlat thei ber sawi tura Chapchar Kût Kawmiti leh hnam hruaitute a ngenin Health Asst Pu Saptawna'n kum 500 zet liam ta thleng vel a sawi thei a.

Ye Win-a chuan sawi vein, "Pu Saptawna hriat hi nimin ang lek a ni a, a rei tawk lo lutuk. Kei chuan rin thu ni lo, thu dik tak ka sawi dawn. 'En teh u, he lehkhabu hi in chhiar ngai em?' tih leh lehkhabu, a kâwm khawng dum rat mai, uluk em ema siam tih hriat, Kawl ţawnga inziak a han la chhuak a.

A bu hmingah chuan Kalaymyo kum 1000 chanchin tih a ni. Luseite kan lo awm ţanna aţangin a chhiar ţan a. Kalay-Kabaw phai ruama awm hmasa ber hnam chu Luseite an nih thu leh Luseite dawtah Shan hnam an nih thute a chhiar a.

Tin, kum 2500 liam daih tawha Kawl rama cheng an lo nih tawhzia tarlanna bung leh changte a han chhiar chhuak a. Kawl leh Chin hnam a la lan phak lohzia a chhiar zel a. Heng hun lai hian Lusai tih an ni a. A awmzia chu mi innghak khawm tihna mai a ni awm e.

He lehkhabuah hian rin thu mai leh ngaih dana sawi mai lovin a ziakin a inziak a ni. An khuaa puithiam zahawm tak, dawt ngai lo, thu dik chauh sawi ţhin leh pathian zah mite ziak a ni, tiin a tlip tel bawk a.

He thu hi rintlak ni ta se, kan histawri hi a kal dik zaih dawn tlat a ni. Pi leh pute kha hnam mawl takah kan ngai thla rawk a. An serh leh sang, thu fingte han chhiar reng reng pawh hian an thu hla a changkangin a fing em em zel a nih hi.

Tin, Vangchhia leh a chhehvel lungphunte lah lungphun naran lo tak maite niin ASI lam phei chuan he laiah hian Civilization ropui tak an lo khawsa tawh ngei niin a lang an ti hial a ni.

China thleng thleng han kal tawh kan neih laia he lehkhabu ber kher an sawi lang ngai miah lo hi a mak hle. Histawri zirlai tân chuan bih zui manhla tak tur pawh niin a lang.

Tin, hei bak bak tih tur thil a awm bawk. Kum 1953 khan Minister U Kuaw Nyein chuan Khampat Bungpui a rawn tlawh a. 'He Bungpui hi Lusei thlahtute phun niin Thanghleia te, K. Manliana te'n an sawi a. He kulh ropui tak pawh hi Luseiho kulh a ni.

Nangni, he laia Kawl upaho hian chanchin hlui inchhuina aţangin emaw in hriat danin in pawmpui nge pawmpui lo?' tiin a zawt a. Kawl upaho chuan, 'Chanchin hlui kan hriat dan aţangin he Bungpui hi Luseite phun niin he kulh pawh hi an chenna ngei a nih kan pawmpui e' tiin an chhang bawk!

Kum 1954 khan Yazagyo khaw puithiam, kum 90 mi hnenah thilpêk pe turin Pu Thanghleia a kal a. Yazagyo kulh leh Bungpui chanchin a zawt a.

'Bungpui hi in pipute phun, an thuthlung kengtu a ni. An thuthlung angin rei tak a lo nghak che u a, tling takin a thuthlung a hlen ta bawk a, a nun reng a tân a thiang tawh lo a ni ang e' tiin a chhang bawk!

Yazagyo khua hi kulh ropui tak nei, khaw hlun tak mai a ni. Tun thleng hian kawngka pali-ah chauh lo chuan tawlailir a luh theih loh. Chhuah lam, tlak lam, chhim lam leh hmar lamah kawngkapui pakhat ţheuh a awm a ni.

Puithiamin, 'He kulh ropui tak pawh hi Lusei thlahtute lo chenna leh din ngei a ni. A chhûnga Pagoda la awmte pawh hi Luseiho din leh biak a ni e' tiin a lo hrilh bawk.

Tun thlenga kan ţobul hriat kawnga ka la thleng thui lo tlata hi sawrkar pawh hian vei thei se a lawmawm hle ngei ang. Nge nia ziak dangah he lehkhabu hi rintlak a nih lohna ziak a lo awm tawh reng zawk le?

No comments:

Post a Comment

𝐃𝐢𝐟𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐬 𝐨𝐟 𝐏𝐨𝐞𝐭𝐫𝐲 𝐂𝐨𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬

1. Echoes of You (Ottava Rima) Where are you now, when silence haunts the air? (A) Not one day passes without thoughts of you. (B) Wi...