Tuesday, May 10, 2022

đƒđ«đąđŻđžđ« 𝐍𝐼𝐧

Thingtlùngah a vawi khat nùn ka service ve dék dék a !

Lirthei hnunga a body kan sak belh kahpathirahte chuan, ar hi a bĂąwmah an ĆŁawn ri nĂĄwk nĂĄwk a! Favai, thlai hnah chi hrang hrang, parcel maksak tak tak, bĂąwm eng emaw zat, vaihlo, hmarcha, zawngĆŁah khai bawr, anĆŁam, khuang, engkim mai hi an ekbeng khat tlat a!

Naupangho lah chuan khuallian ang maiin min zim tuau tuau reng bawk! Chutih rual vekin nuho zingah, ĆŁhahnemngai taka eng thu thu emaw min chah mawlh mawlh tĂąwk lah bo hek suh! Ka chuktawlh (phone) lah chuan nunna a nei thar ta hluai emaw tih mai turin, thawm a lo chhuah reng bawk!

Lirthei chhĂ»ngah lah chuan bungrua leh mihring hi, an inekbeng khat tlat emaw tih mai tur a ni! Chutah, nuho zinga min duhsak zualho an lo lang. An thlai tharte chu ui hauh lovin, in lama ka hawnah tiin nĂ»la mi a hranpa taka an zuk lak ngat min lo pe a! 

Kawtah chuan khuaa mi zawng zawng an rawn pungkhawm ta emaw tih mai tur niin, nunau, naupang, puitling zawng zawngte chu kan kal hma loh chuan kalsawn reng an tum lo. A tawp a tawpah chuan lirthei chu ti nungin, ka khalh kal thei ta hram a. Kan han bawrzia mai chu, sawiin a siak lo a ni ber!

Lirthei seat-ah chuan nunau leh kum lama upa deuhte an chuang a. A hnung lamah erawh ƣhalai rualho. An tùn seat chan loh tih vel kha buaina tham a tling lo reng reng! Phunnawi tumna lah an nei bawk hek lo. Lûngmuang takin, nuamsa thei ang berin an chuang thiam tlat mai a ni.

Kan tum ram kawng chanve vel kan thlen aĆŁangin, a khĂąt mawi tĂąwk hian ka chuktawlh chu a ri ta reng mai! Pu Rema maw, Marema a ni em, Rema maw, Remliana em ni, tiin hming hrang hranga min betu ka tĂąwk chho ta mawlh mawlh a. Hun a han kal deuh hlek a, a ngaite bawkin min betu pangngai rengte khĂąn, khawi lai ngei thlen tawh tiin chanchin min rawn zawt nawn reng mai a ni! 

Chutah, seat-a chuang pha zingah lirthei rui an han awm ta ngei a. Duhsak takin ka lirthei bangte chu an han luak khum ta bawrh bawrh mai a nih kha! An inthlahrun thu an han sawi ve ngei a, mahse han tih vak ngaihna a awm chuang lo. a tawp a tawpah chuan kan tum ram kan thleng ta.

Vanduaithlùk takin Lunglei kan luh hun hi, sapƣawng takin Peak Hour an tih lai, traffic a tawt vanglai tak a han ni ta a. Rahsi Veng Sikul Mual aƣangin, nghakhlel taka min lo thlirtute chuan min lo chang chhuak a. An chhûngte rawn thawn an bungrua zawngin rei fé an han buai ta.

In lampang zuk be pùwl an awm. Eng ang bungrua nge an thawn tihte chu lo inhrilh dim diam awm tak hi a ni a! Rahsi Veng kan pel a, Venglai biak in thlangah, kan rawn chhuahna lam pan tur Sumo chhuah dùwn vanglai takin kan han ding ta! Kan han buaizia kha sawi thiam har tak a ni! Kan dinna kawta in neitute lahin min lo hau thûl!

A tawpah Tlabung PĂȘng kan thleng phei ta. Traffic lah a lo zam nasa mai! Tihngaihna vak a awm lo, ka ding chawt a. Min lo hmuaktute leh ka khualzin phurhte chuan an bungrua an han hlang thla ta a. A khĂąt mawi tĂąwkin Traffic Police lamin, “Hmanhmawh rawh u!” tiin min lo tur chhen bawk! Thlanfim hi a luang zaih zaih thei nia maw le! 

Chuti taka ka buai phili lai chuan, in lam aĆŁangin, “In va rawn thleng har tawh ve, khawi lai chin nge in rawn thlen tawh?” tia zawhna ka dawng chhen bawk! A tawpah in ka thleng ta hlawl a, ka hah a dam ve dĂąwn ta ka ti a. Ka inbual fai hman chauh ang tihah, ka chuktawlh a rawn ri leh nghal zat a!

“Naktuk lamah bungraw thawn tur ka nei, engtikah nge i chhuah dĂąwn, khawi aĆŁangin nge i chhuah dĂąwn etc” tiin, zawhna chi hrang hrang hmangin min han vawmzui leh ta tak tak mai a nih kha! Hei ha, hui ha…ThingtlĂąng khuaa lirthei service zet chu, thil namailo tak a lo ni chiang e!


𝐀𝐛𝐱𝐬𝐚𝐠𝐱 đ­đžđ„ đ„đšđŻđš đ­đ„đžđą 𝐳𝐹 đ„đš đ‹đšđ„ 𝐑𝐱𝐚𝐧𝐠𝐯𝐚𝐱𝐚 !



(Hmangaih thawnthu lûngkuai ber chu!)

          He khawvela a mit it zawng apiang hlah lotu, a thlarau chan a fuh ĆŁum chuan ramngaw thar diai siam chawp thei khawpa thil ti thei, a tuk fuh ĆŁum chuan a hun lai khawvela thei kung zawng zawng la khawm thei khawpa theihna nasa tak nei, mipa piang tawh zingah nula lama luck filawr lĂĄk, a chaw vawi khat ei leh in senso hmanga ram tenau ruai ĆŁhehsak thei Lal Solomona meuh pawh khĂąn, duh lotu zu tawng tlat a!

             Khatia Lal Davida a lo tar tak hle hnu, amah maia a mut lum zawh tawh loh hnu khĂąn, a khum laizawla mut lumpui tur Sunam nula hmelĆŁha ĂȘm ĂȘm Abisagi a lal inah a la lut ta a. He nula zet hi chuan Israel lal chhĂ»ngkua a chawk buai hneh teh e! Davida a enkawl dan kawng tinrengah lal chhĂ»ngkaw mit a tlung zo ngang mai. Chu mai a ni lo, Solomona ngei pawh Abisagi zĂ»nah a uai ta tlat mai le. Chu mai a ni lo leh zel! Solomona Ă» Adonija pawhin Abisagi chu a lo ngaizawng ve ngawih ngawih bawk!

       Kan Sunam nula hian tha reng thawh lovin lal fapate inkĂąrah hem a thlĂąk a. Adonija-a’n Solomona a lo lal ve leh, Abisagi chu nupuiah a va dil ta hial a, a va ti sual chiang ĂȘm! Solomona thikthu chhiatna va chawk thovin, Adonija chuan a thihna tur thang a invalh ta hial a. Chhechham meuhin Solomona chuan Adonoja a thah tur thu a puan phah ta a ni! Solomona thikna zet chu, Hremhmun ang maia nunrawng niin, a rawn alh chhuak chuan nunna hial a la ta a nih kha.

       Abisagi a hmangaihna meipui chu, tuifinriata tui zawng zawng pawhin an ti dai thei lo nia maw le! Lal fanu ĆŁhah nupui 700 neiin, hmeiah lah khaw khat nula hmelĆŁha chin ĆŁhah 300 nei si khĂąn, “Sangsawm zingah a chungnung ber e” tiin, thingtlang nula ve mai, beram a venna lama ni sain a vun a ĂȘm hĂąnsak, grep huan enkawltu chhiahhlawh nula laka dawl zawr taka a zawr thu, khawvel hriatah a puang chhuak ta dur mai a nih kha!

      A lal in ropui tak, a sai ngho lalĆŁhutthleng ropui berahte chuan kan lal ropui ber hi a tlei zo mawlh lo. A rĂ»ka insiam danglamin, a lal in ata Abisagi zawng turin a chhuak ru ta hial a. A vanduaia leiah khawpui vengtu sipai rothap tak takte chuan mi sual emaw tia lo manin, an vaw hrep a. Chutia an sawisak mawlh mawlh lai pawh chuan, “Jerusalem fanute u, ka duh tak chu in hmu hlauh a nih chuan, hmangaihnaah ka uai zo ta tiin lo hrilh nang che u” tiin, a tisa hliam aia a thinlung hliam nat zawkzia a la puang ta hram nia!

     A khum nuam chungchuang takahte chuan a muhil thei lo a. Zan a rei poh leh Abisagi a ngaih a zual ting mai.

 Zantiang laikhum chunga ka zawn ruai ĆŁhin ka hmangaih chu,

Ka zawng ruai e, tawn ni reng a awm si lo

       - tiin! Solomona mitah Abisagi chu van chung nula ang maia sawiselbo, lasi ĆŁhalbea chawm seilen, khuavang ĆŁanga awihtlei duhawm zu ni tlat a.

I mawi kumtluan e, ka hmangaih,

Nangmahah selna tur reng a awm lo e…

       - a ti thlawt mai a ni. He mipain hmeichhia a va hmangaihna, nulain tlangval a hmangaihna zet hi chu, a siamtu kan Lalpa ngei pawh sal ang maia hniama hnuk hniamtu, lĂ»ngngaih nei mia siamtu, chak lohna neia chhuah hialtu a ni si a. He mihring thinlĂ»ng dawrawm lutuk hian, engtin nge a dawl zawh reng ang ni?


𝐀 đ“đĄđšđ« 𝐋𝐞𝐡 Ʊ𝐡𝐱𝐧 𝐛đČ đ•đšđ§đŹđšđ§đ đ€đąđŠđą.



Kum zabi 19-na hun laia Romantic Poet ropui berte zinga chhal ngam, a dam lai huna chawimawi leh ngaihhlut hlawh pha lo, Keats-ate anga mual a liam hnu chauha a hla hril 43 a phuahte’n an chawisĂąn chuan, khawvela thu ril tawi ropui leh dik berte zinga chhal kumkhua tawh tur, “Kan hla mawi ber berte hi, hringnuna tawnhriat lĂ»ngchhiatthlĂąk ber ber puanchhuahna an ni si a” tih thu dik leh khĂ€ chu, ‘To a Skylark’ hla hril kal tlangin a lo phuah chhuak tawh a nih kha.
       Amah vek hian, “Kan hlim nui ri mawi ber ber phenahte hian, chhĂ»ngril bera natna vawrtawp thuhrĂ»kin an awm ĆŁhin,” tiin hringnun nunrĂ€wnzia a lo chham chhuak tawh bawk. Mawi leh lĂ»ngrĂ»n thei ang bera hmangaihna khawvel chanchin min hrilhtu, ‘NunrĂąwng HmĂȘlĆŁha’ hla hmanga hmangaihna khawvel duhawm lohzia lo phuah tawhtu Vankhama thlah kal zela thu leh hla khawvela a hniak rawn chhuitu, VansĂąngkimi hian a pu dĂ»ng a va rawn thĂ»l fuh kher ĂȘm!  

Hla thu mawlmang leh hriat thiam awlsam thei ang ber, tunlai ĆŁhangthar hla phuahtute’n prose hmanga hla an zial mum ang ni si lovin, VansĂąngkimi hian nula leh tlangval inkĂąra inĆŁhenna lĂ»ngchhiatthlĂąk tak chanchin min hrilh a. Rimawi chu benga ngaihthlĂąk tur, ri hriatna hmanga a mawina leh a tuina tem fuh tur a nih miau avangin, hla thu aiin a thlĂ»kin min tĂ wk thĂ»k zawk zel a. VansĂąngkimi hian hla rua a rawn phuah chhuahte chu, a milpui tur reng niawma khuanu duan hla thlĂ»k hmangin, lal puan ang thluama a hla phuah a han thuam mawi zet chu, tawrh ngaihna awm lo khawpin a deh a nĂą nuam ta mai a nih hi! 

He hla phuahtu hi hmangaihna thlipui hrùng ber chuan engtin chiah nge a lo nuai a, engtin chiah nge a lo hliam le? Eng ang taka thûkin nge hmangaihna chuan a favah hmanga a lo ah nat a, eng ang taka zauin nge a thinlung a zai thlersak? Hmangaihna chu rose par sen tai ték ang maia duhawm ni mah se, a mawina phenah hliampui thlentu hling zum takin a inthuam a ni si a. Hmangaihna chuan hringnun hi, ruah phingphisiau a sûr zawh chiaha chhimbal hmanga lumna nuam tak hmanga min tuam chiai ang hian, nuam zawng min thlen ƣhin ngei mai. Mahse, a leh lamah thung chuan duh lo chunga khanghu kung kuah ang mai hringnun min temtir ƣhin lawi si a nih hi.

Hmangaihna a vul vanglai tak tak chuan, “I tĂąna ka inpumpĂȘkna chu tuifinriat ang maia zau leh thĂ»k niin, i tĂąna ka inpumpĂȘk nasat poh leh ka lĂ»ngawina a zual nitin ĆŁhin. Nang ka hmangaihna che zau zawng leh thĂ»k zawngte chu teh chhuah rual loh an ni si a” tiin Shakespeare-a’n Juliet-i kĂą hmanga mihring Ăątso dan min lo hrilh tawh a. ‘The course of true love never did run smooth’ (A Midsummer Night’s Dream – Act 1, Scene 2) tiin, Shakespeare-a vek hian hmangaihna zinkawng ulhzia, chu zinkawnga mi tam tak an lo tluk hlum tawh ĆŁhinzia min hrilh nghal zat a nih hi.

He hla phuahtu pawh hian chu hmangaihna zinkawng bumboh ber mai chu a rawn zawh ve ta a. A tawpah duh lo chungin, ‘A nĂą ĂȘm mai, ka tuar zo dĂąwn lo,’ tiin mittui nen a zinkawng a zawh tawp ta a nih hi. Ngawi renga ĆŁhuthmuna ĆŁhut laia suangtuahna ril ber, mittuia rawn chang, bianga rawn luang thla ngiai ngiai hi hmangaihnain chem lovin mi lĂ» a lak ĆŁhin dan, favah ruai hauh lova thinlunga ser nung a hnutchhiah dan a ni si a!

Chutiang teh hrep chu hmangaihna zinkawng ni mah se, ‘The stroke of death is as a lovers pinch, Which hurts and is desired’ (Antony & Cleopatra – Act 5, Scene 5) tiin, hre reng chung pawhin hliampui tawrh huamin he thinlung a inpeih reng sizia, Shakespeare-a bawkin min lo hrilh hi a va dik tehlul ĂȘm! Hmangaihna avanga thinlung kehsawm thawm ri ang reng renga ri chhuah si lova thawm ri ring an awm thei ngai lo. 

Hmangaihna khawvel dai pawp tawhte nunah chuan, matheilovin vawi tam nunhlui thlir kir chĂąng ni a lo thleng ĆŁhin. ‘Hmanlai, aw hmanlai kan ti vĂĄwng vĂĄwng’ tia ĆŁahzai sakin a zui zat ĆŁhin. Thup hlen tura kan duh, thamral tura kan ngen ngawih ngawih tawnhriat duhawm ber berte chu, nimin liamta ang maia rawn inlĂąr chĂąng nite a thleng chamchi a. Suangtuahna khawvelah tu mahin an chim buai lohin nuam tawrhna a lo thleng ĆŁhin a nih hi.

He hla phuahtu leh a tlangval inkĂąrah hian eng thil chiah nge thleng kan zuk hre hauh lo. Mahse, engtik lai maha inkawp rem leh thei tawh lo tura bang chhah leh sang, an inkĂąrah hian a awm a ni tih kan hre thei. Chu mi zuk hriat chianna chuan, ‘A pawi ĂȘm mai!’ tih thu lĂ»ngchhiatthlĂąk a rawn hring chhuak ta a nih hi. Chu pawi tihna phena chauh thubarawhna thu hnuhnung, ‘Mang lamah tal lĂȘng dun ang aw’ tih khawvel nunrawnzia hi, a taka tawn fiah chi a lo ni. 

VansĂąngkimi’n oldies taka he hla a sakna link ka han dah a. Chutih rualin LeitlĂąngpui lelthang zai thiam Lalenkawli Pautu-in tun lai zawk leh lĂ»ngrun zawka he hla a sakna, Awmhar LĂ»nglĂȘn Album link pawh ka han dah teh bawk e. Hmangaihnain a hliam tawh, hmangaihna avanga thinlunga ser nung reh thei lo pai ve tĂąn chuan he hla hi ngaihthlĂąk ngei chi a ni. Mahse, hliam nawna awm tur leh, suangtuahna mu hnua cheng leh tur erawh chuan inpeih a ngai thung tih hriat a ĆŁha thung ang.
 
Thinlai mu hnu a tho leh ĆŁhin,
I sakhmĂȘl mawi ka tawn chĂąng hian,
Eng dang ngai lova kan lĂȘn lai ni,
A thar leh ƣhin thinlai lûngrûkah.

#A rem tawh si lo nang nena lĂȘn dun,
A nĂą ĂȘm mai ka tuar zo dĂąwn lo,
A nĂą ĂȘm mai ka tuar zo dĂąwn lo.

Engtin nge ka tuar ang lĂ»nglĂȘn,
Nghilh thei che hian ka mawi nem le,
LĂȘn dun zĂąi rĂȘl leh mah ila e,
A pawi ĂȘm mai a rem tawh lo.

Khiangawiin mual liam mah ila e,
Mahse nghilh zawng i har ngei e,
Tawnmang mawlah tal i lĂȘng dun ang aw,
Tuahrem loh di aw lĂ»ngrunpui. 

đ•đžđ«đ­đąđœđšđ„ đ„đ±đ©đ«đžđŹđŹđąđšđ§ 𝐛đČ đđžđ„đ„đšđŠđČ đđ«đšđ­đĄđžđ«đŹ

 


(Hmangaihna vawrtawp tarlanna hla duhawm, mipat hmeichhiat hmanna thianghlim ber chu!)

Hmangaihna chu mipa leh hmeichhe inkĂąra mipat hmeichhiatna, mihringin nuam a tawn theih sĂąng ber leh thĂ»k ber, vawrtawp nun hmanga puan chhuahin a awm ĆŁhin a. Mipa leh hmeichhe inhmangaihna thĂ»k ber, mipat hmeichhiatna hmanga luang chhuak, sual leh bawlhhlawh tel hauh lova mihringin nawmna vawrtawp a tem dan chanchin hi, hla hmanga puang chhuak ngam leh a nihna ang taka phuah chhuak thiam Mizo zingah kan awm meuh lo a nih hi!  

Mipat hmeichhiatna lam hawi hla hril, Mizote’n thli chi hrang hrang kan neihte hmanga ka phuah hi ka han tarlang ve hrim hrim teh ang. He hla hril hi Sonnet (ababcdcdefefgg) rhyme scheme hmanga phuah a ni.

Musing Sonnet

Nipui tlai lam thaw lum vam hiam iang a,
A thaw lum sa huam huam mi chelh dingtu;
Nawmna vawrtawp thlipui an tleh lai a,
Kil tin aĆŁanga min chhem nghing ĆŁhintu!
Faifuk ri iang chhemdam thlifim tleh chuan,
Nawmna vawrtawp thinlung phurna siamin;
Huih chhoh thlifim bah nuaiha thleh chuan;
Hun hlimawm vawrtawp thleng tur an hril ĆŁhin!
Telphawk thlipui a kĂą ‘ĆŁanga chhuakte’n,
Thinlung hmun kilkhawr fan chhuak zovin;
Hriatna thazam inphaman chho chiaite’n,
Nawm vanga thlarau khurhna hial thlenin,
Vahtlai thli iang a ĂąwrĂąwl sĂąngah tak,
Tisa ngaihtuahna ruak a thlen chhĂĄk!


Kan ĆŁawng hausakzia i hmu thiam mai em? Kei tehlul hian kan ĆŁawng hausakzia ka phuah chhuak thiam ngang lo a ni e. He khawvelah hian ka phĂąk ang china ka zawn kualnaah, Zofate anga thu tluang ziahna bik thumal leh, hla phuahna tur bik thumal nei hrang thlap, Hebrai-ho bak an awm ka hre mang tlat lo. Hla rua mawlmang leh hriat thiam awlsam, thlĂ»k nĂȘm no raih mai kan neihte hmanga, puan tah thiamin zei tak maia lal puan a tah ang thluama hmangaihna hla, nula leh tlangval inkĂąra thuhrĂ»ka awm an han phuah chhuakte hi zawng, a mawi a ni ngawt tawh lo. A thianghlim tel tlat tawh ĆŁhin a nih hi!

Chu chanchin ngeia chu hranghlui unau zai thiam, Bellamy Brothers-te chuan Vertical Expression tih hla hmangin an rawn phuah chhuak ta a ni. Thawnthu lĂ»nglĂȘnthlĂąk ĂȘm ĂȘm, tawnhriat azawnga duhawm ber leh ngaihawm ber chanchin ka han hrilh teh ang che. A hun thu hlaah chuan Khuangchawi thla niin, kum khat chhĂ»nga thla bial ĂȘn ber ĆŁum a ni a. Aizawl-ah pawh veng thlang tla tak, mi zawng zawng kawmthlangah, phul hmun zawl nuam taka in fal tak kawtah, ri mawi tumna hmanraw chikim nen mi kan fuankhawm a.  

Kawta lamtualah chuan nula leh tlangval rual, thla ĂȘng lawma rawn fuankhawmte chu ri mawi remin an lam dual dual a. Chung pungkhawm zingah chuan hmeichhe pakhat, thla mang vanglai taka hmar arsi ĂȘng ang maia langsĂąr fal nalh chu ka en reng a. A sam chuan a dar an vaw siau a, a mitmeng lian kel kawl, a mit hmul er mawi tak hmanga mi han melh zet chu, sawi fiah thiam rual loh tisa chĂąkna hian ka pumin min fan chhuak nghal a ni ber!

Tisa chĂąknain nĂą taka mi fan chhuah mĂȘk reng lai chuan, chu hmeichhe itawm lutuk chu ka lam panin a rawn kal ta hnĂĄp hnĂĄp mai le! Ka kiang a rawn thlen chuan, zei fahran hian mi rawn hnaihchilh a. ChĂąkna avanga ka kut khur der der chu, a kut no tak chuan a rawn hum chat a. A thaw lum ham ham aĆŁang chuan Ăąw azawnga no nalh ber tih mai tur hian ka beng bulah, “Tisa chĂąkna avanga ka pum khurh hlawk hlawk hma loh zawng, dimna tel hauh lova mi hrawm chungin mi han lampui rawh le” tiin mi rawn be ta sĂ p a! 

Chu sawmna ƣawngkam mawi lutuk chuan ka timur zawng zawng fan chhuak nghalin, a ùw thawpsåt chuan muangchangin ka thisen zùmte a rawn bitum ta chat a. Ka thinlung kulh bang rinawm ka thisen varte chu tham lo taka rawn hneh zovin, ka thinlung chhûngrilah hneh hlado a rawn chham ta. Chutah zet chuan zep rual loha khawvela ka nihna sual ber chu, ka thinlungin chu hmeichhe duhawm lutuk hnår tur a chakna thahrui reng a neih lohna ngei chu a lo ni ta a ni. Mipa hi pa takin ka tlawm a, tlangval hi vÀl pap khawpin ka tlusawp ta nuaih mai a ni!

Kei hi eng lai maha lam thiam tia an sawi tur ka nih loh mai piahah, ka ke chheh hi a la han felhlel zui lehnghal a! Mahse, chu sawmna Ăąw duhawm lutuk chu tuin nge hnar tura chakna thahrui sawm khawm thei tehlul ang? Khawvela mi chak ber pawh, chu sawmna Ăąw lakah kher kher chuan dawl zawrin a zawr ngei dĂąwn si a. “Tisa chĂąkna so sĂąng vawrtawp, hmulthi lam an din sĂĄng sĂĄng a, thinphu a inthum rawn tluk tluk avanga chĂąkna nasat lutukin thlanfim hmanga min luan huh zaih zaih thlengin mi kuah la, mi han lampui teh le” tia sawmna Ăąw ka’n hre zui zat phei chu! 

Tichuan, chu van lamtual tlafualah ngei chuan taksa insi chiala inkuah chungin kan lam dun ta a. A rim tui tak chuan ka hnùr a nam chëm chëm a, tui a kuam chhûnga awmze nei taka a fawn ang, tui fawn sùng tui fawn hniamin a zawm phei del del ang mai hian kan taksa chu, pumkhat ang mai hian lamtualah an fawn ta del del a. Chu hun dangdai taka chu hmeichhiain mi tawh danglam dan chu, leili hmanga han sawi chhuah thiam theih a ni mawlh lo! Suangtuahnain van ram a ngaihtuah a, van ram nawm turzia erawh a ngaihtuah phùk si lo ang hi a ni ber.

Kan lam rei tulh tulh a, kan duhthawh tulh tulh ta mai! Mei alhin Mercury a han hliau a, rei rial lova a rawn so bawrh bawrh ĆŁhin ang hian, ri mawi fĂĄn raih chuan chhĂ»ngril bera tisa chĂąkna a hliau kĂ€n mĂȘk chu a han ĆŁhawng tho ta a le! Tisa peng tinte chu an rawn insangmar zawt zawt a, tisa nĂȘm lai takte pawh lung ang maiin an rawn ruh chho ta! Ri mawi tum ri a rang tial tial a, kan taksa insep dun dan pawh ĆŁang chho tial tialin, a rang chho ta tulh tulh bawk! Thaw a rang tial tial a, thinphu inthum rawn ri pawh rang taka khuang ben ang maiin a ri ta dup dup mai! 

Thiam pawha ka inhriat loh lam dan chi hrang hrangte chuan, ka taksa chu awlsam takin an rawn thunun chho ta mawlh mawlh a. Chu lamtuala chatuan han hman mai chĂąkna thinlung chu, eng thahrui mah hian a beng dai thei tawh lo. Mahse, a hun takah chu hmeichhia chuan lamtual aĆŁang chuan mi kai hrang ta nalh a. Pindan lam panin min kai phei a, chu zan thla ĂȘng no nghial hnuaiah chuan pindan chhĂ»nga kĂąwlphetha ĂȘng chu a hmet thim ta riai riai a, khumah chuan mi pawt mu ta a ni. 

Mihringin kan inthuam mawina thuamhnaw hlip thla a, saruaka mipat hmeichhiatna hman bawrh bawrh chu thil har a ni mawlh lo. Mipat hmeichhiatna hman khawloh chungchang thuah zawng, Hamlet-a hmanga Shakespeare-a’n, “Nay, but to live in the rank sweat of an enseamed bed. Stewed in corruption, honeying and making love over the nasty sty..” tia a nu a chhuahchhalna, Dungtawia’n (JF-a) mawi lutuk maia, “Hetia khum khata mut dun a, hnawmhnawk zinga tal a, ĂȘk lung nena vawk huang chhĂ»nga zan tin mai inchhaih vel hi…” tia a lehlin, Hamlet-a nuin ngaithla zo ngam lova, “O, speak to me no more! These words like daggers enter in mine ears. No more, sweet Hamlet” tia tawp tura a ngen lĂĄwm lĂĄwmna bak, tisa chĂąkna satliah hian lawmman hmuh tur a nei lo! 

Mahse, hmangaihnain mihring thuam hlip thla vek a, saruaka taksa, thinlung leh thlarau inhlan tawn chunga hmangaihna lipuia chen dun erawh, he khawvelah hian thil awlai leh awlsam tak a ni mawlh lova ni! Chu hmangaihna lipuia chen dunnaah erawh hmangaihna chu a mit a del zo a. Inhmangaihte pawhin thil ĂątthlĂąk duhawm ber ber an tih dunteah chuan, sualna hlimthla reng hmuh tur an nei tawh ĆŁhin lo. As You Like It lemchan kal tlangin Shakespeare-a vekin, ‘The sight of lovers feedeth those in love’ tiin, inhmangaihte inhmangaihna vul mawi ber chuan, inhmangaih mĂȘkte nun a chawm thau zawk hlauh ĆŁhinzia min hrilh ta a nih hi. 

Pindan tukverh dĂąrthlalang aĆŁanga thla ĂȘng zĂŒng lo lut darh chiaite’n, khuma a sam darh niaia mu hmeichhia an han chhun zet chu, hmuh thianglo hmu ang mai ka ni zo ta! Hmangaihnaah chuan thuamhnaw an hnawk zo a, Pathianin mihring a siam tirh lai, ĆŁha a tih ĂȘm ĂȘm saruak nun ngei kha hmangaihna vawrtawp thuam a lo ni ta! Van riai chunga mi melh pahin a bĂąnin mi rawn ban a, khumah mi kuai mu ta riai riai mai.

“Duh tak, thangvana arsi leh thlate’n an mawhphurhna hlen a, hahchawl ve tawh tura vanthengreng pang leh lam pana mual an liam hma loh zawng, hmangaihna lipuiah mi chenpuiin chawlhzai reng rĂȘl lo nang che aw” tiin, duhawm ĂȘm ĂȘma mi melh pahin mi ngen ta ngawih ngawih a! A mi ngenna chu a thianghlima a zahawm tel tlat avangin, chu ka hmeichhe hmangaih ĂȘm ĂȘm nen chuan, mihringa hriatna paruk awmte’n a ruala nawmna vawrtawp an tem hun dangdai berah duhthawh takin kan cheng dun ta a ni! 

Chu hun dangdai takah chuan kan inhmangaihna Thlapui chu tuipui kotlĂąng aĆŁangin, zawi muangin chung lam panin a rawn chhuak paw riai a. Hmangaihna lipui dum kĂșk maite chu; hmangaihna ĂȘng zĂčng hrang hrangte chuan mawi takin an rawn kap darh ta chiai  a. Chung ĂȘng zĂčng hrang hrang tle sep septe chu, hmangaihna tui fawn chuan bung hrang hrangah chhuahin an fawn darh ta sĂĄng sĂĄng a! Hmangaihna tui fawn kĂąra ĂȘng zĂčng inchhawih hnuhnung apiangte chu, a hmasa aiin an duhawm zual ta emaw tih mai tur lah ni!

Chu hun duhawm zual lai tak chuan hmangaihna Nipui pawh awm hle hle thei lovin, kĂąwlkil atangin a rawn ĂȘng chhuak ve ta bawk! Hmangaihna thangvan chu chu rawng sen, a sen dĂąng leh rawng engte’n van kawngka rawn inhawng aĆŁanga vante ropuina lo luangchhuak ang maiin an chei mawi ta! Hmangaihna tuipui rawng chu a rawn var tle ta chiai a, tuite pawh chu an fawn phe ta hlep hlep bawk. Hmangaihna ni zĂčng rawng danglam ang zelin an rawng pawh a inthlĂąk danglam zel a. 

Chu hmangaihna vawrtawp nun chu eng ĆŁawngkam mah hian a sawi fiah zo lo. Hun bul intanna ang maiin a ropui hial ta ve ang! Chutah, Ni chu kĂąwlkilah hniam lam panin muangchangin a tawlh thla ta riai riai a, a ĂȘng ral ta. Hmangaihna Chhawrthlapui pawh muang fan raihin vanlaizawl panin a her hret hret a. Khawvel pum ĂȘna a duhawm lai ber hun ropui pawh, muangchangin a ĂȘng ral ta riai riai mai a lo ni.

Pathianin mipa leh hmeichhe inkĂąra inhmangaihna lan chhuahtirna hmanraw thĂ»k leh ril ber, thianghlim leh duhawm ber min duansak hi, tun huna ĆŁhangtharte chuan thil lawilo leh hnawmhne tluk chauhah chhuahin, inkhualtelemna hmanraw pakhat ve maiah an chhuah zo ta! Bellamy Brothers hla phuahte ang erawh a dan a dang zak, a thlĂ»k a nĂȘmin a ngaihtlĂąk a nuam hle. An Ăąw country raih mai han ngaihthlĂąk hi chuan, hah hi a dam sĂĄwng sĂĄwng zel a nih hi. 

Vertical Expression.

When she asked me to dance I said, "I have two left feet."
And the she took my hand and whispered a song so sweet
And she said, "Hold me as close as you can 'til my bodies on fire."
It's just a vertical expression of horizontal desire.
So we moved like water bein' poured over polished steel
And I really can't translate the way she made me feel
And the music played on and the mercury just went higher
It's just a vertical expression of horizontal desire.
We did the samba, the mambo
The tango, the two-step while we romanced
And when the music got fast
We just held to each other and slow danced.
I took nothing for granted but I wished I could stay all night
And as we walked in to her place she reached out to dim the light
She said, "Dance with me darlin' 'til the moon and the stars retire."
It's just a vertical expression of horizontal desire.

Ka thĂąi tur di.......



Ka chhimhlei tualah nipui rengpa,
Thlang ai di chawiin ka lĂ»ng mi lĂȘn riai e;
Ka thai tur lĂȘnna tlĂąng awm ve maw? 

Chute zaivawr reng a bĂąng thei lo,

LĂȘlthang áč­ahna ChhimtlĂąngpui thing lenbuanga'n;
Mi han ngai ve áč­hin che maw, di hlui?

Hriat loh di ngaiin ka kĂ»r diam diam, 
Khua áč­hal romei iang ka zĂąm ka zĂąm ang a;
Vanhnuai khua fangin zawng zel nang e.

Lam kawia’n April pĂąr a lo tla,
Zaia pelin chhar zai rĂȘl kei ka nuam lo;
Ka di tur rim reng a nĂąm si lo.

Chunnu, ka thĂąi tur i dil ang aw,
An sawi kĂąwlngo paw’n sira hĂąr thing chawiin;
Kumtluang thĂąi tur a dil áč­hin ngai e.

Monday, May 9, 2022

𝐀𝐰 đ€đš đ„đźđ§đ đ„đžđ§đ§đš đ€đĄđšđ°đĄđšđ«đ­đĄđ„đšđ€ !


 

Tu chu nge ni van rĂąng chhum mal ding iang, 
Pan lam bik nei lova thlawk del del chu?
Tu chu nge ni a khawharna khawvel,
Sawi chhuahna tur pawh nei lova lĂȘng chu? 

Chelh din rual loh, hneh rual loh thahrui chak,
Suangtuahna ngei chuan nunhlui mual liamta,
Auh kir leh rual loh tawnhriat duhawm ber,
Engah mi chhui kirtir leh ĆŁhin ni le?

Suangtuahna chuan khawharna lĂ»nglĂȘnthlĂąk ber,
HnĂȘm rual loh natna bupui hmun rehah,
Mi chak lo ber iang mi keuh thlu si a,
‘Tah chuan ĆŁahna mittui bak a luang lo.

Nui hmĂȘl phena lĂ»ngchhiatna inphum ru,
Hlim thawm phena ƣaprùwl thuhrûkna hmun,
Mal thuam inbela lĂ»nglĂȘnna diar mawi,
LĂ»ngchim lo chunga khima ka lĂȘnna! 

Chhak kĂąwlrĂąwna chung turni chhuak ĆŁhin iang,
Nang ngaih lĂ»ng ka lĂȘnna tawpintai lo,
Ka chung chhawrthlapui lo her chhuak ĆŁhin iang,
I zûn ka ngaih ban ni reng a her lo.


Friday, May 6, 2022

C! Thy Smile An Angel's Smile!

 


 A aw chu nipui vanglai siktui luang,
Chawngtinleri puantah hlim nui thawm ri;
Ni thlarte'n an chhun tlet sep sep ianga,
Chhawlhal nunkhaw nawmna thlen thei a ni!

Van phaiphuleng tum ri iang a nui mawi,
Fawn riai riai Zothlifim leng kĂąra'n maw;
Dam hlutna chu nipui vanglai ber iang,
Thlasik vanglai thawm anga nasa chu!

Arsite'n ĂȘnna hlohva kawng bovin,
Turnipui lumna rial ang a daih a;
An kuang pela tuifinriat tuite lam,
Khawmual pana an insuan hma loh zawng!

Aw nang khuavang thalbe-a chawm seilen,
I sala tang kumkhua tur ka lo ni!

Ka di lĂȘnna tlĂąng



Chhingkhual lungdi ngaih ka bang thiam lo,
AitenĂąwnpĂąr mawi lĂȘnna kĂąwlrĂąwn panin,
Phei lai vawr ruai ruai ka nuam mang e.

Saw tĂȘ, a lang chiai ka di lĂȘnna,
Lawma hlima nau ang kan ĆŁuanna tlĂąng saw,
Tah tĂȘ sĂĄwn chhingmit a lĂȘng dun ĆŁhin.

Kan lĂȘnna chhingkhual a kĂąr vangin,
Ka lûngdi hian hriat loh chhingkhual val tiin,
An rûn kai nùn ƣhuam ang mi do maw?

Ka ring lo ka biangnotĂȘ duatin,
Kal lai khĂąmin kan tuah sa zawng dĂąwn kirin,
Nui hiau sakhmĂąl mawi min chhawn ngei ang.

Sunday, May 1, 2022

Oh My Muse !



Hreawm tuar hnena dawhtheihna sawi chu,
Lazai pawh chhum tluka awlsam niin,
Mi vakvai hnena khawsak fimkhur sawi pawh,
Thlasik hnuaia sirva zai thawm ngaihthlĂąk nen!

Khawhar tak tura tawnhriat a paltlang chu,
Inkiltawih reng renga khawsaktirtu,
A hnung lam hawia khawvel a hnuchhawn chhan,
Hriat fiahna nen amah i bel reng em?

Khuanu ĆŁhalbe hnuaia enkawl a hmĂȘl,
Arsi leh thla ĂȘnna hlipa an thuam,
Siam tirh khuavel duhawmna a chhawm nen,
Chuti chunga lûngngai khawhar duhawm!

Friday, April 8, 2022

đ—§đ—›đ—šđ—„đ—”đ—Ș𝗡 !


Hmeichhia, hmeichhia, hmeichhia, hmeichhia, nula!
Pawitihna chuan inchhirna pakhatmah,
I tun hunah pe hauh che suh se;
Mipa reng reng chu dawheh kumkhua 
ĆŁhin,
Thutiam phawvuak mai mai hmanga i tĂąn;
Vana arsi lak inhuam reng 
ĆŁhin mi,
Ke leh lam tuipuia chiah reng chunga;
Tuipui leh lam vaukam rap 
ĆŁalh paha,
Themthiamna tinreng nena mi lëm hmang;
Engtik lai maha nunze nghet nei lo,
Buhsi thliin a len ang a ni si!

𝐌𝐚𝐧𝐠 𝐏𝐡𝐞 𝐑𝐼𝐚𝐱 !


 


I chanchin hriat kawngah ka beng tawngchhamin,
I hlimthla thlir tur paw'n mit a del zo ta,
Hriat chĂąka ngaihven ĆŁhintu thinlung pawh,
Hriat lohna laitual nuam a chang ta si!

I hming lam ĆŁhin lei pawh dĂąngah bet tlatin,
Lam nuam a tih ber hming a hai zo ta,
MangĆŁha, ka kawl atĂąn i hlu chuang e,
I hlutna pawh i hriat tawh ngei dawn hi.

I inhlutna chuan mi kalsan phalna,
Kan inlaichinna tih chah theihna nen,
Thuneihna nĂą tak a inpĂȘk tak hi,
Thuneihna, keia dan phĂąk rual loh chu!

Pawm tur chein theihna ka nei reng em ni?
I duhthlanna ngeia pawm mai che ka ni,
Chuvangin, tunah ngei hian mi haw rawh,
Khawvelin mi tih hreawm lai tak hian!

Hringnun mi chûmna chhel taka ka tawrh,
A mi nghaisak mawlh mawlh lai hian ka ti,
Thil dang zawng tawrh ka nawm theih nĂąn a ni,
I laka tawrhna chhel taka ka tawrh!

Chuti chuan, nang ka pawm lai hunte chu,
Mang duhawm phe ruai ang mai lo niin,
Lal ang maia ropuia inngaiin,
Ka han harh a, mi mai ka lo ni si!