Friday, October 23, 2026

𝐋𝐚𝐥 𝐈𝐬𝐮𝐚 𝐥𝐨 𝐥𝐚𝐧 𝐡𝐦𝐚𝐚 𝐦𝐢𝐭𝐭𝐡𝐢𝐭𝐞 𝐤𝐡𝐚𝐰𝐢𝐚𝐡 𝐧𝐠𝐞 𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐥 ?

 

            Mi tam tak hriat châk, zawhna khirhkhan tak, Baibul-a chhanna chiang lem lo taka lang zeuh zeuh, Lal Isua lo lan hma zawnga mitthite, ringtu leh ring lo mite kha khawiah nge an kal tih zawhna hi, tun ţum hi i han chaiho dâwn teh reng ang. Pilata’n Rom lalber Tiberius-a hnena lehkha a thawn ka han tarlanah khân, Lal Isua thih laia mitthi tam tak thlan aţanga an lo thawh thu, Baibul thu nena inmil thlap chanchin a va hrilh thu kan hmu a nih kha.

 

            Baibul kan en chuan, Lal Isua kraws lera a thih ve leh thlante lo inhawngin, mi thianghlim muhil tawhte thlarau tam tak kaihthawhin an awm ta a. Lal Isua thihna hneha a lo thawh leh hnu khân, heng mi thianghlimte thlarau hi khaw thianghlimah an lut ta tih Matthaia chuan chiang takin min hrilh. Chuti a nih si chuan, Thuthlung Hlui huna ringtu thi tate zawng zawng kha Lal Isua lo lan hma loh zawng, thlanah phumin an awm tihna a ni.

 

            Matthaia ziak aţanga kan hmu leh hriat theih bawk chu, Thuthlung Hlui huna mi thianghlim thi tate kha van ram, khaw thianghlimah an thlarau hruai chhohin an awm lo tih hi a ni leh bawk. Lal Isua a thiha a thawh leh hnuah chauh Khaw Thianghlima an luh thu Matthaia hian a ziak chiang hle a nih hi. Chuti a nih si chuan, mitthi khua kan tih hi eng ang nge maw ni ta chu le? Lazara leh mi hausa thi tate thlarau dinhmun kan enin, mi zawng zawng chan a inang hauh si lo.

 

            Matthaia hian ring lo mite thlarau kaihthawha an awm thu a sawi lang ve hauh lo bawk. Lal Isua lo lan hma zawng tu mahin thihna an ngam lo, mi pahnih chauh lo chuan. Enoka leh Elija-te chauh lo chuan thihna an tem vek tih Thuthlung Hlui kan en chuan kan hmu a. Mi fel Joba leh ka thinlung ang pu mi ti meuha a chhal Davida-te ngei pawh thihna chuan a ângchhûngah la lutin, mitthi khuaa an kal thu kan hmu a nih kha.

 

            Thuthlung Hluia thihna chungchang sawi lanna reng rengah, lei hnuaia mitthi khuaa an kal thu, an kal dâwn thu kan hmu zel a. Mitthi tate pawh muhil tia sawi an ni ţhin. Thupuan kan en chuan, Thihnaa leh Mitthi Khuaa tih thu kan hmu a. Mi sawina an ni tlat tih kan hmu thiam em? Setana ţhuihhruai ramhuaite zingah mi zawng zawng zûk hlumtu thlarau sual a awm a. Chu thlarau sualin a zûk hlum zawng zawngte lo tuamhlawmtu mitthi khuaa, Setana tirhkoh tho a awm bawk tihna a ni.

 

            He thlarau sual pahnihte hi, Lal Isua lo lan hma loh zawng tu mahin an ngam loh an ni a. Nimahsela, Lal Isua a han thiha a rawn thawhleh chiah khân, Thupuan vek kan en chuan, “Thihna leh Mitthi khaw chabite chu ka nei ta bawk a” tiin, heng thlarau sual pahnihte hi a rawn hneh ta a. Lalpa mi, mi thianghlim thi tate thlarau an chelh beh reng, tan ina an tantirte kha Lal Isua khân mitthi khuaah zuk kalin a zuk chhuah zalen ta a lo ni.

 

            Chu thu chu ka rin thu mai em ni? Ni lo, Petera ziak kan en chuan, “Tan ina thlarau awmte hnenah chuan thu a zuk tlângaupui” tiin, Lal Isua a thih khân a awm mai mai loh dan, ni thum leh zan thum chhûnga a thiltih min hrilh tlat a nih hi. Roman Catholic kohhrante chuan mi an lo thih hian, mitthi khuaah Pathian ţangchhûngah a mite chu an chawlin an ring tih, an kohhran rin dan kan chhiar chuan kan hre thei.

 

            Near Death Experience tawngtute tawnhriat kal tlanga kan hriat theih bawk chu, ring lo mite an thih hian hmun pakhat; beiseina reng reng awm tawh lohna hmun thim zawl duaiah, lûngngai takin eng emaw nghah neiin an awm niawm tak a ni. Tin, mitthi khua hi Baibul kan en chuan lei hnuaiah a awm tih sawi a ni zel bawk. Mi thiamte chhut dan chuan lei hnuai, lei kawrawng chhûngah hian mihring lo piang tawh zawng zawngte, thawl taka kan awm len theihna hmun zau tak a awm bawk.

 

            Aw le, Lal Isua khân thihna leh mitthi khaw chabi kawltu ni turin thihna a tem zet a. Tichuan, mitthi khuaah zuk kalin Chanchin Ţha a zuk tlângaupui a, tan ina mi thianghlimte thlarau thihnain a tantirte thlarau pawh a zuk chhanchhuak ta bawk. Chuvang tak chuan thihna hneha a thawh leh hnu khân, “Lei leh vana thuneihna zawng zawng ka hnenah pêk a ni tawh” tiin a thuneihna a puangchhuak ta reng a nih kha. Tunah erawh Krista-a mitthite chu lei hnuaiah ni tawh lovin, khaw thianghlimah an thlarau lak chhohin an awm ta zel a lo ni e.

 

PU LALDUHOMA RO RÊLNA HNUAIA ZPM POLICY LEH MAHNI THUTIAM BAWHCHHIATNA !


 

‘Mi a nihna dik tak i hriat duh chuan, a kutah thuneihna pe rawh’

 

Mizoram chuan a Political History-a Chief minister lâr ber nei mekin, Social Media lama a chanchin chuanna reng rengte chuan phung zinga piring vawr tlukin bawrtu an ngah a. A bik takin politics tui nû la dâwt phâk chiah lo, Party chhûngril nun inkhaidiat hre phâk tak tak lo ṭhalai leh upa lam, tapchhak zawl politics bak hriatna nei lem loteah Pu Duhoma hi a tla nâ ngawih ngawih a ni ber! CM atân kan lo thlang har lutuk a ni! Hman hmanah khân thuneihna lo chantir tawh tur a nia, tihte hi a chungchang an sawi dan a ni ta.

 

Pu Duhoma hi Vanglaini kal tlanga duhsakna hlan hmasa bertu kha ka ni ve a. Chief Minister kan neih tawh zinga thu sawi thiam ber, an sawi Hitler-a ang maia mipui thinlung deka thu sawi theihna kâ nei a nih piah lamah, Social Media hi Politics hmanraw ṭangkai ber pakhat a ni chho ta tih hre thiamtu a nih bawk avangin, mi dang kal tlanga in direct-a intih lâr a thiam em em a. Intih hotu leh intih lal pawh a thiam narawh e! Tun hnaiah phei chuan India rama State râlmuang berah hian, podium lama thu a sawiin a kiangah Security an ding vah zel tawh a nih hi!

 

Pu Lalduhoma politics zinkawng, ZPM-in sawrkarna an chan hnu aṭanga a zinkawng bika hi a ngaihnawm hle a. A ngaihnawm dana erawh mit var tak tân chuan a hmuhnawm em em lem hauh loh thung! ZPM rawn inzial mum chhoh ṭantirh, campaign vanglai kha chuan thiam takin mi phenah inphah hniam takin a awm mai a. Thu a sawi hunah thiam takin thu a sawi a, hotute thu awih thei ber ang maiin Zoram mipuite hmaah a rawn inlan ṭhin. Tu pawh thurualpui theitu ang maiin a awm hniam thei a, inthlan hma leh sawrkarna an chan tirhte thleng khân ZPM chu Collective Leadership a nihna kan hmu reng a, Pu Lalduhoma pawh a inphah hniam thiam hle.

 

Mahse, hun a lo kal deuh deuh a, a zia a chhuah chho ta tak tak a! A hmasa berin Ministry hnuaia hna lian leh pawimawh zawng zawng a kuta dah vek turin, Restricted Tender chu CM Approval ngaiin a dah a. Amah ngeiin dan 5 bawhchhiatna a tih chu Er Ruata Sailo chhuanlama hmangin Restricted Tender hmangin a mi leh sate a vulh chho ta char char a. 1st Class Contractor an neih mumal miau loh avangin Contract work pangngai ang lo, Dept Works lamah a ṭuan chho ta bawk.

 

Works Dept chang miah si lova Dept mawm a thunun tlat dan chiang takin ka sawi tawh a, la chhiar lo tân chuan Zoram Darthlalang, Utube Channel lamah en theih reng a ni. Chu mai bakah sum hlawm lian awmna zawng zawng; Social Welfare & Tribal Affairs Dept aṭangin Tribal Affairs bik hi la chhuakin Planning Dept (CM Portfolio) ah a behtir. District Council & Minority Affairs Dept hnuaia sum hlawm lian tak tak awmna, PMJVK pawh Planning Dept hnuaiah a dah leh hmak bawk. Restricted Tender zawng zawng CM approval lo chuan tih theih a ni tawh lo a, he mi kal tlang hian Works Depts zawng zawng a thunun fai ta vek bawk.

 

CSR dil tura NGO lamin zalenna zau tak an neih ṭhin kha, tunah chuan CMO Approval lak a ngai zel tawh a. He mi kal tlang hian sumdawng liante’n 2% of Net Profit an sem chhuahte a thunun ta vek a ni. Agriculture Dept hnuaia sum bâwm lian ber zinga mi FOCUS Project pawh tunah chuan Planning Dept hnuaiah dah a ni ta bawk. Chu mi piahah One Bank One Dept kal tlangin Dept 8 zet sum leh pai zawng zawng Finance Dept kal tlangin a thunun fai ta vek a. Dist hrang hranga DC Pisa kal tlanga sum che vel thlengin a thunun fai ta vek bawk. He a chet dan phenah hian sawrkar kal phung hre hneh em em tu emaw chu a awm a ni!

 

Sawrkar lama thuneihna zawng zawng pumhmawm zo mah se, Party lam erawh a kutah a la awm tlat lo. Tichuan, an Danpui anga inthlanna tur chu Block Presidentg ṭhenkhat kal tlanga Boycot-in Party Executive Committee thu rêl meuh pawh sawhsawn niin, inthlan hmaa a duh loh em em tho (Restricted Tender ang kha) mi pakhat kuta CM leh Party President nih kawp theih lohna dan, Val Upa Council ngei pawhin an duh loh chu paihthla lehin, President a rawn ni chho ta! President a rawn nih chhoh phat aṭangin a hma zawnga a lo hman ṭangkai thiam em em, Party thuril ber ber Leak Out (thu leh hla leak out reng reng kha a sâwtpuitu ber chu amah chauh a ni) tih chîngte a rawn vaukhan nghal ngam tawh a.

 

Chhûng inkhawma a thu sawi, Mosia a nihna leh thawhpuite mawi lohna sawi chhuah chîng a tihte a vaukhanna pawh a takah chantirin, ZPM hi MNF leh Congress kan ang tulh tulh ti ngam TBC-ate chu engmah lovah a rawn chhuah chho ta hmiah hmiah a. Amah han ter pha bertu leh ZPM a lo din theihna tura thawh hlawk ber Pu Sapdangate meuh pawh tunah chuan a thawhpui anga en tawh lovin, a hnuaia mi leh sa pakhat tlukah a chhuah thei ta a nih hi! President a ni ngei dâwn tih inhriatna kal tlangin Party EOB ruatna kawngah VUC member ṭhenkhatte mawng hiahsakin, ZNP lama a thurualpui leh, MLA rawn ni hlimte chu Party hotu-ah a rawn dah chho ta bawk. VUC-ah inlungrual lohna lo thlengzui zatin, bâng an awm phah ta hial a!

 

Treasurer ruat danah pawh an Dan bawhchhiatna thleng lehin, an Constitution chu engmah lo mai, a duh dan zawng a nih loh chuan inkaihhruaina dan an lo siamte chu duh hun huna bawhchhiat theih tlukah a rawn chhuah ta hmak hmak a. Party PAC Member ruatah pawh a hmaa Committee member 10 aṭanga 9 ngawt hnawla awmin, chung zingah chuan TBC-a pawh a tel ta chiah reng a. Chungho aiah chuan ZPM a lo sawrkar theihna tura tha an thawh mipui pawhin kan hriat mang loh an rawn awm ta nawlh nawlh mai bawk! Tunah zet chuan a tum ang takin a hlawhtling chho ta kan ti thei ang.

 

Mahse, engkim a kal tluang vek hauh lo. Treasurer ruat chungchanga phunnawina leh lungawi lohna a nasat tak êm avangin, Lalmuanpuia Punte hialin VUC thutlukna pawm hram turin Party mipuite a rawn vau titih ta hial a. PAC Member ruat danah lungawi lohna a nasa leh zual ta zel bawk! Oct ni 5-a Amit Shah lo zin tur leh Pu Duha President a nih hnu lâwk, India ram BJP Politics chiri ber laia a tih tur engmah hriat theih loha Security boss ber Amit Shah lo zin tur hian awmze thui tak a nei ta bawk a nih hi. Tunah zet chuan ZPM kan tih kha ZNP emaw tih mai tur a ni zo ta a nih hi!

 

Heng zawng zawng lo thleng chung pawha Pu Lalduhoma vanneih em emna chu, a Minister rualte fel leh dik zar a zo ta tlat hi a ni. Sawisep han kai hluai leh mipui thinlung ti hnual rawih thei tur khawp che khawlo an awm miau loh avangin, ZPM hrim hrim hmalakna hian mipui lung a la dum rih em em hi a vanneihpui tlat a. Lalna leh thuneihna pumhlum a neih theihna tur kawnga pawisak a neih miah lohna laia pawh, chhun vanglai tak anga chiangin sawi sawi mah ila, politics-a mit delna neiho chuan Pu Duhoma chet dan kan sawi hi a ngaihthlak pawh an ngaithla duh ta hauh lo a nih hi.

 

Zoram mipuite kan khawngaihthlak em emna chu, kan dinhmun hniam lutuk leh sawisaka kan lo awm rei tawh lutuk avangin, kan beisei phâk hi a chaurauin, kan lawmnate pawh a tê tham em em hi a ni. Ram hruaitu lû ber ṭhat leh ṭhat loh thua tehfunga ram hmasawn leh changkang kan tihte’n an hman  ber, mi an thu sawiah an ding nghet chat chat em, an insawi ang takin ram an hruai em, Principle nghet tak neiin chu an Principle-a chu tlakpui dâwn pawh ni se an thlak danglam ve ngai lo a ni tihte hi, kan ram hruaitute lakah kan beisei pha ta hauh lo a nih hi! MNF & Congress hnuaia Contract thawh dan dik lote kha a zual sauh emaw tih tur a nih laiin, sawrkar kal phung dika a kal ta hi kan lawmna a tling tâwk em em tlat a ni!

 

ZPM hian Kal Phung Thar, Policy Thar an tih, mipui hmaa an zawrh ngeia kha engmah lovah an chhuah ta zat zat a. Chu mi sawi mawi nâna Pathian leh Lal Isua meuh Pu Duha’n a han hmang hreh ta lo maite hi, râlkhel dâr ri a ni tih mi tam takin kan hre thei lo. Hitler-a’n German mipui tam zawk a chhimbudawi ang chauh an ni. Tuna ZPM kal mek danah hian han lungawi loh hluaina tur a awm hauh lo. Mahse, party chhûng Internal Politics zawka buaina chingchivet tak awm, Pu Lalduhoma kuta thuneihna pumhlum a awm theihna tura hmalaknain a hrin chhuah zawka hi, nakina ZPM keh darh chhan, phel chhan a ni palh ang tih a hlauhawm ta ngawih ngawih a nih hi!

 

Kan Pathian thuin, mi fing chuan zilhhauhna a pawma a insiam ṭha ṭhin a, mi â erawh chuan zilhhautu a haw hlauh ṭhin a tih zawng zawngte kan Pu Duha hian a nei zo ta emaw tih mai tur a ni a! ZPM kal phung dik tâwk lo sawi chhuak ngamte chu hnawlin an awm ta nghauh nghauh mai a ni hi! Pu Hawla Congress aṭangin a chhuak a, Pu Zorama MNF aṭangin hnawl a tâwk tawh bawk. MPC nen an inzawm laiin Pu |hena paih a tumna a hlawhchham a, ZPM-ah erawh a duh ang tak a ti hlawhtling thei ta a nih hi. Amah hi a lai bera thir hip thei, mi zawng zawng amaha hip khawm vek tumna thinlung neitu, amah zawkin mi dang va pan tumna nei miah lo ang a ni a. Hetia thuneihna zawng zawng a pumhmawm zo ta hi, a ṭha zawnga a hmang a nih ngat chuan Zoram hian hma kan sawn dawrh ang a. A nih loha thuneihna a hmang sual chhunzawm zel a nih erawh chuan, ABSOLUTE POWER CORRUPTS tih zawng zawng kan nei zo dâwn ta a nih hi!

 

Hitler-a thu sawi pakhat – ‘If you tell a big enough lie and tell it frequently enough, it will be believed’ tih zawng zawng nei zovin a kalna apiangah dawt sawi sawi mah se, a thu sawia a din lohzia leh thutak aia dawt a sawizia pawh hmuin hre reng mah se, mi tam tak chuan an pathian tenau en ta tlat tho a nih hi! Heti taka Kohhran Upa ni siin dawt sawi a pawisa miah lote hi, ngaih ṭhat lohna tham a tlin tawh nen, lungmuang takin mi tam zawk kan la awm si a nih hi.

 

Sudden Muanga, Zofate zinga pa daihzai ber mai, thiam thil ngah vei zul, thiam tak tak erawh nei lem si lo, zûn ngah ru riau, nun innghahna bul nei lem lova thli beng zawnga then kual mai mai, ngaih dan nghet nei hman lek lova nimina a thil duh em em, vawiin lamah erawh hremhmun ang maia a duh loh ni leh mai thei, engkimah mahni inthiam chawp tura hmui themthiam hmingthang, a dinhmun a zira a ngaih dan sawh sawn zung zung ṭhin, hlep ru theia a awm laia hlep tum ran, help ru thei lova a awm ve leha hlep rûk dodal nasatu ber anga inlan leh thei mai, Pathian thu lah kawi tin mil hre zul, nuthlawi leh pitar lungkuai thei khawpa thu sawi thiam, a chânga sawhthing cho, a chânga banker ni leh mai thei, mihring mize tinreng fuankhawmna leh inrem taka Laisaizawka’n mi pakhata a luantir zana mihring namailo tak ang khân Zoram a hruai ta mek a lo ni e!

MIZO ṬAWNG DANGLAM BIKNA


          Tun hnaiah kan ţawng chungchanga harh tharna ropui (nasa tak ti ta ila, nasa hmanna dik a ni lo. Nasa chu a ţha lo zawng; hmeichhe nasa etc anga hman tur a ni) tak a thleng a, a lawmawm hle. Tun dinhmunah khawvelah hian ţawng 7117 (2021) hmangin kan inbe mêk nia hriat a ni a. Heng zinga 40% chuangte chu boral maithei dinhmunah an ding mêk a, chung zingah chuan kan ţawng hi a tel ve ta a ni.

 

          Heti zat ţawng hman mêk zinga kan ţawng danglam fal nalh dan hi, ngaihnawm takin mi thiamte’n an lo ziak tawh ţhin a. Kan ţawng danglam bik dan, hnam dang hnena hrilh fiah a harsat dan, diksawnari siam a harsat chhante ngaihnawm takin an lo ziak tawh ţhin. Kan thumal ţhenkhatte hi hrilh fiah mai har tak an ni a. Hnam dangin kan ţawng an thiam zung zungte hi mak ka ti fo reng a ni.

 

          Tun huna kan hman tam lem loh, ‘mahni lo maha’ tih te, ‘ikhaw’ han tih te, ‘fahmiang’ tih te, ‘uk’ tih te, ‘kori tu’ tih te leh thu mal dang dangte hi hnam dang tân chuan hriat thiam mai har tak tur an ni. ‘Lei’ tih thumal ang chite hi hnam dang tân chuan buaipui tham tak tur a ni. Thil kan lei laiin lei kan zawh a. Kan lei hmanga thu kan sawi laiin, thlai chin nân lei kan hmang thung. ‘Tak’ thumal pawh han en ta ila. Bawnghnute tak leh tak loh kan sawi laiin, thu tak tak kan sawi leh daih a!

 

          Sang ‘tak’ a ni. He thingsemim chu a ‘tak’ mang e. I bâwnghnutê a ‘tak’ lo êm mai. Sen ‘tak’ a ni. Thu ‘tak tak’ ka sawi a ni. Ani ‘tak’ pawh a dawthei mai. Hênga ‘tak’ tih hmannaah hian ‘tak’ tih chu eng tihna ber nge kan hre thei mai. Mahse a mal chuan a awmzia hi sawi fiah thiam chu a har lawi hle a ni.

 

          Hetiang hian mahni mal dina awmze puitling nei lo, thumal dang nen hman kawpa thu awmze hrang hrang nei thei thumal kan ngah êm êm a nih hi. Kan ţawng hian thlûk a neih tlat avangin, thumal kan thlûk dan azirin thumal pakhatin awmze hrang hrang a nei thei a. Hei hi mi tam tak buaina, hnam dang tân pawha kan ţawng thiam ti harsatu ber pakhat a ni reng a ni. Thlûkna hi 8 hmang anga sawi an awm laiin, 6 leh 4 hmang anga insawi an awm bawk.

 

          Chûng sipel thuhmun; mahse a thlûk aṭanga awmze hran hran nei zingah chuan ‘thang’ hi thlûk ngah pâwl tak a ni âwm e; khawi emawa kal bo lai sawi nan, saw tah a thang mek kan ti a, sahriak kai chu a thang kan ti a a sam a buang tháng mai, a hming a thang hle kan ti duah thei a nih hi.   

 

          Mizote aia hla rua nei ṭha hnam dang an tam bik vak awm lo e. Mizote leh Hebrai-ho hi hla phuahna tur bika thumal hrang hlak nei ka hriat an ni a. Poetic Diction, tawngkam hman bik, tawngkam pangngai aia mawi zawk leh rilru khawih zawk tura siamna, Literature huanga Inversion emaw metathesis an tihah hian kan \awng hi a hausa leh hle mai.

 

‘Arsi’ tih aia ‘si-âr’ kan ti te, a hming chiah lehsawia hla ṭawng (term) mawi tak ni ta mai ‘zârva, sirva, kulva, hrualhrui’ tih ang chi leh a awmze ṭha, thumal pahnih emaw, a awmzia thuhmun hman kawpa hla ṭawng ni ta mai ‘chûnnu’ ‘zuapa,’ titein hla ṭawng mawi tak kan nei bik hi a mak hle mai. 

 

Ţhangthar hla phuah thiam inti tam zawkte chuan, ţawng tuallêng pangngai (prose) hmangte’n hla an phuah leh ngawt ţhin a nih hi. Pu James Dokhuma entirna pêk hi han tar lang ta ila –

 

Khawiah pawh ni chhuahna ’piangah,

Isua lalin ro a rêl dâwn;

Thla thar dêt bân hma loh hi chuan.

Khawvêlah a ram a zau ang.

         

          Zosapthara hla hi heti hian a han phuah danglam ta a –

 

‘Khawi kip turni chhuahna hmunah,

A rêng Isua ropui rêl tûr;

Puan ang thar thla a kin hma zawng,

A ram a zau ang khuavêlah.

 

          Kan hla rua hmanga hla phuahin mi a lem bikzia, mi a den dan a thûk bikzia kan hmu thiam nghal mai em? Tin, ţawng upa leh un zawk hmanga thu sawi leh ziah danglam theihzia entirna han thlirho leh ta ila –

 

          ‘He nula hi chu a lianin a taima si, mi hriat thiamna a nei bawk si; a hmêl pawh hi a ṭha ka ti. A inlêng tlangvâlte lakah ni se, tu mah tih bîk nei lovin angkhatin a kâwm thei vek a, a neitu chu a la vânnei ngawt ang. Tlangvâl la ni ila chuan neih ka tum ngei ang’

         

          Hei hi tun lai ţawng, kan hman rim ber a lo ni ta a. Heti hian han chhiar thung ta ila –

 

          ‘He nula hi a pumrua, a ruakhâu a hleitlin bâkah hna a zal si. Thu lah chu a chhan a lak a thiamin a khualchhawng kimtlang pawh hi a ṭha ka ti. An in chuangkai tlangvâlte lakah ni se angkhatin mitmei a hmuh thei vek a. Tu famo chan emaw chu a la chang ve cháwk ang a, a neitu chu a la nihlawh ngawt ang. Tlangvâl pawnthuah khai chu la ni ve ila chuan, tualmei khûkpui ka tum ngei ang le.’ 

 

          Kan ţawng lo ropuizia leh mi hneh theihna mak tak a neihzia i hmu thiam nghal em le? Hei vang tak hian a ni Dungtawia (JF-a) pawh khân insum buai duh lovin, kan ţawng hi khawvela ţawng mawi ber a lo tih phah hial reng ni.

 

          ‘A mualpho zâwnga min rêl fo zawngin, pawisak nei lovin an lakah kan la che ve mai ang. Heti laia kan malzia hriaa an khawsak theihna chhuanga min hmusit êm êmtu hi zawng, an vânduai ni a la awm ngei ang. Heti khawpa mihring duhâm, chhûngkua leh mahni ṭhenawm hnaite ngei ngei pawh ngaithei lo hi zawngin malsâwmna an dawng ngai lo’ tihte pawh hi kan ţawng hmang vekin –

 

          ‘A mi chhipchhuah zâwnga thâwkaphita min sêl fo zawngin, tlâwm leh zah dâwn lêk lovin an lakah hlei kan la lên ve mai ang. Heti laia vân laia tla ang kan nih denchhena an khawsak theihna chhuang ta hi zawngin vân ni an sal ngei ang. Mi âwkhrâwl chhûngkua, mahni ri ngaite ngei ngei lakah pawha mi dawngrâwl hi zawng malin a zawng ngai lo’ tiin kan ziak thei a nih hi.

 

         

 

 

𝐀 𝐡𝐥𝐢𝐦𝐭𝐡𝐥𝐚 𝐛𝐲 𝐕𝐚𝐧𝐤𝐡𝐚𝐦𝐚

  

            Venghlui nula fel leh ngaihnobei hnâp Sapbawiii Khawlhring, Bawrhsap chaw chhum Dârnghaka fanu chu han en reng reng pawhin, sawiselna lai hmuh tur a vângin a nunzia reng a mawi mai. A tâwk chauhin a chal a arh a, ngil taka a sam bari ţhen mawi êm êmtu a mitmeng nung sárh, a kareh mawi tak aţanga ţawngkam ngilnei leh zaidam lo ri chhuak ţhin, meihle kung ang mai a pian fuh zaih maite chuan, a hun laia Zawlkhawpui val rualte lûng a dum zo ngang mai a.

 

            A pumrua, a ruakhâu a hleitlingin an hun lai nula zingah rau rau pawh hna zal ber pawl a ni a. Thu lah chu a chhana lak a thiamin, a khualchhawn kimtlang pawh hi sawisel tur reng a awm lo. A thinlûng chabi awmna hriat tum valrual, sunhlu rah tlan sakhi rual ang maia an in chuangkaite lakah lah ni se, angkhat vekin mitmei a hmuh thei zel a. Tu famo chan emaw chu a la chang ve cháwk ang a, a neitu chu a la nihlawh ngawt ang, tiin putar zing ni lum ai chenin a chanchin sawi nuam an ti a ni ber.

 

             Tlangvâl pawnthuah khai lai la ni ve ngat ila chuan, tualmei khûkpui ka tum ngei ang maw le, tia an duhthusam nula chu Thakthing Dawrkai Veng tlangval Vankhama pawhin, a hmuh tirh phat aţangin châng dang reng a kânsan thei bik lo. An chenna in aţang chuan zan khat tê pawh hlah lovin, Venghluia Sapbawiite in lam pan chuan a sihdet cell thum nen a tleh phei zan tin ta mai a. Upate’n zawhte leh hmeichhia chu a chul nel peih peih an lo tih angin, chuti taka ngawrha amah rawn hel ta chu Sapbawii pawhin a lo nep phal ta bik lo a. A tawpah phei chuan inhualna hial an nei dun ta a ni.

 

            Hlim taka hma lam hun êng leh hlimawm tak an thlir dun mêk lai chuan, chan loh khânah Sapbawii chu a dam lo ta thut mai! In lamah an han inenkawl ren rawn nangin, a dam thei ta mai si lo chu damdawi in hial luhpui a ngai ta a. Sapbawii damdawi in awm chu Vankhama chuan khêl lovin nitin a tlawh ta ziah a. Vankhama’n Sapbawii dam lo a tlawh zin tak êm avang chuan, a enkawltu daktawr chuan Vankhama hnenah nula dam lo nena an inlaichinna a zawh phah ta hial a ni.

 

            Vankhama lah chuan hniak phawi hauh lovin daktawr hnenah Sapbawii chu, a nupui hual (fiancee) a nih thu a hrilh hmiah mai a ni. Sapbawii dam lo a vil hah rimtawng lutuk chu a naute’n an manganpui ta hial a. A duh lo chungin Venghlui mawnga ţhelret hmunah, picnic tura hruai zâi an rêl ta a ni. Picnic-na hmun pan tura a insiam mêk lai chuan, ral khatah mitthi dâr a lo ri ta rál rál a. Vankhama chuan, “Chu âr khuan dan chu a va dang ve maw le!” a ti hman chauh a, mitthi dâr ri avang chuan a pum a nâ ta thut mai! Chhuat laiah tluin a nâ ti chu a vial kawm ta ngawih ngawih mai zu nia!

 

            Beiseina nena hma lam hun hlimawm tak a thlir mêk khawvel chu, thihna nunrâwng tak, mihring hmêlma hnuhnung ber chuan a rawn chelh dinsak ta lawih a! Vankhama tawnah luipui luang lai an tawp a, ârsi inher laite meuh pawh an chawl ta ţhuap mai! A thinlûng natna thawm ri zet chu, tuifinriat so bulh bulh thawm ai pawhin a ri a nâ zawk a. A chhûngril natna vawrtawp inmûng thawm avangin a taksa pum chu a khur zawih zawih thei hial nia! Sapbawii thihna avangin Vankhama tân chuan thâwk lâk khat lêk pawh a nâ ngawih ngawih a. Khawvel chu mahni hmasialnaa khat, thihna pawh mahni ţanghma chauh haitu tiin a dem ta hial a ni!

 

            Sapbawii boral hnu hian, Sapbawii dam lo a vil ngun tluk zetin Sapbawii thlan chu a tlawh awl lo leh ta bur mai. Sapbawii thlanah chuan zan tam a riak a, thil dang engmah tih a tum lo a ni ber! A tawp a tawpah a ţhianpa, Sangkunga Hauhnar chuan, “A ni êm êm lo ve, i nat phah mai dawn!' tiin a hruai haw lui thei ta hram a ni. Chuti khawpa Sapbawii thihna a han tuar nâ ta chuan, ruahţham loh hla lûngrun êm êm a piantir phah ta a ni. PB Shelley-a’n, “Hringnuna kan hla mawi ber berte hi, chhûngril natna vawrtawp chanchin hriltu an ni si a” tiin, Keats-a ‘Ode to a Nightingale’ nen Sapho thu leh hla khawvela Ode ropui berte zinga chhiar tel reng tawh tur, ‘To a Skylark’ hmangin a lo hril diam tawh a nih hi.

 

            Vankhama hla, ‘A Hlimthla’ châng hmasa ber hi quatrains hnih hmanga rem niin, a châng dawt leh hi quatrains khat hmanga rem lehin, quatrains hnih hmang bawkin a hla châng tawp ber hi a khar ta a ni.

 

            Châng khatnaah hian Imagery hla rua hmang miah si lovin, mitthlaa chhui nghal char char theih tur siin a hla thu`te hi Vankhama hian zu han remkhawm thiam a! Lûnglêng tak leh khawhar taka a tei rúk rúk lai, a tihtur hre lovin a thingrem a han hawng a. A thingrem chhûnga Sapbawii thlalak leh a lehkhathawn a zuk hai chhuak lai chiang takin kan mitthla thei a nih hi. Chu thlalak leh lehkhathawn avanga suangtuahna khawvela a chen zui tak váng váng dan, Sapbawii dam laia thu an thlung dun lai hlimthla fiah tak thlir a, tunah lem chung tawnhriat leh hlimthlate chu mal taka lûnglênna khawvel hruttirtu mai an lo nih tak dante thlengin kan zuk hmuhpui thei tlat a ni.

 

            Châng hnihna kan thlir leh chuan, Vankhama’n a hnena awm ve ta lo Sapbawii thlalak chu a chantâwk a lo nih tak maizia, chu thlalak ngei chu a thih ve hma loh zawng, a khawhar zual châng apianga lûnglênna khawvel hruttirtu atâna vawn ţhat tlat a intiamna thu kan hmu ta a ni. Chu a hringnun chanchinte chu lûngkuai êm êmin, a hla dang ang lo taka hla rua mawl leh hriat thiam awlsam tak hmangin a phuah chhuak ta a. Vankhama hringnunah loh theih lohin kan cheng ve nghal zat mai a ni. ‘Nghilh loh pâr kumtluang roa’n ka ti’ han tih thlawt mai hi chu, a nât dan thua sawi fiah chi a ni mawlh lova nih hi ti r’u!

 

            Châng tawp ber hian hnùk a khawih a, mittui a ti hnâm ngâih a nih hi! Siamtu’n angkhat veka hringfate hnena thilthlawnpêk min sem; suangtuahna chimawmzia i hmu thiam mai em? Duh lo chunga nunhlui mual liamtatea min hruai kir ţhintu thahrui chak, dodal tura chakna nei tu mah reng kan awm lohzia Vankhama hla aţang hian a lang chiang ngawt mai. He suangtuahna ngei hian natna hmun ngaiah vawi tam min hruai kir leh ţhinin, hringnuna tawnhriat duhawm ber kan tihte ngei kha, engah nge maw ka lo tawn kher kher che le tiin, dem tur zawngin kan vânruai phah ta ţhin a nih hi. 

 

Awmhar tinkim dawnin vawiin ni chuan,

Ka tuahrem lai chhûng ka han hawng a,

Tah chuan lungdi hlimthla enchim loh leh,

Biahthu di thâm hnu ka chhar chhuak a,

Hmânah zarva ang lûngrual ve lai chuan,

Kan tiam kha kumtluang ţhen loh turin,

A sakhmêl mawi hlimthla pâr ang min hlan,

Tunah kumtluang lunglênpui turin.

 

Enchim loh a hlimthla ka chantâwk tê hi,

Ka vawng ang fâm ka chan ve hma chuan,

Awmhar châng, dawn tam suihlunglênna renga'n,

Nghilh loh pâr kumtluang ro a'n ka ti.

 

Ka en hian hun hlui mual liam an thar ţhin,

Hal lo leh duhte'n kan lawm lai ni,

Dawn châng ni awm ve ang maw, lungrûka'n,

Khuarei leh a lêng zûna uai hi,

Lûng a dam thei dawn nêm maw ka en hian,

Khuanu tuah loh di pâr tawn reng chu,

Lûng ka chhir enga'n ka lo tawn,

Kumtluang lunglênna chang chhawl min ban.

 

            Vankhama hla hi han en vang vang ta la. Sailo nulain thiam tak maia lal puan a tah ang, hnahchawi khai hun takah a kut no taka a han khai a, puan ze mawi chhuak tura themtleng a han khawng phei zauh ţhin ang maiin, a hun takah a hla thlûk mil êm êm hla rua remkhawmin, a hringnun nena inhmeh êm êm hla rua rawih hun lah zirtir leh chuan ngai miah lovin, a hmun nen lam a hre bel hle a nih hi. Vankhamate ang kha zawng, keini ve mai hian a ropuizia leh a themthiamzia kan sawi chhuak zo tak tak thei ngai dâwn lo a nih hi. Mi thiam zawkte cho chhuah nâna he a hla ropui tak mai ka han ching ve ngawt pawh hi, a chhana lak dan min thiamsak ngei pawh ka beisei tlat a ni e.  

 

𝐂𝐡𝐚𝐰 𝐝𝐚𝐧𝐠𝐫𝐚𝐥 𝐮𝐦𝐭𝐮 𝐊𝐫𝐢𝐬𝐭𝐢𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐧 𝐭𝐚𝐦 𝐡𝐥𝐞 !


 

      Tih dam rawngbawlna leh mi mangangte'n Pathian mite an pan chhan tam ber chu, an harsatna leh manganna, natna laka fihlimna atân a ni ber. Tihdam rawngbawlna a hlung viau chhante hi eng dang a ni lo, miin thil mak an hmuh châk vang a ni mai mai. Crusade-a vawi hnih khat inkhawm aṭanga Pathian pâwlna, a tihdamna chan mai tum, kâr khat emaw a aia rei emaw inkhunga Pathian thu ngaihthlak erawh peih miah lo hi a tam zawk nihna a ni tlat.

 

      Zoram kristian inti tam takte hian, Lal Isua hi an ring lo a ni miah lo. Natna ti damtu, chhandamtu, malsawmtu a ni tih an hre lutuk. Mahse, a laka an beisei bera hi anmahni tâna hlawkna, hamṭhatna, malsawmna lam hawi chauh niin, an natna, manganna, rilru hahna chhawktu atân bak Lal Isua hi an duh tak tak lo. Ama tâna nuna ama inserh hran lamah, kan hnufualin kan chaurau em em si a nih hi. Nachhawkna chak tak anga Lal Isua hman tum kan tam tial tial a, Pathian thu ngainaa Pathian thu anga nung, Pathian thu awih kan tlem tulh tulh a nih hi.

 

      Johana 6:2 - Tin, dam lote chunga chhinchhiahna a tihte chu an hmuh avangin, mipui tam takin amah an zui a, tih thua Israel mipuite zia ang chiah hi kan nihna a ni. Mahse, Lal Isua'n heng mite hi a lawm hauh si lo. Johana 6:27 kan en chuan - Chaw dangral mai umin phe phe suh u, chatuana nun thlenga awm reng tur chaw, Mihring Fapain a pêk tur che u chu, umin phe zawk rawh u, tiin a zilhhau hrep a ni zawk.

 

      Tihdam rawngbawlna chhimtu tam zawkte hi, Pathianin a ti dam ve mial mahna tih beiseina te, Israel fate'n Lal Isua thil mak tih an hmuh châk avanga amah an pan ang te, eng emaw chan ve mial an inbeisei avang tea kal an ni ṭhin. Thu an ngaihthlakin an nunah danglamna a thlentirna turin, an thlarau nun an sawizawi zui peih leh chuang lo. Heng mite hi Lal Isua'n an nihna leh an duh a hai lo, chuvang tak chuan chaw dângral umtute tiin a chhuahchhal ta a nih kha.

 

      Pathian thu ngaithlaa chhiar melh melh peih miah lo, inkhawm pawh peih em em chuang lo, ṭawngṭai ve zeuh zeuh chunga kan thinlung nâ leh rum chhawkna tura Lal Isua zawngtu mai, tisa damna thlahleltute hi, an zawn ber Lal Isua hian a zilh nâ hle. Thu hriltu leh rawngbawltu ṭha tak tak kan nei chung si hian, Zoram Kristian tam zawkte nun hi thlarauah a ṭhang lian mawh hle a nih hi.

 

      Kristian tam zawkte hi, Pathian thu hian min ei ral thei hlek lo a. Kan thu ngaihthlak tam ber hi, mahni nuna seng luta a taka nunpui tum lem lo kan tam hle. Mahse, chu taka chu Lal Isua'n chaw tak a tih chu a ni lawi si. Rawngbawltu a zira Pathian inkhawmna hmun pan ta mai mai lah, veng tinah kan tam em em a.

 

       Pathian thua inchiah ral ai chuan, thilmak leh huau huau lawm Kristian kan tam zawk a. Ṭawngṭaia fianrial nun aiin huhova Pathian pawl tum, Thlarau Thianghlim chenchilhna chan tum kan ni fur a nih hi. Ziaktu pakhat chuan, 'Kristianna hian kum 100 a tlin chuan, hma lam pana ke a pen  loh vek chuan, nasa takin a hnungtawlh ngei ngei' a lo tih hi kan ram Kristianna dinhmun dik tak a lo ni e.

 

𝐒𝐢𝐦 𝐝𝐮𝐡 𝐥𝐨 𝐭𝐚𝐧𝐚 𝐏𝐚𝐭𝐡𝐢𝐚𝐧 𝐭𝐢𝐡 𝐝𝐚𝐦𝐧𝐚 𝐜𝐡𝐚𝐧 𝐡𝐥𝐚𝐮𝐡𝐚𝐰𝐦𝐳𝐢𝐚 !

 

Tih dam rawngbawlna, Mizo ringtu inti tam takin thlarau damna aia tisa damna kan thlakhlehzia kan sawi laklawh lai a nih avangin, Lal Isua hminga damna chang zeta, sim duh si loh hlauhawmzia hi sawi a khât a, kan sawi dâwn a ni.

 

Kristian ram inti si hian, natna chi hrang hrang veitu kan tam em em a. Mi tam takin tih dam rawngbawlna kengtute panin, an lakah beiseina lian tak kan nei fur a nih hi. Mi tam takin taksa damna an chang ngei a, mahse rei lo tê-ah a hma ai mahin an nâ zui leh ṭhin si!

 

Tin, dam hlen ta viah hi an tam lutuk lo nge ni, kum thum kum 5 hnua dam lo zui leh ta maite hi an ni leh ṭhin. Betsaida dil kamah zeng pakhat a awm a. Lal Isua'n amah a hmuhin eng nge a duh tiin a zawt a. A tawi zawngin, Lal Isua'n a ti dam zui ta a nih kha.

 

A zeng damnaah khân engkim tawp mai se a ṭha tur a nia. Mahse, Lal Isua'n heti hian a vaukhan zui ta tlat a nih kha! "Ngai rawh, i dam tak hi. Thil ti sual leh tawh suh, chuti lo chuan thil ṭha lo leh zual i chungah a lo awm dah ang e" tiin.

 

"Kal la, ti sual leh tawh suh" tih hi Lal Isua'n mi a ngaihdama a tih dam ṭhin dan a ni tlat. Eng vang pawha nâ nia inhria kan ni thei e. Pathian hman leh hriak thih, tih dam rawngbawlna kengtute kan pan hian, fimkhur a lo va ngai em!

 

Mi tam takin damna an chang a, a hnu lâwka thi zui leh ta mai te, a hun laia damna chang ve ngei, mite pawhin an hriatpui chian, mahse a hnu lama dam lova bet ṭui ta char char hriat i nei nual em? An chungah Lal Isua thu sawi a thleng dik tih mai loh chu, chhanna dang a awm thei lo?

Thursday, March 12, 2026

𝐃𝐢𝐟𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐬 𝐨𝐟 𝐏𝐨𝐞𝐭𝐫𝐲 𝐂𝐨𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬


1. Echoes of You (Ottava Rima)


Where are you now, when silence haunts the air? (A)
Not one day passes without thoughts of you. (B)
With you, time vanished, light as whispered prayer, (A)
And every hour in love and sorrow flew. (B)

We shared our truths, our wounds too raw to bear, (A)
In every tear, our bond was forged anew. (B)
But now you're gone, and all that's left is pain, (C)
An empty heart that calls your name in vain. (C)


2. A Whisper Through the Veil


(Romanticism form of poetry)


You came like starlight breaking through the mist,
A fleeting gleam where shadows learned to weep.
Your hand in mine—a moment heaven kissed,
Then vanished like a dream I could not keep.


We spoke in sighs where silent hearts confide,
Beneath the willow’s hush, by moonlight's grace.
Each tear we shed became the ocean’s tide,
Each smile—a rose that time could not erase.


But now I walk where once your laughter lay,
The world grown hollow in your soft farewell.
No dawn can chase the mournful night away,
Nor winds erase the love I’ll always spell.


Yet still I wait where broken angels dwell,
To touch your soul beyond this mortal shell.


3. Where Are You?


(Terza Rima Form)


Where are you now, my soul's eternal flame? (A)
Not one day passes without calling you, (B)
And still the silence answers with your name. (A)
With you, the fleeting hours swiftly flew.(B)

We shared our scars, the pain, the deep despair, (C)
In every wound, our bond was born anew. (B)
You held my heart with such devoted care, (C)
Yet now you've gone, and left this hollow shell. (D)
The void you left is more than I can bear. (C)
My soul, my veins, my spirit cannot quell (D)
The aching pull of where your shadow lies— (E)
A quiet grief no spoken words can tell. (D)
You came like dew beneath the morning skies, (E)
Like smoke that fades, like lightning’s sudden gleam— (F)
A fleeting wonder lost before goodbyes. (E)
I miss you so—my world has lost its dream, (F)
And every breath I take now breaks the seam. (F)


4. Rhyme Royal: The Woman I Adore


A man seeks more than beauty in her face,
He yearns for wisdom deep, a soul that's true.
She walks with grace, adorned in holy grace,
If not, how could I bow in love and view
Her heart as shrine, and every breath renew?
She must be pure, yet kind with gentle fire—
Such is the woman whom my dreams desire.
She must be fair, or how could I adore,
The morning light within her tender eyes?
If cold or cruel, I’d fear to ask for more,
But gentleness invites where passion lies.
And in respect, my reverence shall rise,
For if she stands a noble soul and wise,
In her, my worship and my comfort ties.
Compassion crowns her brow like golden flame,
Her wisdom speaks in silence, calm and still.
Not just a muse, she lives beyond a name,
With strength to love and even more to heal.
No other heart could hold such pure goodwill.
In her, all virtues live and softly blend,
And so, I love her true, unto the end.


5. To Saparan (Heroic Quatrain)


I saw the light within thy gentle eyes,
More bright than all the stars that grace the skies.
Thy laugh, a song the angels long to hear,
It lifts my soul and draws my spirit near.


Affection flows from every word you say,
A warmth that melts the coldest doubts away.
Thy form, divine, a masterpiece so rare,
No sculptor’s hand could craft a shape so fair.


But what made all my world stand still and true,
Was when you said, “My first love, it is you.”
No throne or crown could tempt my heart to stray—
For I have found my joy in you each day.


Let kingdoms fall, let riches turn to dust,
I’d choose your love, for love like yours is just.
My dearest Saparan, you are my light,
My dream, my life, my star that burns so bright.


6. 𝐇𝐞𝐫𝐨𝐢𝐜 𝐐𝐮𝐚𝐭𝐫𝐚𝐢𝐧


He gave his soul where love had made its claim,
With every beat, his heart knelt at her feet.
But questions came, like winds that scorch a flame,
And turned his warmth to sorrow and retreat.


Not once he faltered in his quiet vow,
His acts were pure, his hands were free of pride.
Yet when she asked, “What have you done till now?”
He let love go, though tears he could not hide.


Not out of spite, nor lack of love’s desire,
But for his love no longer found its place.
Unseen, unpraised, unworthy to inspire,
He walked away with silent, aching grace.


So judge him not, who leaves with heart still true,
A man unloved must bid his love adieu.


7. Terza Rima – Fever’s Flame


Alas! What fire could blaze so fierce and true,     
It scorched my soul with pain I cannot name, 
A fevered night that pierced my being through,        
You rose from mist, a breath of sacred flame,       
Grief shaped your form with sorrow’s silent art,
Affliction carved your beauty, not your shame.
With quiet strength, you bore the burning heart,
Your golden brow like Chawngmawii did shine,
Through haze of tears, a light no dark could part.
The moon bent low to kiss your face divine,
Your weary eyes still held the silver sky,
And from your night, arose a morning sign.


8. Alas!


(Heroic Couplet -AABBCCDDEE)


What burning fever blazed so fierce, it scorched my soul anew?
A night so wild with fevered flame—how deeply it pierced through!
From the trembling mist of a fevered breath, you rose like sacred fire,
Grief and affliction carved your form with sorrowful desire.


Yet none could wear such pain as you, with grace and quiet might,
Your beauty crowned in suffering, your soul a burning light.
Your golden brow, like Chawngmawii’s, shone through the haze of tears,
As if the moon had kissed your face and brushed away its fears.


Even your weary eyes reflect the heaven’s silver gleam,
And from your nightly torment, hope erupts like morning’s dream!


9 "The Night She Cries"


Heroic Quatrain with iambic pentameter


She wept in pain when no one saw,
Beneath the moon’s indifferent glow,
Each breath a war, each night a claw,
That tore her soul in silent woe.


For six long months, the bed her cage,
Yet still she smiled to soothe my heart.
I read her tales to still the rage
That grief and helplessness impart.


But when she sleeps, the demons wake,
And anguish floods her fragile frame.
Her cries—like knives—they make me break,
And curse the dark, though none to blame.


I’d trade my life to bear her cross,
To wear her pain upon my skin.
I’d take her wounds, her every loss,
If fate would let her rise and win.


Yet I’m no god, no savior, king,
Just flesh and tears and burning soul.
I hold her hand through suffering,
While praying time may make her whole.


I dare not rage at Heaven’s gate,
Though questions drown my trembling mind.
For love is strong and will not wait,
It clings to hope it’s yet to find.


O love, fight on—though frail and torn,
Though nights grow long and light seems far.
The day will come, a golden morn,
Where vows are whispered under stars.


And when that moment comes to be,
No pain shall mar what we have known.
You’ll stand and smile and walk to me,
And I will say, "At last, you’ve come home."


10. O Brawling Love!


(A Poetic Translation)


O brawling love! Time spent not in peace,
A moment of joy—yet sorrow won't cease.
A night of closeness—yet tears still remain,
From loving too much, I'm drowning in pain.
To her, the world is a healing balm,
To her, the sky sings a gentle psalm,
To her, the stars all gladly align,
She is the breath of this life of mine.
Yet, her soft heart turns to a stone,
Harsh words she throws like seeds are sown.
She may not wear death's shroud today,
But in love’s war, she walks away.
O love! You haunting, weeping ghost,
Who builds and breaks what we need most.
O perfect face, so cruelly bright,
Blind this aching heart tonight.
O loyal pain! My soul’s disguise,
O love’s sweet fire, now cold as ice.
Your song once wrapped my soul like flame,
But now you burn me with your name.


11. The Depth of You 

 

(lyric form of poetry)


I walked this world with hollow steps,
A ghost of who I used to be,
Each heartbeat just a fading echo,
Each dream a lost, forgotten plea.
I built my walls from silent stone,
And carved my grief in every crack,
Afraid to love, to hope, to feel—
Afraid of not being loved back.
But then, like dawn through winter’s breath,
You came with truth I couldn’t flee.
You didn’t ask to fix my soul—
You simply sat and wept with me.
You saw the scars I tried to hide,
And touched them not with pity’s hand,
But with the grace of someone who
Could look and still understand.
You loved me not for what I gave,
But for the heart I thought was gone.
You spoke in silence, stayed through storms,
And proved love doesn’t need to dawn.
With you, I learned that love runs deep,
Beyond the words, beyond the fire—
It’s quiet strength, it’s sacrifice,
It’s rising when the world conspires.
So here I stand, my soul laid bare,
No fear, no mask, no more disguise—
For in your love, I found myself,
And saw my worth within your eyes.


12. Ode to the Love That Healed Me


O love, thou gentle thief of wretched pain,
Thou entered not with fanfare nor acclaim,
But like a breeze through long-forgotten lane,
You stirred the dust and lit a dying flame.
For eight long years, I wandered in the night,
A soul unmoored, with heart in rusted chain,
I cursed the stars, I shunned the morning light,
And bid farewell to love—to spare the strain.
I locked the gates where tenderness once grew,
I buried dreams in silence, cold and deep,
A ghost in life, with nothing left to do
But walk with sorrow, and pretend to sleep.
But fate, that cunning weaver of surprise,
Did turn its wheel and placed you in my way;
And from your gaze, so kind and warm and wise,
The storm did cease, and night turned into day.
No love I’ve known could rival what you give,
So rich, so real, so endlessly profound;
You taught this broken heart again to live,
To find in you a love that's truly sound.
Not fleeting touch, nor merely sweet delight,
But something rooted, something strong and true—
A hearth of grace, a beacon in the night,
Where souls find peace, and hearts begin anew.
You are my home, my breath, my sacred song,
A haven where I’m seen and understood,
Where even all my flaws can still belong,
And love flows fierce, eternal, pure, and good.
So let the world with all its chaos rage,
Let time and tide and shadow test our days;
For I have found, upon life’s battered page,
A love that lights my soul in endless blaze.
I love thee more than life, more than the skies,
More than the stars that whisper lovers’ name—
And though I once believed that true love dies,
You proved it lives—forever, like a flame.


13. A Love Unknown
- Rondelet


My love for her comes with no sign,
No trumpet call, no warning light,
My love for her comes with no sign.
It struck like stars that just align,
A blaze that burns through quiet night.
It bloomed from cracks in pain and time,
My love for her comes with no sign.



14. She Came Like Rain


My love for her comes with no sign,
It rose like mist in morning's hue,
No reason, rhythm, nor a clue—
Just sudden fire through flesh and spine.
It struck like stars that dare align,
A storm from skies once clear and blue.
My love for her comes with no sign,
It rose like mist in morning's hue.
She bloomed through cracks, a stubborn vine,
A daisy kissed by drops of dew,
Her silence louder than a clue—
Still I am hers, by fate’s design.
My love for her comes with no sign.


15. Love Without Warning

Terza Rima with ABA BCB CDC, rhyme.


My love for her comes with no sign or sound,
It struck like thunder from a sky so clear,
No path, no plan—just trembling, shaking ground.
It bloomed like roses when no spring is near,
A burst of color through my shadowed chest,
A whisper only aching hearts can hear.
She stood alone, a daisy in the west,
So soft, so still beneath the blazing sun,
Yet in her silence, my soul found its rest.
No logic speaks of how this love begun,
It came, it stayed, it turned my world around—
A quiet war my heart has always won.


16. To My Beloved, Who Came Like Light

 Heroic Quatrain (ABAB)


My love for you came soft, without a sound,
No trumpet cried, no omen marked the day.
But when you smiled, the world began to spin,
And all my fears and doubts were washed away.


You bloomed like flowers bursting through the stone,
Where nothing grew, you made the silence sing.
A daisy bright, yet standing all alone,
You brought the sweetness only love can bring.


No warning spoke, no dream foretold your face,
Yet here you are—the song within my soul.
You stilled the storms, restored my broken grace,
And made my scattered pieces feel whole.


No raging fire, no thunder in the sky,
But like a prayer, you touched me, deep and wide.
A holy hush, a calm that made me cry,
I found my home when you stood by my side.
So know this truth: my love is pure and true.


No fame, no gold, no crown could ever part
This bond I feel each time I think of you—
For you alone now carry all my heart.

Zofate kan thiang zau (Liberal) tial tial hi !

        Nula pakhat chu mualpho takin Social Media lamah, a chhe zawngin a lar chiam a. Mahse, ṭ hangthar tam takin an lo dawnsawn dan era...